قدرت خریدار در مقابل فروشنده چیست؟ روش محاسبه قدرت واقعی خریدار

طبق گزارش نبض بورس، قدرت خریدار به فروشنده یکی از شاخص‌های مهم و کاربردی در تحلیل تابلو بورس است که برای مقایسه میانگین ارزش خرید و فروش سرمایه‌گذاران حقیقی استفاده می‌شود. این متغیر به معامله‌گران اجازه می‌دهد تا رفتار خریداران و فروشندگان را بهتر تحلیل کنند؛ اما تفسیر آن به تنهایی برای شناسایی ورود پول هوشمند یا پیش‌بینی روند قیمت سهم کافی نیست.

قدرت خریدار به فروشنده به چه معناست؟

قدرت خریدار به فروشنده، نسبت میانگین خرید حقیقی‌ها به میانگین فروش حقیقی‌هاست. این شاخص تعیین می‌کند که میانگین ارزش خرید هر خریدار حقیقی در مقایسه با میانگین ارزش فروش هر فروشنده حقیقی چه وضعیتی دارد.

چنانچه قدرت خریدار به فروشنده بیشتر از یک باشد، به این معناست که سرانه خرید حقیقی‌ها بیشتر از سرانه فروش آن‌ها بوده است. از سوی دیگر، اگر این نسبت کمتر از یک باشد، نشان‌دهنده بالاتر بودن سرانه فروش حقیقی‌ها خواهد بود.

این شاخص به‌طور رایج برای تحلیل رفتار حقیقی‌ها به کار می‌رود و نباید با نسبت تعداد خریداران به فروشندگان یا نسبت حجم سفارش خرید به فروش اشتباه گرفته شود.

روش محاسبه قدرت خریدار به فروشنده

برای به‌دست‌آوردن این شاخص، در ابتدا سرانه خرید و سرانه فروش حقیقی‌ها محاسبه می‌شود.

سرانه خرید حقیقی = ارزش خرید حقیقی‌ها ÷ تعداد خریداران حقیقی

سرانه فروش حقیقی = ارزش فروش حقیقی‌ها ÷ تعداد فروشندگان حقیقی

در ادامه:

قدرت خریدار به فروشنده = سرانه خرید حقیقی ÷ سرانه فروش حقیقی

با جای‌گذاری فرمول‌ها به نتیجه زیر می‌رسیم:

قدرت خریدار به فروشنده = (ارزش خرید حقیقی‌ها ÷ تعداد خریداران حقیقی) ÷ (ارزش فروش حقیقی‌ها ÷ تعداد فروشندگان حقیقی)

برای محاسبات معتبر، اعداد باید مربوط به یک نماد، یک زمان مشخص و تعاریف آماری یکسان باشند.

نمونه‌ای برای محاسبه قدرت خریدار به فروشنده

فرض کنید اطلاعات معاملات حقیقی‌های یک نماد در یک روز به شکل زیر است:

قدرت خریدار به فروشنده با تقسیم سرانه خرید بر سرانه فروش به‌دست می‌آید:

۲۰۰ میلیون تومان ÷ ۱۵۰ میلیون تومان = ۱٫۳۳

از این رو، قدرت خریدار به فروشنده در این مثال aproximadamente ۱٫۳۳ است؛ به این معنی که میانگین ارزش خرید هر خریدار حقیقی تقریباً ۱٫۳۳ برابر میانگین ارزش فروش هر فروشنده حقیقی بوده است.

اعداد موجود در جدول فرضی بوده و فقط به منظور آموزش آورده شده‌اند.

معنای قدرت خریدار به فروشنده چیست؟

تفسیر این شاخص به میزان آن وابسته است:

به عنوان مثال، قدرت خریدار ۲ به این معناست که سرانه خرید حقیقی‌ها دو برابر سرانه فروش حقیقی‌هاست؛ این نشان نمی‌دهد که تعداد خریداران دو برابر فروشندگان بوده است.

علاوه بر این، افزایش این نسبت به تنهایی به معنای افزایشی در قیمت سهم یا قطعی بودن ورود پول حقیقی نیست.

آیا قدرت خریدار به فروشنده بالاتر از یک نشانه‌ای برای خرید سهم است؟

خیر، قدرت خریدار به فروشنده بالاتر از یک صرفاً نشان‌دهنده این است که میانگین ارزش خرید حقیقی‌ها از میانگین ارزش فروش آن‌ها بیشتر بوده است. این وضعیت می‌تواند یکی از علائم مورد توجه در تحلیل تابلو باشد، اما به‌عنوان سیگنال قطعی خرید به شمار نمی‌رود.

برای دریافت ارزیابی دقیق‌تر، موارد زیر را نیز مدنظر داشته باشید:

• خالص خرید حقیقی‌ها: آیا ارزش کل خرید حقیقی‌ها از ارزش کل فروش آن‌ها بیشتر است؟

• روند قیمت: آیا قیمت آخرین معامله با قیمت پایانی و افزایش تقاضا هماهنگی دارد؟

• حجم و ارزش معاملات: آیا افزایش نسبت با رشد معنادار در معاملات هم‌زمان بوده است؟

• تعداد خریداران و فروشندگان: آیا تغییر این نسبت ناشی از تغییر تعداد افرادی است که در حال معامله‌اند؟

• روند تاریخی شاخص: آیا قدرت خریدار نسبت به روزهای گذشته افزایش یافته یا فقط در یک مقطع خاص افزایش یافته است؟

ترکیب این اطلاعات می‌تواند تحلیل دقیق‌تری را فراهم آورد، اما همچنان ابهام‌های موجود در بازار را از بین نمی‌برد.

تفاوت قدرت خریدار به فروشنده با ورود پول حقیقی چیست؟

قدرت خریدار به فروشنده نسبت میانگین ارزش خرید و فروش هر خریدار و فروشنده حقیقی است؛ در حالی که ورود یا خروج پول حقیقی معمولاً بر اساس مقایسه کل ارزش خرید و فروش حقیقی‌ها بررسی می‌شود.

فرمول خالص خرید حقیقی‌ها به شکل زیر است:

خالص خرید حقیقی‌ها = ارزش خرید حقیقی‌ها − ارزش فروش حقیقی‌ها

اگر ارزش خرید حقیقی‌ها بیشتر باشد، خالص خرید مثبت خواهد بود؛ در غیر این صورت، خالص خرید منفی خواهد بود.

بنابراین ممکن است قدرت خریدار به فروشنده بالاتر از یک باشد، در حالی که خالص خرید حقیقی‌ها منفی است؛ زیرا تعداد فروشندگان و خریداران نیز در ارزش کل خرید و فروش تأثیر دارند.

تفاوت قدرت خریدار به فروشنده با نسبت تعداد خریداران به فروشندگان چیست؟

این دو شاخص معانی متفاوتی دارند:

• قدرت خریدار به فروشنده: نسبت میانگین خرید حقیقی‌ها به میانگین فروش حقیقی‌ها است.

• نسبت تعداد خریداران به فروشندگان: تعداد خریداران ثبت شده را با تعداد فروشندگان ثبت شده مقایسه می‌کند.

برای نمونه، ممکن است تعداد خریداران بیشتر از فروشندگان باشد، اما سرانه فروش بالا بوده و در نتیجه، قدرت خریدار به فروشنده کمتر از یک محاسبه شود. بنابراین، صرفاً تعداد افراد نمی‌تواند قدرت واقعی خرید یا فروش را نشان دهد.

قدرت خریدار به فروشنده حقیقی را از کجا دریافت کنیم؟

برای بررسی این شاخص می‌توان به اطلاعات خرید و فروش حقیقی‌ها در سامانه مدیریت فناوری بورس تهران، موسوم به TSETMC، یا ابزارهای تحلیلی تابلوخوانی مراجعه نمود.

اگر نسبت به‌صورت مستقیم نشان داده نشود، می‌توان آن را با استفاده از ارزش خرید و فروش حقیقی‌ها و تعداد خریداران و فروشندگان حقیقی محاسبه کرد.

در محاسبه دستی، حتماً باید اطمینان حاصل شود که داده‌ها مربوط به یک دوره زمانی مشخص باشند و تعاریف خریدار و فروشنده در هر دو بخش یکسان باشد.

اشتباهات شایع در تحلیل قدرت خریدار به فروشنده

• تلقی نسبت بالاتر از یک به عنوان یک سیگنال قطعی خرید.

• یکسان در نظر گرفتن قدرت خریدار با ورود پول حقیقی.

• نادیده گرفتن تعداد خریداران و فروشندگان در تفسیر نسبت.

• محاسبه نسبت با اطلاعات مربوط به زمان‌های متفاوت.

• اتخاذ تصمیم در مورد خرید یا فروش سهم فقط بر اساس یک عدد موجود در تابلو.

سؤالات متداول

۱. قدرت خریدار به فروشنده چه عددی مطلوب است؟

عدد خاصی که در تمامی نمادها و شرایط بازار نشان‌دهنده خرید مناسب باشد وجود ندارد. مقدار این شاخص باید همراه با روند تاریخی سهم، خالص خرید حقیقی‌ها، حجم معاملات و وضعیت قیمت مورد بررسی قرار گیرد.

۲. قدرت خریدار به فروشنده ۲ به چه معناست؟

به این معناست که سرانه خرید حقیقی‌ها دو برابر سرانه فروش حقیقی‌هاست. این عدد تنها به نسبت میانگین ارزش خرید و فروش اشاره دارد و ارتباطی با نسبت تعداد خریداران به فروشندگان ندارد.

۳. آیا قدرت خریدار به فروشنده می‌تواند منفی شود؟

در تعریف معمول این شاخص، خیر؛ چرا که ارزش خرید و فروش و سرانه‌های آن‌ها مقادیر غیرمنفی هستند. اگر داده‌های مورد نیاز موجود نباشند یا مخرج کسر صفر باشد، محاسبه ممکن است تعریف‌نشده شود.

۴. آیا تفسیر قدرت خریدار به فروشنده برای تمامی نمادها یکسان است؟

فرمول پایه یکسان است، اما تفسیر شاخص باید با توجه به شرایط معاملاتی، نقدشوندگی، دوره زمانی و سایر اطلاعات مربوط به هر نماد انجام شود.

نتیجه‌گیری

قدرت خریدار به فروشنده یک شاخص مؤثر در تابلوخوانی به شمار می‌رود که سرانه خرید حقیقی‌ها را با سرانه فروش حقیقی‌ها مقایسه می‌کند. نسبت بالاتر از یک نشان‌دهنده این است که میانگین ارزش خرید هر خریدار حقیقی بیشتر است؛ اما به تنهایی نمی‌تواند دلیلی بر ورود پول حقیقی، افزایش قیمت یا مطلوب بودن خرید سهم باشد. برای تحلیل دقیق‌تر، باید خالص خرید حقیقی‌ها، حجم معاملات، تعداد خریداران و فروشندگان و روند قیمت را نیز مد نظر قرار داد.

ویکی‌های مرتبط: