یک ماهواره روسی در حال دنبال کردن یک فضاپیما آمریکایی است؛ علت این موضوع هنوز مشخص نیست

این مانور تحت عنوان «عملیات ملاقات و نزدیک‌شدن» (RPO) شناخته می‌شود. هنگامی که یک فضاپیما قصد دارد به یک جسم در مدار نزدیک شود، در ابتدا بایستی خود را بر روی صفحه مداری هدف تنظیم کند و سپس سرعت خود را به گونه‌ای تعدیل نماید که تقریباً با سرعت جسم مورد نظر یکسان شود؛ در غیر این صورت، این دو فضاپیما صرفاً در کنار یکدیگر و با سرعت‌های متفاوت عبور می‌کنند.

این قبیل مانورها نه تنها خطر برخوردهای فاجعه‌آمیز را افزایش می‌دهند، بلکه معمولاً مستلزم مصرف بالایی از پیشران نیز هستند؛ منبعی که امکان تأمین مجدد آن در فضای خارج وجود ندارد. بنابراین، اپراتورهای ماهواره‌ها معمولاً صرفاً در صورتی که دلایل قانع‌کننده‌ای وجود داشته باشد، به انجام این عملیات دست می‌زنند.

در این مورد، علت ظاهراً روشن به نظر می‌رسد: مقامات روسیه از استفاده اوکراین از تصاویر راداری ماهواره آیس‌آی-ایکس۳۶ ناراضی هستند. این فناوری قابلیت تصویربرداری از میان ابرها و دود را دارد و می‌تواند فعالیت‌های سطح زمین را زیر نظر بگیرد و رصد کند.

یک مقام اوکراینی در گفتگو با وب‌سایت اکسیوس تأیید کرده است که ارتش این کشور در حال همکاری با یک شرکت ماهواره‌ای فنلاندی است. آیس‌آی نیز اعلام کرده که اوایل سال جاری میلادی یک توافقنامه همکاری با وزارت دفاع اوکراین منعقد کرده است. ماهواره آیس‌آی-ایکس۳۶ در سال ۲۰۲۴، دو سال پس از آغاز حمله روسیه به اوکراین، به فضا پرتاب شد.

اپراتورهای آیس‌آی-ایکس۳۶ ممکن است در واکنش به این تهدید تصمیم بگیرند که پیشران ارزشمند خود را به منظور فرار از کاسموس-۲۶۱۲ یا دیگر ماهواره‌های دارای تهدید مصرف کنند. این اقدام می‌تواند منجر به کاهش عمر مفید مأموریت آنها گردد.

این مانور روسیه در شرایطی صورت گرفته است که اوکراین با نواقص قابل توجهی در پشتیبانی فضایی برای دفاع در برابر تهاجم مداوم روسیه روبه‌رو است. نیروهای اوکراینی و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور این کشور، از محدودیت‌های گسترده خدمات ماهواره‌ای استارلینک و استارشیلد اسپیس‌ایکس در میدان جنگ خبر داده‌اند.

فناوری لازم برای انجام عملیات ملاقات و نزدیک‌شدن به‌سرعت در حال پیشرفت است. چین، ایالات متحده، روسیه و چندین شرکت خصوصی در طول سال‌های اخیر، به‌طور مستقل توانایی‌های خود را در این زمینه آزمایش کرده‌اند. داده‌های راداری ردیابی حاکی از آن است که از ماه مه به این سو، دیگر ماهواره‌های خانواده کاسموس نیز مانورهای تحریک‌آمیز نزدیکی به آیس‌آی-ایکس۳۶ به نمایش گذاشته‌اند؛ اقداماتی که به‌دقت از سوی نیروی فضایی آمریکا رصد شده است.

سامسون اشاره می‌کند که قوانین بین‌المللی در مورد این نوع مانورها بسیار محدود هستند و انجام آنها بدون رضایت طرف مقابل، هنجارهای موجود را نقض و از خطوط مبهمی که برای تامین ایمنی متقابل در مدار طراحی شده‌اند، عبور می‌کند.

به گفته سامسون، عملیات ملاقات و نزدیک‌شدن بدون درخواست قبلی می‌تواند به عنوان اقدامی تهاجمی یا حتی عمل جنگی برداشت شود. در همین حال، تنش‌های موجود در فضا، که پیشتر در حال افزایش بودند، اکنون ممکن است شدت بیشتری یابند: نیروی فضایی آمریکا در ماه گذشته اعلام کرد که اقدام به استقرار تسلیحات در فضا کرده است. جزئیات بیشتری در مورد این تسلیحات ارائه نشده است، اما برخی کارشناسان بر این باورند که این سلاح‌ها سیستم‌های اختلال در ارتباطات هستند که قادر به انجام عملیات ملاقات و نزدیک‌شدن نیز می‌باشند.

با وجود اینکه سیستم‌های رصد زمینی اکنون امکان پیگیری دقیق‌تر بسیاری از ماهواره‌ها را مهیا کرده‌اند، نبود اظهارنظر عمومی از سوی اپراتورهای ماهواره‌های محرمانه، شناسایی دقیق اهداف آنها در حین انجام این مانورها را دشوار می‌سازد. سامسون تأکید می‌کند که در حال حاضر، جز نظارت بر این ماجرای مرموز در آسمان، اعمال مؤثر دیگری در دسترس نیست.