عرضه‌اولیه پلتفرم‌های طلا در بورس، اقدام نادرستی است؛ تخلف یک پلتفرم نباید به کاهش صنعت منجر گردد
“`html
رضا خانکی در گفتگو با بورس‌نیوز بیان کرد؛
مدیرعامل ازکی سرمایه با اشاره به اینکه انتقال این نوع کسب‌وکارها به ساختار بورس نمی‌تواند راهکار مناسبی باشد، اظهار داشت: نظارت بر موجودی طلای موجود در پلتفرم‌ها می‌تواند با انتشار اطلاعات خزانه و تطبیق آن با مانده حساب کاربران تحقق یابد؛ همچنین، برخورد با تخلف احتمالی یک پلتفرم نباید به کاهش اعتماد عمومی نسبت به کل بازار طلای دیجیتال و حتی صندوق‌های طلای بورسی منجر شود.
به نقل از بورس‌نیوز، گسترش پلتفرم‌های آنلاین در زمینه خرید و فروش طلا، ضمن تسهیل معاملات برای کاربران، سوالات جدی را درباره نحوه نظارت بر موجودی طلا، شفافیت دارایی‌ها و مسئولیت نهادهای تنظیم‌گر ایجاد کرده است. به ویژه، بحث انتقال فعالیت این پلتفرم‌ها به چهارچوب بورس و حواشی پیرامون برخی فعالان این عرصه، نیاز به تمایز میان نظارت مؤثر و محدودیت‌گذاری در بازارهای نوظهور را دوباره مورد تأکید قرار داده است.
رضا خانکی، مدیرعامل ازکی سرمایه در گفت‌وگو با بورس‌نیوز، اثر پلتفرم‌های آنلاین بر افزایش ارزش این فلز گرانبها را چندان قابل توجه ندانست و تصریح کرد: «به نظر من، تأثیر این پلتفرم‌ها بر افزایش قیمت طلا بسیار ناچیز است.»
او همچنین در پاسخ به این سوال که آیا منابع مالی جذب‌شده از سوی این کسب‌وکارها ممکن است موجب آثار تورمی یا سفته‌بازانه شود، این ارزیابی را نپذیرفت و به این نکته تأکید کرد که باید به مسائل عمده همچون شیوه فعالیت، ساختار معاملات و نحوه نظارت بر این پلتفرم‌ها توجه کرد.
چرا انتقال پلتفرم‌های طلا به بورس گزینه مناسبی نیست؟
خانکی با اتخاذ موضع مخالف نسبت به ایده انتقال کامل فعالیت پلتفرم‌های مدرن طلا به بورس بیان کرد: «به نظرم، تبدیل این پلتفرم‌ها به بورس اشتباه است؛ زیرا در بورس با معاملات ثانویه مواجه هستیم. به عنوان مثال، در صندوق‌های طلا، واحدهای صندوق میان سرمایه‌گذاران دست به دست می‌شوند و هیچ تضمینی وجود ندارد که معامله منجر به خرید و فروش مستقیم طلا میان سرمایه‌گذار و طلافروش شود.»
وی همچنین گفت: «اگر یک بازار ثانویه به وجود آید، طبیعی است که امور تنظیم‌گری آن باید به سمت بورس سوق یابد؛ اما در حالت کنونی پلتفرم‌های آنلاین، کاربران طلا را به‌طور مستقیم از فروشندگان خریداری می‌کنند و برای فروش نیز به همان مجموعه مراجعه می‌نمایند. به همین دلیل، تصور نمی‌کنم که انتقال کامل این فعالیت‌ها به بورس ضروری باشد.»
این کارشناس حوزه پلتفرم‌های طلا معتقد است که سیاست‌گذار به‌جای تغییر یک الگوی معاملاتی به شکلی جدید، باید نخست به درک عمیق‌تری از ماهیت فعالیت این کسب‌وکارها برسد و بر اساس آن، سازوکار نظارتی متناسبی را طراحی کند؛ رویکردی که به عقیده او، امکان نظارت دقیق بر دارایی‌های واقعی پلتفرم‌ها را تسهیل می‌کند.
نظارت بر طلای پلتفرم‌ها؛ راهکار آسان برای یک نگرانی جدی
خانکی با بیان نگرانی‌هایی درباره انطباق طلای موجود در خزانه پلتفرم‌ها با تعهدات آن‌ها به کاربران، اظهار کرد: «این شرکت‌ها می‌توانند به‌راحتی اطلاعات مربوط به خزانه طلای خود را در اختیار عموم قرار دهند و نهادهای نظارتی نیز می‌توانند موجودی واقعی طلا را با مانده حساب کاربران مقایسه کنند.»
او اضافه کرد: «اگر موجودی خزانه به سطحی پایین‌تر از حد معین بیفتد یا با تعهدات به کاربران همخوانی نداشته باشد، می‌توان هشدارهایی در این زمینه تعریف کرد. به نظر من، این اقدام کار دشواری نیست و می‌توان با سازوکارهای نظارتی مناسب آن را عملی کرد.»
این اظهارات در شرایطی ابراز می‌شود که یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در بازار طلاهای آنلاین، اطمینان از وجود پشتوانه واقعی برای دارایی‌های ثبت‌شده کاربران است. از این رو، انتشار اطلاعات قابل تأیید و توانایی مقایسه مداوم خزانه با تعهدات پلتفرم‌ها می‌تواند بخشی از نگرانی‌های مربوط به شفافیت را برطرف نماید؛ البته اجرای مؤثر این مدل مستلزم تعریف استانداردهای گزارش‌دهی و نظارت مستقل نیز است.
بورس کالا به‌جای بانک کارگشایی؛ پیشنهاد برای نگهداری شمش طلا
خانکی در پاسخ به این سوال که آیا بهره‌گیری از ظرفیت بورس می‌تواند به شفاف‌سازی و کنترل ریسک‌های موجود کمک کند، میان انتقال کامل پلتفرم‌ها به بورس و استفاده از زیرساخت‌های موجود در بازار سرمایه تفاوت گذاشت.
وی اظهار کرد: «اگر پلتفرم‌ها شمش‌های طلای خود را در بورس کالا قرار دهند، اعتقاد دارم که این می‌تواند به شفافیت کمک کند. در بورس کالا، سال‌هاست که سازوکار نظارتی برای شمش طلا وجود دارد و این نهادها می‌توانند به‌جای نگهداری طلا در بانک کارگشایی، شمش‌های خود را در بورس کالا قرار داده و گواهی سپرده طلا را به‌عنوان سندی برای دارایی‌های خود ارائه دهند.»
این فعال حوزه طلا ادامه داد: «به نظرم، بورس کالا برای چنین اقدامی بستر مطمئن‌تری است؛ زیرا بانک کارگشایی به‌طور خاص برای این نوع فعالیت طراحی نشده است.»
بر اساس این پیشنهاد، به‌جای تغییر کل مدل کسب‌وکار پلتفرم‌های آنلاین، می‌توان از امکانات زیرساخت‌های نظارتی موجود برای ذخیره‌سازی و مستندسازی پشتوانه طلای آن‌ها استفاده کرد. چنین مدلی، در صورت طراحی به شیوه دقیق و وجود مسئولیت روشن برای نهادهای ناظر، می‌تواند توازنی میان حفظ مزایای طلای دیجیتال و افزایش قابلیت راستی‌آزمایی دارایی‌ها ایجاد کند.
حواشی یک پلتفرم نباید موجب نابودی اعتماد به بازار شود
خانکی در واکنش به حواشی مطرح‌شده حول محور «میلی‌گلد» تأکید کرد که اطلاعات کافی برای اظهار نظر قطعی درباره جزئیات موضوع و احتمال وقوع تخلف در دست ندارد.
وی با اشاره به پیامدهای احتمالی شکستن اعتماد عمومی در این بازار گفت: «اگر چنین مسائلی باعث ایجاد خلل در اعتماد مردم شود، احتمال دارد که اثر آن به کل فرآیند خرید آنلاین طلا، چه در بازار بورسی و چه در بازار غیر بورسی، سرایت کند. حتی ممکن است اعتماد به صندوق‌های طلا در بورس نیز تحت تأثیر قرار گیرد.»
مدیرعامل ازکی سرمایه افزود: «اکنون چندین مدل برای خرید و فروش طلا وجود دارد؛ از شمش در بورس کالا و صندوق‌های طلا گرفته تا سکه، حراج و پلتفرم‌های آنلاین. اگر تخلفی در یک پلتفرم رخ دهد، باید با وی برخورد صورت گیرد، اما این اقدام نباید به نابودی اعتماد به کل بازار و کنار گذاشتن یک صنعت منجر گردد.»
وی تصریح کرد: «اگر در پی این اتفاقات، مردم به این نتیجه برسند که دیگر به هیچ نوع طلای دیجیتال یا حتی طلای بورسی اعتماد نکنند و صرفاً به خرید طلای فیزیکی گرایش پیدا کنند، این موضوع می‌تواند به کسب‌وکارهای سالم آسیب بزند و در نهایت بر اقتصاد دیجیتال تأثیر منفی بگذارد. در صورت وقوع تخلف برخورد ضروری است؛ اما نباید برخورد با یک مجموعه باعث نابودی صنعت شود.»
طلای دیجیتال مناسب همه نیست؛ طلای بورسی نیز مزایای خاص خود را دارد
خانکی با اشاره به تفاوت گروه‌های هدف برای طلای آنلاین و ابزارهای بورسی بیان کرد: «ما در مجموعه خود هم محصولاتی با ماهیت بورسی داریم و هم محصولاتی با ماهیت غیربورسی و باور دارم که هر کدام از این‌ها مزایای ویژه خود را دارا هستند و برای گروه خاصی از کاربران مناسب به شمار می‌روند.»
وی توضیح داد: «برای کاربران معمولی، قیمت طلای دیجیتال ملموس‌تر است و درک آن به سادگی انجام می‌شود. در عین حال، مفاهیمی همچون ارزش خالص دارایی یا NAV صندوق‌های بورسی و سازوکار سفارش‌گذاری در بازار ممکن است برای بخش‌هایی از مردم دشوار باشد.»
این فعال حوزه طلا درباره دسترسی پلتفرم‌های آنلاین گفت: «یکی از مزایای این پلتفرم‌ها، قابلیت انجام معاملات در تمام ساعات شبانه‌روز و در تمامی روزهای هفته است؛ هرچند محدودیت‌هایی مانند سقف تراکنش وجود دارد و نقدکردن مبالغ بزرگ ممکن است به زمان نیاز داشته باشد و در چند مرحله انجام شود.»
وی به مزایای طلای بورسی برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای اشاره کرد و گفت: «این شرکت‌ها کارمزد کمتری دارند و امکان جابه‌جایی سریع مبالغ بزرگ میان ابزارهای مختلف سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کنند. سرمایه‌گذاری که با سازوکار بورس آشناست و می‌خواهد دارایی خود را به سرعت بین صندوق طلا، سهام یا ابزارهای درآمد ثابت جابه‌جا کند، احتمالاً این مسیر را برمی‌گزیند.»
خانکی تأکید کرد: «برای فردی که با سازوکار بورس و مفاهیمی همچون NAV آشنا نیست، طلای دیجیتال ساده‌تر و قابل فهم‌تر است. به همین دلیل نمی‌توان ادعا کرد که یک روش مناسب برای همه است؛ هر کدام از این‌ها برای گروه خاصی از کاربران طراحی شده‌اند و باید شرایط برای فعالیت هر دو مدل در چارچوب نظارتی شفاف و مؤثر فراهم شود.
“`
