تحلیل تکرار ریزش بورس در سال ۹۹ همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد

مهدی افشار اعلم خاطرنشان کرد که بحران‌های بازار در زمان‌های مختلف به دلایل مشابهی بروز نمی‌کنند. وی در ادامه به تحلیل رفتار روزهای اخیر بورس پرداخت و به مقایسه شرایط کنونی با ریزش سال ۹۹ اشاره کرد. به گفته او، در حال حاضر، قدرت خریداران نسبت به فروشندگان برتری دارد و سرمایه‌گذاران حرفه‌ای به جای انتقال کامل منابع خود میان بازارها، تمرکز خود را بر تشکیل و بهینه‌سازی پرتفوی خود گذاشته‌اند.

مهدی افشار اعلم، کارشناس ارشد بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار بورس‌نیوز، درباره وضعیت بازار سرمایه و مقایسه شرایط فعلی با ریزش سال ۹۹ اظهار کرد: در بررسی شباهت‌های وضعیت کنونی بازار با بحران‌های پیشین، از جمله سال ۹۹، باید به این نکته توجه داشت که بازار سرمایه تنها در سال ۹۹ با بحران مواجه نبوده و در سال‌های قبل، از جمله در سال‌های ۷۶ و ۸۳ نیز با بحران‌هایی روبه‌رو بوده است. با این حال، معمولاً تمایل داریم که برای تحلیل وضعیت جدید به شباهت‌هایی با گذشته توجه کنیم، در حالی که بحران‌ها هرگز به‌طور کامل شبیه یکدیگر نیستند و هر بحران دارای زمینه‌ها و مقدمه‌های خاص خود است..

وی افزود: استناد به گذشته برای تحلیل شرایط کنونی و تطبیق آن با دوره‌های پیشین به لحاظ منطقی صحیح به نظر نمی‌رسد. زیرا نه ارزش بازار، نه وضعیت اقتصادی و نه فضاهای سیاسی در زمان‌های مختلف شباهت دارند. لذا نمی‌توان صرفاً بر مبنای چند شباهت ظاهری، شرایط کنونی را با ریزش سال ۹۹ یکی دانست..

این کارشناس ارشد بازار سرمایه تصریح کرد: در حال حاضر، بازار در شرایطی قرار دارد که به طور مداوم بین ریسک و بازده در حال نوسان است. با این حال، آنچه در روزهای اخیر در بازار به چشم می‌خورد نشان‌دهنده این است که قدرت خریداران به طور مشهودی از قدرت فروشندگان بیشتر است. به علاوه، اطلاعات و داده‌هایی که از سوی شرکت‌ها منتشر می‌شوند نیز عموماً مطلوب به نظر می‌رسند..

افشار اعلم ادامه داد: اگرچه تقریباً تمام صنایع کشور با فشارهایی روبرو هستند و بسیاری از فعالان اقتصادی به وقوع یک بحران شدید اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند، اما در حال حاضر، شرکت‌هایی که به عنوان شاخص‌های اصلی بازار سرمایه شناخته می‌شوند، فشار اقتصادی عمده‌ای را احساس نمی‌کنند. به همین دلیل، در شرایط کنونی مشاهده می‌کنیم که قدرت خرید در بازار نسبت به فروشندگان غالب‌تر شده است..

وی خاطرنشان کرد: اینکه بازار چند روز پیاپی منفی باشد و سپس مثبت شود تا جایی که تعداد قابل توجهی از نمادها به صف خرید برسند، به نظر من هنوز برای داوری درباره تکرار ریزش سال ۹۹ زود است. در شرایط فعلی نمی‌توان صرفاً بر اساس رفتار چند روزه بازار، چنین تحلیلی را صورت داد و نتیجه گرفت که بازار در مسیر تکرار وقایع سال ۹۹ قرار دارد..

این کارشناس ارشد بازار سرمایه به مقایسه وضعیت بورس با سایر بازارهای موازی نیز اشاره کرد و گفت: این مسئله تا حدی به نگرش سنتی ما نسبت به بازارها بازمی‌گردد؛ به این معنا که تصور کنیم بازارها می‌توانند یکدیگر را جایگزین کنند. برای نمونه، زمانی که دلار تقویت می‌شود، پیش‌بینی می‌کنیم که بورس باید تخلیه شود و نقدینگی به سمت دلار حرکت کند و بعد از آن نیز به طلا منتقل شود. در حالی که سطح دانش و آموزش در میان فعالان بازار نسبت به گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته است..

افشار اعلم افزود: امروز فعالان بازار، به ویژه افراد حرفه‌ای و سرمایه‌گذارانی که منابع مالی قابل‌توجهی در دست دارند، به خوبی آگاه هستند که در شرایط کنونی کشور باید یک پرتفوی مناسب بین دارایی‌های مختلف ایجاد کنند. بنابراین، تصور اینکه یک بازار به طور کامل می‌تواند جایگزین یک بازار دیگر شود، با سطح دانش و رفتار تیزبین سرمایه‌گذاران حرفه‌ای امروزی در تضاد است..

وی ادامه داد: در شرایط کنونی، فعالان بازار بیشتر به دنبال تشکیل و بهینه‌سازی پورتفوی سرمایه‌ای خود هستند و تلاش می‌کنند تا ریسک‌های سرمایه‌گذاری را کاهش دهند. اینکه فرض کنیم چون طلا در مقاطعی جلب توجه کرده، همه منابع مالی باید از بازارهای دیگر خارج شده و به طلا منتقل شوند، تفکری نادرست است. حتی در خلال تنش‌های اخیر نیز شاهد بودیم که بازار طلا چه وضعیتی را تجربه کرد و چگونه هراس و نگرانی میان فعالان بازار به وجود آمد..

افشار اعلم در انتها افزود: به نظر می‌آید نباید وضعیت کنونی را به گونه‌ای تفسیر کنیم که همواره پول‌ها از یک بازار به بازار دیگر جابجا می‌شوند. اکثریت فعالان بازار در تلاش هستند تا پرتفوی خود را به تناسب شرایط اقتصادی و میزان ریسک موجود بهینه و متعادل کنند و اگر نیز جابه‌جایی منابعی انجام گیرد، معمولاً در حد معقول و متناسب خواهد بود..