بورس دیگر به یک منبع سرمایه‌گذاری مطمئن تبدیل نشده است/ اولویت انتخاب سهم بر مبنای روند شاخص افزایش یافته است
“`html
تحلیلگر بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز مطرح کرد؛
یک کارشناس بازار مالی اذعان داشت: رشد شاخص کل بورس از سطح ۳ میلیون واحد به بالاتر از ۷ میلیون واحد، بخشی از انتظارات تورمی و افزایش نرخ ارز را در قیمت‌های سهام نشان داده است. او اضافه کرد که دیگر نمی‌توان با این استدلال که بازار عقب افتاده، به طور کلی آن را ارزنده دانست و در این مرحله، انتخاب سهم باید بر اساس سودآوری، ارزش‌گذاری و میزان حساسیت به ریسک‌های سیاسی انجام شود.
به گفته بورس‌نیوز، بازار سرمایه پس از افزایش قابل توجه در ماه‌های اخیر، وارد مرحله‌ای جدید شده که برخی تحلیلگران معتقدند باید توجه بیشتری به تفکیک میان رشد شاخص و ارزندگی واقعی شرکت‌ها شود. در این شرایط، انتشار گزارش‌های شش‌ماهه، وضعیت نرخ ارز، ریسک‌های سیاسی و رفتار پول حقیقی از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند مسیر کوتاه‌مدت بورس را مشخص کنند.
هلن عصمت‌پناه، تحلیلگر بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار بورس‌نیوز به شرایط کنونی بازار اشاره کرد و گفت: «سرمایه‌گذاران باید بین رشد شاخص و ارزندگی واقعی شرکت‌ها تمایز قائل شوند. شاخص پس از جنگ، از سطح ۳ میلیون واحد به بیش از ۷ میلیون واحد رسیده و به وضوح بخشی از انتظارات تورمی و رشد نرخ ارز در قیمت‌ها منعکس شده است.»
وی افزود: «بنابراین دیگر نمی‌توان به سادگی کل بازار را به عنوان یک موقعیت ارزنده تلقی کرد.»
P/E بازار دیگر آن ارزانی اولیه را ندارد
عصمت‌پناه به وضعیت نسبت قیمت به سود بازار اشاره کرده و گفت: «اگر نسبت P/E گذشته‌نگر یا همان P/E TTM بازار را بررسی کنیم، این نسبت در حال حاضر به حدود ۹ واحد رسیده و نسبت به سطوح بسیار پایین در اوایل دوره بازگشایی، افزایش قابل‌توجهی داشته است.»
این تحلیلگر بازار ادامه داد: «از منظر P/E TTM، بازار اکنون آن ارزانی اولیه را ندارد، اما نکته کلیدی P/E Forward است؛ زیرا گزارش‌های شش‌ماهه و پس از آن گزارش‌های ۹ماهه می‌توانند تأثیر زیادی بر مخرج P/E داشته باشند.»
وی توضیح داد: «برای شرکت‌هایی که رشد فروش و سودآوری آنها مطابق با افزایش نرخ ارز و تورم پیش می‌رود، P/E Forward ممکن است به صورت محسوسی کمتر از P/E فعلی باشد. به طور معمول، شرکت‌هایی داریم که افزایش هزینه‌ها، قطعی انرژی، قیمت‌گذاری‌های دستوری، کاهش تولید، افت فروش و عدم وصول مطالبات، مانع از رشد واقعی سود آنها می‌شود.
عصمت‌پناه تأکید کرد: «این شرکت‌ها به طور یقین به دلیل افزایش تورم و دلار ارزان‌تر نمی‌شوند؛ بنابراین در حال حاضر من بازار را نه به‌صورت یکپارچه گران می‌بینم و نه به‌طور کلی ارزان. در حقیقت، اختلاف میان سهام و صنایع در این مقطع اهمیت بیشتری داشته باشد.»
هنوز نمی‌توان پایان اصلاح بورس را تأیید کرد
وی در مورد اصلاح اخیر بازار نیز اظهار داشت: «هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که اصلاح به طور کامل در بازار به پایان رسیده است. امروز شاخص مثبت بود و ورود پول حقیقی خوبی را شاهد بودیم، اما از سوی دیگر ارزش معاملات در مقایسه با روزهای گذشته کاهش داشت.»
این تحلیلگر بازار سرمایه ادامه داد: «بنابراین از سمت تقاضا امروز وضعیت جدی بود، اما برای تأیید یک روند پایدار در این تقاضا، می‌بایست ورود پول و تقاضا در روزهای آینده را با توجه به روند ارزش معاملات مشاهده کنیم.»
عصمت‌پناه با اشاره به تأثیر ریسک‌های سیاسی و نظامی بر رفتار معامله‌گران افزود: «یکی از نکات مهم در تحلیل بازار این روزها، رفتار بخشی از معامله‌گران در برابر ریسک سیستماتیک جنگ است.»
وی گفت: «ممکن است برخی فعالان بازار سرمایه هنوز احتمال تشدید تنش یا درگیری مجدد در نیمه اول یا حتی نیمه دوم مهر را جدی بپندارند و این استرس باعث شود در روزهای مثبت اقدام به شناسایی سود کنند یا از بازار خارج شوند.»
این تحلیلگر بازار تصریح کرد: «فروش‌هایی که مشاهده می‌شود لزوماً به معنای تغییر نگاه بنیادی این افراد به بازار نیست و ممکن است صرفاً ناشی از مدیریت ریسک کوتاه‌مدت باشد.»
وی افزود: «اگر این سناریو به وقوع نپیوندد، همین گروه افراد که به دلیل مدیریت ریسک از بازار خارج شده‌اند، ممکن است در اصلاح‌های بعدی دوباره به بازار بپیوندند؛ بنابراین بخشی از نوسان فعلی می‌تواند ناشی از جابه‌جایی نقدینگی میان معامله‌گرانی با افق‌های زمانی مختلف باشد و لزوماً دلیلی برای شروع یک روند نزولی جدید نیست.»
گزارش‌های شش‌ماهه؛ آزمون حیاتی برای شرکت‌ها
عصمت‌پناه به اهمیت گزارش‌های شش‌ماهه اشاره کرده و گفت: «گزارش‌های شش‌ماهه تأثیر بسیار زیادی دارند و بسیاری از سرمایه‌گذاران منتظر این گزارش‌ها هستند؛ به ویژه در مورد شرکت‌های صادراتی و شرکت‌هایی که نرخ فروش آنها به ارز وابسته است.»
وی اضافه کرد: «افزایش نرخ ارز می‌تواند بر درآمد و سود ریالی این شرکت‌ها تأثیر افزاینده‌ای داشته باشد، اما باید بررسی شود چه درصدی از رشد درآمد نهایتاً به سود خالص تبدیل می‌شود و چه مقدار به نقد عملیاتی و نقد خالص اختصاص خواهد یافت.»
عصمت‌پناه ادامه داد: «از سوی دیگر، افزایش همزمان هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد و حمل و نقل و همچنین محدودیت‌های تولید می‌تواند بخشی از اثر مثبت رشد نرخ فروش را خنثی کند.»
وی تأکید کرد: «بنابراین بازار احتمالاً به کیفیت سود گزارش‌های شش‌ماهه بیشتر از صرفاً رشد مبلغ فروش توجه خواهد کرد.»
بورس در کوتاه‌مدت به شدت تحت تأثیر اخبار است
این کارشناس بازار در مورد چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس گفت: «در شرایط جاری، بازار را می‌توان به عنوان بازاری به شدت حساس به خبر در نظر گرفت. اگر گزارش‌های شرکت‌ها بتوانند انتظارات سودآوری سرمایه‌گذاران را برآورده کنند و ریسک سیاسی جدیدی به بازار تحمیل نشود، در بخشی از بازار شاهد ادامه تقاضا خواهیم بود.»
وی در عین حال هشدار داد: «هرگونه تشدید ریسک نظامی یا شکست در مسیر توافقات ممکن است حتی در سهم‌های بنیادی نیز موجب افزایش عرضه شود؛ زیرا سرمایه‌گذاران تجربه‌های گذشته را در تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ می‌کنند.»
عصمت‌پناه بیان کرد: «از این رو، در شرایط فعلی نمی‌توان مسیر قطعی خاصی برای بازار و شاخص ترسیم کرد.»
«خرید کل بازار» دیگر رویکرد مناسبی نیست
وی درباره استراتژی مناسب برای سهامداران گفت: «مهم‌ترین نکته در تشکیل پرتفوی این است که به جای خرید یا فروش کل بازار، سهم‌های منطقی بر اساس معیارهای سودآوری، ارزش‌گذاری و حساسیت به ریسک‌های سیاسی انتخاب شوند.»
این تحلیلگر بازار سرمایه تصریح کرد: «ما پیشنهاد خرید جدیدی نمی‌دهیم، اما هولدر‌ها باید به انتخاب‌های با بنیاد قوی توجه داشته باشند.»
عصمت‌پناه ادامه داد: «سهمی که اکنون نسبت P/E TTM بالایی دارد اما انتظار رشد جدی سود برای آن وجود دارد، باید بر اساس P/E Forward بررسی شود. به همین ترتیب، نسبت P/E پایین یک سهم نیز اگر ناشی از سود غیرتکرارشونده یا افت مورد انتظار سود باشد، به تنهایی نشانه‌ای از ارزندگی نیست.»
وی همچنین به لزوم تنوع پرتفوی و اختصاص بخشی از منابع به ابزارهای کم‌ریسک‌تر و نقدشونده‌تر اشاره کرد و گفت: «این اقدام برای پوشش ریسک سیستماتیک و حفظ ارزش منابع، منطقی‌تر از قرارگیری در صددرصد سهام است؛ به ویژه برای افق‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت.»
محرک بعدی بورس باید بر اساس سود واقعی باشد
عصمت‌پناه در جمع بندی وضعیت بازار اظهار داشت: «بازار که پس از رشد قابل توجه از محدوده ۳ میلیون واحد به مرحله جدیدی وارد شده، در این مرحله انتخاب سهم اهمیت بیشتری نسبت به صرفاً خرید هر سهم یا پیگیری روند شاخص پیدا کرده است.»
وی افزود: «اگرچه P/E TTM بازار دیگر چندان پایین نیست، اما با تحقق رشد سود شرکت‌ها، P/E Forward برخی شرکت‌ها و صنایع همچنان می‌تواند در وضعیت قابل قبولی باشد.»
این تحلیلگر بازار سرمایه در پایان تاکید کرد: «محرک اصلی بازار از این پس باید بر اساس رشد واقعی سودآوری باشد، نه افزایش صرف قیمت سهام. به علاوه، تأثیر رفتار پول حقیقی و ریسک مرتبط با جنگ و توافقات مشخص خواهد کرد که این ارزندگی بالقوه چه زمانی و به چه شدتی در قیمت‌ها منعکس خواهد شد.»
“`
