افتتاح دوباره پالایشی‌ها ممکن است موجب افزایش شاخص بورس شود یا به ایجاد دور جدیدی از فروش بینجامد
“`html
تحلیلگر بازار سرمایه در گفتوگو با بورس‌نیوز مطرح کرد؛
هلن عصمت‌پناه با اشاره به احیای تقاضا در بورس پس از فشار فروش هفته گذشته، بیان کرد: در حال حاضر بازار در حال قیمت‌گذاری بر اساس احتمال کاهش ریسک‌های سیاسی است، اما نمی‌توان به‌راحتی افزایش اخیر را به‌عنوان نشانه‌ای قطعی از شروع یک روند صعودی قلمداد کرد. او افزود: نتیجه‌ی بازگشایی نمادهای پالایشی، سمت‌وسوی نرخ ارز و نتایج مذاکرات، سه عامل کلیدی در تعیین ادامه روند بازار به شمار می‌روند.
هلن عصمت‌پناه، تحلیلگر بازار سرمایه، در گفتوگو با خبرنگار بورس نیوز در بررسی وضعیت بورس تهران عنوان کرد: «بازار دوباره جذابیت‌های مثبتی را شاهد بوده است. امروز رشد شاخص کل و شاخص هم‌وزن و همچنین افزایش تقاضا را مشاهده کردیم. پس از نوسانات و فشار فروش هفته قبل، قدرت خریداران فعلاً افزایش یافته است که این نکته‌ای مثبت به شمار می‌رود و نشان می‌دهد که رشد بازار فقط محدود به تعدادی سهم بزرگ نیست.»
وی در ادامه به عوامل مؤثر در این تغییر شرایط اشاره کرد و گفت: «بخشی از این بهبود به کاهش موقت نگرانی‌های ژئوپلیتیک و افزایش امیدواری به ادامه مذاکرات و احتمال توافق مربوط می‌شود. با این حال، هنوز توافق قطعی در میان نیست و نمی‌توان با قطعیت درباره آن گفتگو کرد؛ بازار در واقع احتمال کاهش ریسک‌ها را قیمت‌گذاری می‌کند، ولی لزوماً روی توافق نهایی تأکید نمی‌کند.»
کاهش ریسک سیاسی می‌تواند به نفع صنایع داخلی باشد
عصمت‌پناه در اشاره به تأثیر متغیرهای سیاسی بر صنایع مختلف گفت: «نرخ ارز همچنان جزو مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر شرکت‌های صادراتی و مجموعه‌هایی است که در آمد آنها به‌طور مستقیم به دلار مرتبط است. به‌علاوه، اگر احتمال توافق افزایش یابد، ممکن است نرخ ارز نزولی شود و در نتیجه، مزیت ارزی شرکت‌های صادراتی تحت تأثیر قرار بگیرد.»
وی تأکید کرد که کاهش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی می‌تواند در عین حال به نفع بسیاری از بخش‌های بازار باشد و افزود: «اگر وضعیت اقتصادی به حالت عادی نزدیک‌تر شود و ریسک‌های سیاسی کاهش یابد، صنایعی چون بانکداری و خودروسازی و دیگر شرکت‌های داخلی می‌توانند از این شرایط بهره‌برداری کنند؛ به همین دلیل نباید تأثیر احتمالی توافق را فقط از دیدگاه کاهش نرخ ارز بر شرکت‌های صادراتی بررسی کرد.»
این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین نرخ بهره را رقیبی جدی برای بورس دانست و گفت: «با وجود رشد شاخص‌ها، هنوز نمی‌توان ادعا کرد که نقدینگی به‌صورت پایدار از بازار پول به سمت بازار سهام حرکت کرده است. نرخ بهره همچنان می‌تواند بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و جذابیت نسبی بازار سهام اثرگذار باشد.»
عصمت‌پناه در مورد بازار جهانی نفت نیز توضیح داد که افزایش قیمت نفت می‌تواند از منظر درآمدی برای شرکت‌های نفتی و شرکت‌های کامودیتی‌محور مثبت باشد، اما از آنجایی که بخش عمده‌ای از این رشد در نتیجه‌ی نگرانی‌های مربوط به ژئوپلیتیک و اوضاع عرضه است، نباید آن را به‌عنوان عاملی دائمی و پایدار در ارزیابی سودآوری شرکت‌ها مدنظر قرار داد.
پالایشی‌ها؛ ابهام مهم کوتاه‌مدت بازار
این تحلیلگر بازار سرمایه، تعیین تکلیف نمادهای پالایشی را یکی از مسائل اصلی فعلی بورس دانست و گفت: «نگرانی‌های مربوط به نمادهای پالایشی در حال حاضر مهم‌ترین چالش کوتاه‌مدت بازار به شمار می‌آید. بخش عمده‌ای از نمادهای این دسته به سبب ابهامات مرتبط با قیمت‌گذاری نفت، نرخ خوراک و فرآورده‌ها متوقف هستند و مهلت توقف آنها تا ۶ آبان افزایش یافته است.»
وی ادامه داد: «با این حال، به نظر من باید ۶ آبان را موعد تصمیم‌گیری درباره این موضوع در نظر گرفت، نه اینکه انتظار داشته باشیم که لزوماً نمادها در همان روز بازگشایی گردند.»
عصمت‌پناه همچنین بر اهمیت نحوه بازگشت پالایشی‌ها به معاملات تأکید کرد و گفت: «اگر بازار به این نتیجه برسد که مصوبات جدید تأثیر قابل توجهی بر سودآوری این شرکت‌ها نخواهد گذاشت، بازگشایی آنها می‌تواند محرکی جدی برای شاخص باشد. اما در صورتی که تعدیل سنگینی در سود روی دهد، ممکن است بازگشایی نمادها به‌جای تقویت بازار، موج جدیدی از فشار فروش را به دنبال داشته باشد.»
به عقیده این تحلیلگر، اهمیت این مطلب تنها محدود به سهامداران پالایشی نمی‌شود؛ زیرا وزن این گروه در بازار و تأثیر انتظارات مربوط به سودآوری آن می‌تواند بر رفتار کلی معامله‌گران تأثیرگذار باشد. لذا، نحوه تعیین تکلیف فرمول‌های قیمت‌گذاری و میزان شفافیت اطلاعات منتشرشده، برای ارزیابی آتی بازار از اهمیت بالایی برخوردار است.
آیا رشد اخیر بورس پایدار است؟
عصمت‌پناه در خصوص چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار توضیح داد: «من به رشد چند روز اخیر با نگاه مثبت می‌نگرم، ولی هنوز آن را به‌عنوان یک روند صعودی مؤکد و بدون ریسک نمی‌دانم. در حال حاضر بازار در حال تصمیم‌گیری میان سه عامل اصلی است: نرخ دلار، اخبار سیاسی و سودآوری شرکت‌ها.»
وی اضافه کرد: «برای اینکه بازار بتواند مسیر خود را ادامه دهد، باید مشخص شود که آیا نرخ ارز در سطوح فعلی باقی می‌ماند یا در نتیجه تغییر شرایط سیاسی تحت فشار قرار می‌گیرد. همچنین باید معلوم شود که مذاکرات ایران و آمریکا در حد شایعات و سیگنال‌ها باقی می‌ماند یا به توافقی عملی و پایدار منجر می‌شود.»
این تحلیلگر بازار سرمایه خاطرنشان کرد که متغیر سوم، شیوه بازگشایی نمادهای پالایشی و اثر فرمول‌های جدید قیمت‌گذاری و نرخ خوراک بر سودآوری این شرکت‌هاست؛ عاملی که به گفته وی می‌تواند روند معاملات را در کوتاه‌مدت تغییر دهد.
سه سناریو برای ادامه حرکت بازار
عصمت‌پناه با تشریح شرایطی که می‌تواند به ادامه رشد بورس کمک کند، توضیح داد: «اگر نرخ ارز در سطوح کنونی باقی بماند، احتمال جنگ کاهش یابد، ورود پول حقیقی به بازار تداوم داشته باشد و نمادهای پالایشی نیز بدون شوک منفی بازگشایی شوند، بازار توانایی ادامه رشد را خواهد داشت.»
وی به‌دنبال آن هشدار داد: «اگر خبر سیاسی منفی منتشر شود، نرخ ارز تحت فشار قرار گیرد یا بازگشایی نمادهای پالایشی با تعدیل سنگین سود همراه باشد، همین رشد اخیر می‌تواند به‌سرعت به تضعیف بازار منجر گردد.»
این تحلیلگر در جمع‌بندی وضعیت بورس تأکید کرد که مثبت شدن شاخص‌ها به تنهایی برای تأیید پایداری روند صعودی کفایت نمی‌کند و باید استمرار ورود نقدینگی، وضعیت سودآوری شرکت‌ها و نحوه مدیریت ریسک‌های سیاسی نیز مورد بررسی قرار گیرد.
به‌طور کلی، بورس در شرایطی قرار دارد که تداوم رشد آن نیازمند هم‌زمانی چند عامل است: کاهش ریسک‌های سیاسی، انسجام نسبی متغیرهای ارزی و روشن شدن وضعیت سودآوری صنایع بزرگ. در این راستا، بازگشایی پالایشی‌ها می‌تواند به نقطه عطفی در معاملات بدل گردد؛ نقطه‌ای که نتیجه آن، بسته به محتوای تصمیمات جدید و واکنش بازار، می‌تواند به تقویت تقاضا یا تشدید فشار فروش منتهی شود.
“`
