توزیع بنزین سوپر با قیمت ۱۶۰ هزار تومان در پمپ بنزین‌ها؛ اطلاعات جدید درباره قیمت در مهر ۱۴۰۵

صعود قیمت بنزین سوپر آزاد به بیش از ۱۶۰ هزار تومان در مهر ۱۴۰۵

در مهرماه ۱۴۰۵، قیمت نهایی بنزین سوپر وارداتی (ویژه) که به مصرف‌کنندگان در پمپ‌بنزین‌های کشور ارائه می‌شود، به مرز ۱۶۰ هزار تومان برای هر لیتر رسید. در پی آخرین اطلاعات ثبت‌شده تا تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۵، نرخ کشف شده برای این فرآورده در بورس انرژی ایران به مقدار ۱۱۱ هزار تومان برای هر لیتر افزایش یافته است. با در نظر گرفتن هزینه‌های توزیع قانونی، مالیات و کارمزد، قیمت نهایی به دست مالکان خودروها در سطحی بالاتر از ۱۶۰ هزار تومان خواهد رسید.

این جهش قیمت در شرایطی به وقوع پیوسته است که بنزین سوپر وارداتی به عنوان سوخت تکمیلی و خارج از شبکه سهمیه‌بندی دولتی، برای پاسخگویی به نیاز خودروهای مدرن، وارداتی و مجهز به موتورهای توربوشارژ ارائه می‌شود. ادامه عرضه این سوخت در بازار، به معنای حفظ دسترسی مالکان خودروهای حساس به سوخت با عدد اکتان بالا است، ولی افزایش قیمت هر لیتر به بالای ۱۶۰ هزار تومان، هزینه سوخت‌گیری را به سطح بی‌سابقه‌ای رسانده است.

مشخصات معامله ۲۴۰ هزار لیتری در رینگ داخلی بورس انرژی

آخرین نرخ رسمی اعلام شده برای بنزین ویژه وارداتی در شبکه معاملاتی کشور مربوط به معاملات روز سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ در بورس انرژی ایران است. در این روز، محموله‌ای به حجم ۲۴۰ هزار لیتر بنزین ویژه توسط یک شرکت پتروپالایش در رینگ داخلی تالار نفت، گاز و حامل‌های انرژی بورس انرژی ارائه و مورد معامله قرار گرفت.

در این عرضه، قیمت پایه برای هر لیتر بنزین سوپر وارداتی ۱۱۱ هزار تومان مشخص شده و این قیمت در پایان جلسه معاملاتی، بدون هیچ تغییری نسبت به نرخ پایه، در همان عدد ۱۱۱ هزار تومان برای هر لیتر تثبیت شد. بنابراین، ارزش کلی این محموله ۲۴۰ هزار لیتری در بورس انرژی معادل ۲۶ میلیارد و ۶۴۰ میلیون تومان محاسبه گردید. از تاریخ ۷ مهر تا زمان نگارش این گزارش در ۱۴ مهر ۱۴۰۵، هیچ معامله جدیدی با قیمت متفاوت گزارش نشده و رقم ۱۱۱ هزار تومان آخرین نرخ رسمی کشف‌شده در بورس انرژی باقی مانده است.

فاصله قیمتی در بورس انرژی و پای نازل؛ علت افزایش قیمت به ۱۶۰ هزار تومان چیست؟

تحلیل ارقام اعلام شده نشان می‌دهد که میان نرخ معاملاتی بورس انرژی و قیمت پرداختی توسط رانندگان در پای نازل‌ها، حداقل ۴۹ هزار تومان فاصله وجود دارد. عدد ۱۱۱ هزار تومان تنها قیمت عمده‌فروشی و تحویل محموله در بورس انرژی بوده و بهای تمام شده برای مصرف‌کننده آخر را نمایان نمی‌سازد. به نقل از گزارش خودرو۴۵، هزینه‌های زنجیره انتقال و توزیع سبب شده‌اند که قیمت نهایی هر لیتر بنزین سوپر در جایگاه‌ها برای عرضه مهرماه از ۱۶۰ هزار تومان فراتر رود.

هزینه‌های جانبی تاثیرگذار بر قیمت نهایی در جایگاه‌ها

تبدیل نرخ ۱۱۱ هزار تومانی بورس انرژی به قیمتی بالاتر از ۱۶۰ هزار تومان در جایگاه‌های عرضه، ناشی از مجموع سه دسته هزینه‌ای مشخص در زنجیره توزیع سوخت است. بخش اول این اختلاف قیمت مربوط به هزینه‌های حمل و نقل جاده‌ای فرآورده‌ها با نفتکش‌های استاندارد از مبدأ تحویل تا محل پمپ‌بنزین‌هاست.

بخش دوم شامل مالیات بر ارزش افزوده و عوارض قانونی است که بر بهای پایه فرآورده و خدمات مربوطه اجرا می‌شود. بخش سوم، کارمزد تعیین‌شده برای جایگاه‌داران خصوصی است که به خاطر تخلیه، ذخیره‌سازی، تبخیر مجاز، استهلاک تجهیزات و فرایند توزیع خرد در جایگاه‌ها دریافت می‌شود. مجموع این سه عامل به قیمت پایه‌ی کشف شده در بورس انرژی حدود ۴۴ درصد اضافه کرده و قیمت نهایی در جایگاه را به بالای ۱۶۰ هزار تومان می‌رساند. با این نرخ، پر کردن یک باک ۴۰ لیتری در جایگاه‌های ثابت نیاز به پرداخت بیش از ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و سوخت‌گیری یک باک ۵۰ لیتری مستلزم هزینه‌ای بالغ بر ۸ میلیون تومان دارد.

هزینه اضافی سوخت‌گیری با خودروهای سیار سوخت‌رسان

در کنار جایگاه‌های ثابت، توزیع بنزین سوپر وارداتی از طریق ناوگان خودروهای سیار سوخت‌رسان نیز انجام می‌شود تا مالکان خودرو بتوانند بدون نیاز به مراجعه به پمپ‌بنزین، سوخت را در محل دلخواه خود دریافت کنند. براساس اطلاعات ارائه شده، در روش عرضه با خودروهای سیار سوخت‌رسان، علاوه بر بهای هر لیتر بنزین سوپر که بیش از ۱۶۰ هزار تومان محاسبه می‌شود، کارمزد جداگانه‌ای به میزان ۲۵۰ هزار تومان برای هر بار سوخت‌گیری از مشتری دریافت می‌گردد.

این کارمزد ثابت ۲۵۰ هزار تومانی برای هر نوبت مراجعه خودروی سوخت‌رسان، هزینه نهایی هر لیتر سوخت را به‌خصوص در مقادیر پایین به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. به‌علاوه، اگر مالک خودرویی از طریق خدمات سیار ۲۰ لیتر بنزین سوپر دریافت کند، علاوه بر پرداخت بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای خود سوخت، بایستی ۲۵۰ هزار تومان نیز بابت کارمزد پرداخت کند که در نتیجه، مجموع هزینه هر لیتر به بیش از ۱۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان خواهد رسید. در صورت سوخت‌گیری ۴۰ لیتری با ناوگان سیار نیز مجموع هزینه پرداختی مصرف‌کننده از ۶ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان فراتر خواهد رفت.

روند افزایشی قیمت بنزین ویژه از آغاز عرضه تا رکوردشکنی مهرماه

بررسی سوابق معاملاتی بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی نشان‌دهنده یک روند صعودی مداوم در یک بازه زمانی کوتاه است. این فرآورده که در ابتدا با ارقامی در حدود ۶۰ هزار تومان در بورس و قیمت ۸۰ هزار تومان در جایگاه‌های سوخت آغاز به کار کرده بود، اکنون در مهرماه ۱۴۰۵ رکوردهای جدید قیمتی را ثبت کرده است.

مقایسه نرخ شهریور و مهر ۱۴۰۵ و رشد ۲۳ درصدی

مقایسه آمار معاملات ماهانه در بورس انرژی نشان می‌دهد که قیمت هر لیتر بنزین ویژه وارداتی در شهریورماه ۱۴۰۵ معادل ۹۰ هزار تومان بوده است. با افزایش این نرخ به ۱۱۱ هزار تومان در معاملات هفتم مهرماه ۱۴۰۵، قیمت هر لیتر از این سوخت در بورس انرژی دقیقاً ۲۱ هزار تومان رشد یافته است.

این تغییر قیمت از ۹۰ هزار تومان در شهریور به ۱۱۱ هزار تومان در مهر، حدود ۲۳ درصد افزایش در کمتر از یک ماه را نشان می‌دهد. چنین شیب افزایشی در مدت زمانی کمتر از ۳۰ روز، مستقیماً به شبکه توزیع خرد منتقل شده و نرخ پمپ‌بنزین‌ها را تحت تاثیر قرار داده است. در واقع، بخش عمده‌ای از عبور قیمت مصرف‌کننده از مرز ۱۶۰ هزار تومان در مهرماه، ناشی از همین افزایش ۲۳ درصدی نرخ کشف‌شده در تالار نفت و گاز بورس انرژی است.

تغییر مبدأ تحویل از بنادر جنوبی به اصفهان و تاثیر آن بر قیمت

برای درک بهتری از دلایل جهش قیمت بنزین سوپر آزاد، باید به نرخ‌های ابتدایی این طرح توجه کرد. سخنگوی صنف جایگاه‌داران پیش‌تر جزئیات قیمت‌گذاری اولیه این سوخت را در زمان شروع عرضه به شرح زیر اعلام کرده بود:

قیمت پایه بنزین سوپر وارداتی ۶۵,۸۰۰ تومان بود که در ابتدای عرضه، قیمت نهایی مصرف‌کننده در تهران حدود ۸۳,۷۰۰ تومان تعیین شد.

مقایسه ارقام ابتدایی عرضه با نرخ‌های مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که قیمت پایه در بورس انرژی از ۶۵,۸۰۰ تومان به ۱۱۱ هزار تومان افزایش یافته که نمایانگر یک افزایش ۴۵,۲۰۰ تومانی (تقریباً ۶۸.۷ درصد رشد) در تالار معاملات است. هم‌زمان، قیمت نهایی برای مصرف‌کننده در جایگاه‌ها هم از حدود ۸۳,۷۰۰ تومان به بیش از ۱۶۰ هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده افزایشی حدود ۷۶,۳۰۰ تومان در هر لیتر و نزدیک به دو برابر شدن بهای پرداختی توسط رانندگان است.

بر اساس داده‌ها، دو عامل اصلی در شکل‌گیری این روند صعودی و ثبت رکورد ۱۱۱ هزار تومانی در بورس انرژی تأثیرگذار بوده‌اند. عامل اول، تغییر مبدأ تحویل سوخت در اطلاعیه‌های عرضه است؛ به گونه‌ای که محل تحویل محموله‌ها از بنادر جنوبی کشور به اصفهان منتقل شده و هزینه‌های لجستیک و انتقال محموله به مبدأ جدید در قیمت پایه عرضه‌کننده لحاظ شده است. عامل دوم، افزایش تقاضای خریداران و توزیع‌کنندگان در بورس انرژی است که سبب شده عرضه‌های ارائه شده با رقابت و در سطوح قیمتی بیشتری معامله شوند.

جدول تغییرات قیمت و هزینه‌های عرضه بنزین سوپر وارداتی در سال ۱۴۰۵

برای مشاهده تغییرات قیمتی بنزین سوپر وارداتی از آغاز عرضه تا معاملات مهرماه ۱۴۰۵ و همچنین تفکیک نرخ بورس انرژی از نرخ نهایی جایگاه و خدمات سیار، جزئیات کامل در جدول زیر درج شده است:

چشم‌انداز قیمت بنزین سوپر در هفته‌های آینده

بر اساس اطلاعات ثبت شده تا ۱۴ مهر ۱۴۰۵، بازار بنزین سوپر آزاد هنوز به نقطه تعادل قیمتی نرسیده است. طبق گزارش خودرو۴۵، تحلیل روند معاملات و تقاضا نشان می‌دهد که احتمال افزایش دوباره قیمت این فرآورده در روزها و هفته‌های آینده وجود دارد.

اگر در عرضه‌های آینده بورس انرژی، نرخ پایه یا نرخ رقابتی محموله‌های جدید بالاتر از ۱۱۱ هزار تومان تعیین گردد، قیمت نهایی در جایگاه‌ها نیز به تناسب افزایش مالیات بر ارزش افزوده و هزینه‌های توزیع، از سطح فعلی ۱۶۰ هزار تومان فراتر خواهد رفت. این وضعیت در حالی ادامه دارد که به دلیل محدودیت عرضه بنزین سوپر یارانه‌ای در پمپ‌بنزین‌های معمولی، دارندگان خودروهای مجهز به موتورهای تزریق مستقیم سوخت (GDI) و توربوشارژ برای جلوگیری از پدیده ناک (احتراق پیش از موعد) و آسیب دیدن پیستون و سوپاپ‌ها، ناچار به استفاده از سوخت با اکتان بالا یا مکمل‌های استاندارد هستند و هرگونه تغییر در نرخ بورس انرژی مستقیماً بر هزینه کارکرد ماهانه این خودروها تأثیر می‌گذارد.