مسائل و دشواری‌های نهادهای مالی در برابر بازارهای نوظهور/ رقابت بین‌المللی و پیشرفت سریع هوش مصنوعی در این حوزه
تدوین برنامه‌های گفتگو و جلسه‌های تخصصی در زمینه اقتصاد و فناوری؛
روز جاری، نشست خبری سیزدهمین رویداد اینوکس با حضور خبرنگاران و فعالان زمینه سرمایه‌گذاری برگزار گردید.
در آغاز این جلسه، سعید اسلامی بیدگلی، عضو کمیته این رویداد خاطرنشان کرد: این نوع رویدادها به احتمال زیاد همانند دوره‌های پیشین، از سوی مدیران و فعالان حوزه‌های مالی با استقبال خوبی مواجه خواهند شد.
او اضافه کرد: در سال‌های گذشته، این نشست‌ها موقعیتی را مهیا کرده‌اند که جزئیات وقایع مهم در این حیطه، تحت‌بحث و گفت‌وگو قرار گیرد. این رویداد یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌ها برای مدیران و فعالان بازار سرمایه محسوب می‌شود و ما آن را به عنوان رویدادی با اهمیت ویژه در نظر می‌گیرم. به ویژه، تأثیر بسیار بارز بازار سرمایه و بورس در این زمینه بوده است. در برنامه‌های ما همواره به تمامی جنبه‌های اقتصادی جهانی توجه کرده‌ایم.
اسلامی بیدگلی ادامه داد: به هر نحو، هر اقتصادی تحت تأثیر رخدادهای اقتصادی جهانی است. در سال‌های اخیر، به‌ویژه سال گذشته، مسائل ژئوپلیتیک ایران در محورهای اصلی مباحث ما بوده است.
توجه به موضوعات اقتصادی و بازارهای مختلف
او تصریح کرد: مباحث همیشه به سمت چالش‌های اقتصادی ایران متمایل می‌شد و در بسیاری از نشست‌های تخصصی به موضوعات بازارهای گوناگون پرداخته‌ایم. به‌ویژه از سال ۲۰۲۰ به بعد و با ظهور تحول عظیمی در هوش مصنوعی، نمی‌توان از این موضوع غافل شد.
اسلامی بیدگلی افزود: در حال حاضر که در حال گفتگو هستیم، حوزه‌های مرتبط با هوش مصنوعی نسبت به سال گذشته رشد فوق‌العاده‌ای داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از ما در زندگی‌های شخصی و به‌ویژه در عرصه‌های تحقیقاتی به این تکنولوژی وابسته شده‌ایم.
تأثیر فناوری در زندگی امروزی
او افزود: این فناوری به مانند تلفن همراه و موبایل است که زندگی بدون آن غیرممکن می‌باشد. در حالی که این ایده‌ها و طرح‌ها از زمان‌های دور وجود داشته‌اند، تأثیر عمیق آنها بر روی زندگی ما به‌سرعت ما را به وابستگی کامل خواهد کشاند. در خصوص اقتصاد ایران، مسائل مرتبط با بودجه و فصل برگزاری ۲۰۲۷ که در اواسط زمستان قرار دارد، از جمله موضوعات حائز اهمیت هستند.
عضو کمیته این رویداد خاطرنشان کرد: همچنین چالش‌های تورم ایران که امروزه نگرانی بسیاری از فعالان اقتصادی و پژوهشگران می‌باشد، و موضوعاتی نظیر نرخ رشد و اشتغال در اقتصاد ایران، از محورهایی خواهند بود که در سطح اقتصاد کلان در نظر داریم نشست‌هایی برگزار کنیم. در بازار سرمایه، چالش‌های پی‌آمده برای نهادهای مالی و وضعیت اشتغال در این نهادها از موضوعاتی است که مورد بحث قرار خواهد گرفت.
اسلامی بیدگلی اضافه کرد: موضوع اقتصاد کلان و مسائل فناوری که به خصوص در حوزه نظارت و رگولاتوری در حال وقوع است، از محورهای اصلی برخی از نشست‌های ما به شمار می‌آید. در طول این نشست‌ها، فضایی برای تبادل نظر و همفکری در خصوص مسائلی که شاید در حال حاضر به‌طور مستقیم به آنها مشغول نیستیم، اما ممکن است با گشایش‌های سیاسی مطرح شوند، ایجاد خواهد شد.
چشم‌انداز آینده و مدیریت ریسک
اسلامی بیدگلی درباره مدیریت ریسک توضیح داد: هدف این است که در روزهایی که با این مسائل دست و پنجه نرم می‌کنیم، ذهن‌مان خالی نباشد و حداقل گفتگوهای عمومی و خیابانی شکل بگیرد. از جمله مباحث مطروحه، جذب سرمایه‌گذاران خارجی، بازگشت ایران به اقتصاد بین‌الملل، چالش‌های رقابتی منطقه‌ای و هوشمندسازی بازارها خواهد بود. همچنین مدیریت ریسک و سرمایه‌گذاری در بازارهای هوشمند آینده، هوش مصنوعی، ارزهای دیجیتال و موضوعات مشابه از محورهای اصلی خواهد بود که تلاش می‌کنیم بر آنها متمرکز شویم.
تعاون با متخصصان و تعیین محورها
او بیان کرد: در این نشست‌ها بکوشیم که از اندیشمندان فعالی در این حوزه علاوه بر فعالان حوزه‌های مالی نیز بهره‌برداری کنیم. البته نهایی‌سازی محورها همواره به این صورت بوده و امسال نیز ادامه خواهد یافت؛ به‌گونه‌ای که همکاران ما در تلاشند تا موضوعات را به‌درستی مشخص کنند و معلوم شود که کدام گفتگوها مطلوب‌تر خواهد بود و چه محتوایی می‌تواند غنای بیشتری داشته باشد.
در ادامه، حسین عبده تبریزی، رئیس کمیته محتوایی این رویداد بیان کرد: وضعیت جدید اشتغال به چه معناست؟ این مسأله به تمامی ما و به‌خصوص به آینده نسل‌های بعدی ما مربوط می‌شود. مشخص نیست که آیا می‌توانیم به شکل مطمئن برای آینده برنامه‌ریزی کنیم یا نه؛ آیا فرزندان ما در کشور می‌مانند یا نه؟ در حقیقت ما با مجموعه‌ای از ناشناخته‌ها مواجه هستیم که در این فضای محدود قرار گرفته‌اند. در نمایشگاه پاییزی نیز تلاش خواهد شد تا با درخواست از شرکت‌های بزرگ، حدود ۵۰ برداشت محتوایی از سخنرانی‌ها جمع‌آوری گردد.
محورهای نشست‌های این رویداد
عبده تبریزی در خصوص محورهای نشست این رویداد خاطرنشان کرد: سه نشست اصلی در زمینه سیاست بین‌المللی، جامعه ایرانی و سرمایه ملی برگزار خواهد شد. همچنین موضوع بازار و فرصت‌های سرمایه‌گذاری نیز میان مباحث جا خواهد گرفت. این سیزدهمین نمایشگاهی خواهد بود که به این نحو برنامه‌ریزی شده است. مسائلی همچون بودجه، تورم، نرخ رشد و فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری و اشتغال از اهمیت بالایی برخوردارند که به آنها خواهیم پرداخت.
رئیس کمیته این رویداد ادامه داد: در جلسات مربوط به منطقه، بحث نظم نوین منطقه و چالش‌های آن نیز مطرح خواهد شد؛ اینکه چطور ارتباط اقتصادی ایران با جهان خواهد بود. در اقتصاد ایران، مواردی که حاصل تحولات بین‌المللی می‌شود و به توسعه تبدیل خواهد شد، جای بحث دارد.
عبده تبریزی در ادامه گفت: موضوع دیگر این است که چطور می‌توان سرمایه ملی که همچون ثمره تحولات اخیر حاصل شده، به سمت توسعه هدایت کرد.
او افزود: در زمینه رقابت در اقتصاد جهانی، ممکن است در سطح ما نباشد، اما واقعاً بسیار شدید است. به عنوان مثال، سرمایه‌گذاری سنگین خارجی‌ها در حیطه هوش مصنوعی در خلیج فارس به شدت افزایش یافته است؛ با توجه به این مضمون، آینده چگونه خواهد بود؟ به علاوه، نقشه راه هوش مصنوعی در ایران و اینکه چطور باید در این زمینه پیشرفت کرد و آینده چه شکلی خواهد داشت، مورد بررسی قرار می‌گیرد.
تحولات بازار سهام و تسهیل سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها
عبده تبریزی در مورد تحولات بازار سرمایه گفت: در مورد سهام، به دلیل تنوع بسیار زیاد محصولات، موضوعات گسترده‌ای وجود دارد. با توجه به اهمیت بسیار زیاد سرمایه، بازار سهام در دوران جدید چگونه عملکرد خواهد داشت؟ به نظر می‌رسد در حال حاضر، سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها (همچون مدلی که در آمریکا وجود دارد) به مراتب آسان‌تر از آنچه در گذشته بود، شده است.
خصوصی‌سازی و بازسازی ساختار بانک‌ها و بیمه‌ها
او خاطرنشان کرد: در خصوص خصوصی‌سازی و قوانین مصوب که در برنامه هفتم وجود دارد نیز مباحثی مطرح خواهد شد؛ اینکه چقدر می‌توانند مسیرهایی را که برایتان ترسیم کردیم، طی کنند. همچنین در مورد بانک‌ها، بیمه و بازار سرمایه، بحث‌هایی درباره محصولات مشترک این بازارها وجود خواهد داشت.
موضوع دیگر نشست‌ها، بررسی وضعیت بانک‌هایی است که دچار ناترازی هستند. همچنین مأموریت بانک‌ها در شرایط کنونی و مقایسه آن با سایر کشورها و مباحث مربوط به بازنشستگی نیز مورد گفتگو خواهد قرار خواهد گرفت.
در ادامه نشست، فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی افزود: محور اصلی ما در واقع سرمایه‌گذاری و تأکید بر نقش بخش خصوصی است. این موضوع بر پایه نظریات مشخصی است که در نهایت می‌دانیم مجموعه پرداخت‌های دولت در حوزه‌های مالی کشور، شامل درآمدهای نفتی، عوارض و مالیات‌ها است؛ حوزه‌ای که توسعه منابع انسانی از طریق آموزش، از جمله آموزش‌های عالی برای پیشرفت مراحل انسانی، در آن صورت می‌گیرد.
او اضافه کرد: بنابراین، ما در حاکمیت مأموریتی برای خود قائل هستیم که پس از کشف نفت، بر اساس فروش آن شکل گرفته باشد؛ چرا که نفت برای ما توسعه، رفاه، بیمارستان‌ها، ورزشگاه‌ها و حتی امکانات رفاهی مشابهی نظیر تلفن را به ارمغان آورده است. اما اکنون معادله تغییر کرده است؛ بروکراسی آنچنان فراگیر شده که در حال حذف تمامی منابع است و در حقیقت، امکان توسعه به معنایی که پس از جنگ شاهد آن بودیم، دیگر فراهم نیست.
شکرخدایی خاطرنشان کرد: با کاهش حجم دولت و هزینه‌های آن و از طریق واگذاری شرکت‌های دولتی که بسیاری از آنها ناشی از کسری بودجه بودند، باید به نقطه‌ای برسیم که تنها این مسیر می‌تواند موجب توسعه کشور توسط مردم شود.
به اعتقاد من، انتظار واقع‌بینانه نیست که توقع داشته باشیم حاکمیت دولت، پس از هشت سال جنگ، در زمینه ایجاد زیرساخت‌ها، اقدام به توسعه شرکت‌ها نماید؛ اما اگر دولت این اقدامات را انجام دهد، می‌تواند پیگیری مثبت‌تری برای کشور ایجاد کند. با ورود به این مباحث، امیدواریم پس از پایان جنگ، تحولات مثبتی رقم بخورد.
رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران توضیح داد: راهکارهایی را مد نظر داریم که حداقل با امضای تفاهم‌نامه‌ای میان اتاق بازرگانی ایران و سازمان سرمایه‌گذاری ایران، سرمایه‌گذاری خارجی و حمایت از سرمایه‌گذاران داخلی محقق گردد. من با درخواست‌هایی از سوی بخش خصوصی روبه‌رو هستم که پیش از این واضح نبودند؛ مثلاً در حیطه توسعه انرژی، وزارت نیرو و وزارت نفت اجازه نمی‌دادند که بخش خصوصی در واگذاری میادین نفتی و گازی مشارکت داشته باشد.
او ادامه داد: این تلاش قابل تقدیر است هرچند پیچیدگی‌های خاص خود را دارد، اما حوزه صرفه‌جویی بسیار وسیع است؛ برای مثال، تنها تغییر ۲۰ میلیون بخاری و کولرهای گازی کشور که کیفیت مطلوبی ندارند، نیاز به حدود پنج و نیم میلیارد دلار سرمایه دارد. اگر بخواهیم مصرف کشور را کاهش دهیم، باید بدانیم که هر سال تقریباً ۵۰ میلیارد دلار بابت گازوئیل هزینه داریم؛ همچنین جایگزینی کامیون‌های کشور هزینه‌ای بیش از ۶۰ میلیارد دلار را می‌طلبد.
شکرخدایی ادامه داد: با در نظر گرفتن موضوع خودرو، این هزینه‌ها فراتر از توان دولت است؛ لذا شاید بتوانیم از طریق اوراق صرفه‌جویی این موارد را انجام دهیم. لازم است که بر موضوعات بیشتری بحث کنیم، به ویژه شاید فرصت سرمایه‌گذاری در زمینه افزایش بهره‌وری را بیشتر مورد تأکید قرار دهیم. از آنجا که ما منابع قابل توجهی تولید کرده‌ایم، باید به کارآیی و بهره‌وری آنها افزوده شود؛ ما هزاران دستگاه صنعتی داریم که ماشین‌های تراشکاری محسوب می‌شوند.
او بیان کرد: آمارهای حاصل از بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعداد دستگاه‌های CNC در کشور، از مجموع کل خاورمیانه بیشتر است؛ این نشان‌دهنده پتانسیل بالای ماست. در حال حاضر، هوش مصنوعی در حال پیشرفت است و موضوع پرینت سه‌بعدی نیز مطرح است؛ همانطور که دوستان ایرانی ما در قزاقستان فعالیت کرده و قراردادهای خود را منعقد کرده‌اند، فکر می‌کنم کمتر از شش ماه دیگر دستگاه‌های پرینت سه‌بعدی را تحویل دهند.
شکرخدایی خاطرنشان کرد: تولید ساختمان با تکنولوژی پرینت سه‌بعدی در ایران در حال تحقق است و ترکیب این روش با هوش مصنوعی، هزینه و قیمت تمام‌شده مسکن را در ایران دستخوش تغییر خواهد کرد. بنابراین، زمینه‌های جدیدی غیر از هوش مصنوعی که بر پایه هوش حرکت می‌کند، وجود خواهد داشت؛ اگر چه پیش‌تر کار کرده‌ایم، اما حوزه پرینترهای سه‌بعدی در تمامی ابعاد اهمیت خاصی دارد. حتی تولید گوشت مصنوعی نیز در زمره پرینت سه‌بعدی قرار می‌گیرد؛ به‌معنای واقعی، گوشت در حال پرینت شدن است. مفهوم پرینت سه‌بعدی ابعاد بسیار وسیع‌تری دارد. به نظر می‌رسد در زمینه سرمایه‌گذاری توجه زیادی به آن معطوف شود و در نهایت، موضوع اول یعنی لجستیک که به دلیل موقعیت جغرافیایی‌مان در مسیرهای لجستیکی منطقه، همیشه مزیت نسبی خواهیم داشت.
