بارگیری و ارسال روزانه محصولات مدیران خودرو از بم؛ تحویل زودتر از موعد به مشتریان
افزایش دپوی محصولات آماده تحویل در کارخانه بم
شرکت صنایع خودروسازی مدیران (مدیران خودرو) اعلام کرد که با وجود چالش‌های موجود در زنجیره تامین و فرآیند تولید در بازار خودروی کشور، بخش زیادی از تعهدات خود را از پیش تولید کرده و هم‌اکنون موجودی قابل توجهی از خودروهای تکمیل‌شده را برای واگذاری به خریداران در اختیار دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی این شرکت، برنامه‌ریزی برای افزایش تیراژ تولید در ماه‌های گذشته و در جریان دوره جنگ تحمیلی رمضان، منجر به ایجاد ذخیره مناسبی از خودروهای آماده در پارکینگ‌های کارخانه ارگ جدید بم شده است.
این راهبرد تولیدی باعث شده است که فرآیند عرضه محصولات بدون توقف ادامه پیدا کند. از منظر اجرایی، ذخیره کردن قطعات و تکمیل خودروها پیش از ایجاد گلوگاه‌های لجستیکی، ریسک خواب سرمایه مشتریان در قراردادهای پیش‌فروش را کاهش می‌دهد و به شرکت اجازه می‌دهد در زمان نوسانات بازار، جریان تحویل را پایدار نگه دارد. در مقابل، نگهداری حجم بالایی از خودروهای تولیدشده در انبارهای کارخانه پیش از تکمیل مراحل اداری، هزینه‌های لجستیک، نگهداری و استهلاک دپو را برای خودروساز به همراه دارد که نیازمند تسریع در روند خروج خودروها از خط تولید به سمت نمایندگی‌هاست.
تولید پیش از موعد برای مدیریت نوسانات تامین
برنامه‌ریزی خطوط تولید در سایت بم به گونه‌ای تنظیم شده بود که در ماه‌های گذشته، ظرفیت مونتاژ فراتر از تعهدات روزانه عمل کند. هدف از این اقدام، ایجاد یک حاشیه امنیت در برابر اختلال‌های احتمالی در واردات قطعات منفصله (CKD) و مسائل حمل‌ونقل بین‌المللی عنوان شده است. به این ترتیب، خودروهایی که در طرح‌های فروش اخیر به متقاضیان عرضه شده‌اند، پیش از ثبت نهایی سفارش یا در حین انجام فرآیندهای مالی، مراحل مونتاژ، رنگ و کنترل کیفیت نهایی (PDI) را در کارخانه پشت سر گذاشته‌اند.
استفاده از موجودی از پیش تولیدشده، وابستگی تحویل‌های جاری به خطوط مونتاژ روزانه را به حداقل می‌رساند. این موضوع در شرایطی که بسیاری از شرکت‌های مونتاژی با کسری قطعه و توقف‌های مقطعی خط تولید روبه‌رو هستند، یک مزیت عملیاتی برای حفظ زمان‌بندی تحویل محسوب می‌شود. با این حال، تمرکز بر تولید انبوه مدل‌های خاص در یک بازه زمانی کوتاه ممکن است تنوع رنگ یا تیپ‌های قابل انتخاب توسط مشتری را در لحظه ثبت‌نام محدودتر کند، زیرا فروش بر مبنای موجودی فیزیکی پارکینگ‌ها انجام می‌گیرد.
روند روزانه بارگیری، شماره‌گذاری و ترخیص خودروها
طبق اعلام رسمی شرکت، در حال حاضر عملیات بارگیری خودروبرها و خروج محصولات از مبدا کارخانه بم به مقاصد سراسر کشور به صورت روزانه و مستمر در حال انجام است. خودروهایی که فرآیند تولید آن‌ها به پایان رسیده است، بلافاصله وارد چرخه اداری و قانونی می‌شوند. این مراحل شامل صدور اسناد مالکیت، هماهنگی با پلیس راهور جهت شماره‌گذاری و نصب پلاک، و در نهایت صدور برگ خروج از کارخانه است.
روابط عمومی مدیران خودرو در تشریح وضعیت فعلی تولید و نحوه ایفای تعهدات به مشتریان اعلام کرده است:
این شرکت در ماه‌های گذشته و در طول دوره جنگ تحمیلی رمضان، با افزایش تولید و ایجاد موجودی، بخش چشمگیری از محصولات خود را پیش از موعد تولید کرده است. این خودروها پس از طی مراحل قانونی و اداری، از محل کارخانه در بم برای تحویل به مشتریان ارسال می‌شوند.
انجام روزانه فرآیند بارگیری نشان‌دهنده فعال بودن شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای این شرکت از استان کرمان به سایر استان‌هاست. تداوم این روند باعث می‌شود که تراکم خودروهای تکمیل‌شده در مبدا کاهش یافته و نمایندگی‌های مجاز در شهرستان‌ها بتوانند طبق نوبت‌دهی سیستم، خودروها را به دست مصرف‌کنندگان نهایی برسانند. با این وجود، وابستگی به فرآیندهای اداری خارج از شرکت مانند سیستم شماره‌گذاری و همچنین محدودیت‌های ناوگان حمل‌ونقل خودروبر در جاده‌های کشور، همچنان به عنوان متغیرهایی مطرح هستند که در برخی مقاطع می‌توانند سرعت انتقال فیزیکی خودرو از بم به شهرهای دورتر را تحت تاثیر قرار دهند.
تحویل زودتر از موعد در طرح‌های فروش
یکی از نتایج مستقیم دپوی خودروهای تکمیل‌شده، کاهش فاصله زمانی میان واریز وجه توسط مشتری و تحویل فیزیکی خودرو بوده است. بر اساس داده‌های اعلامی، در بسیاری از پرونده‌های فروش ماه‌های اخیر و هفته‌های گذشته، خودروها پیش از فرا رسیدن موعد مندرج در قرارداد (که معمولاً بین 30 تا 90 روز کاری در قراردادهای فروش خودروهای مونتاژی متغیر است) به دست خریداران رسیده‌اند.
این روند محدود به هفته‌های اخیر نبوده و طی چند ماه گذشته نیز در بخش قابل توجهی از تعهدات اجرا شده است. برای خریدارانی که به دنبال استفاده سریع از خودرو یا حفظ ارزش پول خود در برابر تورم هستند، تحویل پیش از موعد باعث کاهش هزینه‌های انتظار و جبران خواب سرمایه می‌شود. از سوی دیگر، در سیستم فروش مبتنی بر تحویل فوری یا زودهنگام، متقاضیان باید کل وجه خودرو یا بخش عمده آن را در بازه زمانی کوتاه‌تری تامین و به حساب شرکت واریز کنند که این امر نیازمند نقدینگی آماده در مقایسه با طرح‌های پیش‌فروش بلندمدت است.
سیاست فروش مبتنی بر موجودی واقعی و پرهیز از خالی‌فروشی
بخش دیگری از گزارش منتشرشده به استراتژی تجاری و مالی مدیران خودرو در زمینه تعریف بخشنامه‌های فروش اختصاص دارد. این شرکت تاکید کرده است که تمامی فراخوان‌های واریز وجه و برنامه‌های فروش، صرفاً بر اساس تعداد خودروهای تولیدشده و موجودی واقعی در پارکینگ‌های شرکت تنظیم می‌شوند. در ادبیات بازار خودروی ایران، عرضه و پیش‌فروش خودرو بدون وجود پشتوانه تولید یا قطعات لازم در انبار، اصطلاحاً «خالی‌فروشی» نامیده می‌شود که در سال‌های گذشته چالش‌های حقوقی و مالی متعددی را برای برخی خودروسازان و خریداران ایجاد کرده است.
روابط عمومی مدیران خودرو در خصوص خط‌مشی فروش و نحوه عرضه محصولات به بازار تصریح کرده است:
مدیران خودرو همواره فروش محصولات خود را بر مبنای تولید و موجودی واقعی انجام داده و فروش بدون پشتوانه تولید یا به اصطلاح «خالی‌فروشی» هیچ‌گاه در سیاست فروش این شرکت جایی نداشته و ندارد.
پایبندی به فروش بر مبنای موجودی فیزیکی، ریسک عدم ایفای تعهدات و ایجاد پرونده‌های معوق را به صفر نزدیک می‌کند و شرکت را از پرداخت جریمه‌های تاخیر در تحویل معاف می‌سازد. از نگاه خریدار نیز اطمینان از اینکه خودروی ثبت‌نامی در خط تولید یا پارکینگ کارخانه وجود خارجی دارد، امنیت روانی و مالی معامله را بالا می‌برد. در عین حال، این سیاست فروش محافظه‌کارانه به این معناست که ظرفیت ثبت‌نام در هر دوره محدود به تعداد خودروهای آماده است و شرکت نمی‌تواند تقاضای مازاد بازار را از طریق پیش‌فروش‌های گسترده و بدون سقف جذب کند؛ موضوعی که در زمان اوج تقاضا، رقابت برای ثبت‌نام در نمایندگی‌ها یا سامانه فروش را افزایش می‌دهد.
بررسی آمار فروش سال جاری در مقایسه با نوسانات مقطعی تولید
در ماه‌های اخیر، انتشار برخی گزارش‌های آماری از تولید خودروسازان کشور نشان‌دهنده نوسان یا کاهش مقطعی تیراژ تولید در برخی خطوط مونتاژی بوده است. مدیران خودرو در اطلاعیه خود به این موضوع واکنش نشان داده و توضیح داده است که کاهش آماری تولید در یک بازه زمانی مشخص، به معنای کاهش عرضه خودرو به بازار یا توقف تحویل به مشتریان نیست.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، به دلیل همان تولید مازاد و ذخیره‌سازی که در ماه‌های ابتدایی سال و دوره جنگ تحمیلی رمضان صورت گرفته بود، حجم فروش و تحویل نهایی این شرکت در سال جاری همچنان در میان بالاترین آمارهای ثبت‌شده در بین تمامی خودروسازان کشور قرار دارد. به عبارت دقیق‌تر، زمانی که یک خودروساز در ماه‌های قبل تیراژ بالاتری را ثبت کرده و خودروها را دپو می‌کند، در ماه‌های بعد ممکن است سرعت خط تولید را با ریتم ترخیص هماهنگ کند؛ بنابراین شاخص «تعداد تحویل و فروش» مستقل از «تیراژ تولید ماهانه» به مسیر خود ادامه می‌دهد.
این تفکیک آماری نشان می‌دهد که جریان ورودی خودروهای این شرکت به بازار در سال جاری دچار وقفه نشده و عرضه متناسب با تعهدات ادامه داشته است. تداوم حضور در صدر آمار فروش خودروسازان خصوصی، سهم بازار برندهای زیرمجموعه این شرکت (ام‌وی‌ام، فونیکس و اکستریم) را در بازار خودروهای مونتاژی حفظ می‌کند و تامین قطعات یدکی و خدمات پس از فروش را به دلیل تیراژ بالای خودروهای در حال تردد، اقتصادی‌تر می‌سازد. با این حال، برای حفظ این جایگاه در بلندمدت و پس از اتمام کامل موجودی‌های از پیش تولیدشده، تداوم تامین پایدار قطعات و بازگشت تیراژ تولید ماهانه به سقف ظرفیت اسمی کارخانه بم، امری ضروری خواهد بود تا در فصل‌های آینده نیز تعادل میان عرضه و تقاضا برقرار بماند.
در حال حاضر، تمرکز عملیاتی این خودروساز بر خروج مستمر تریلی‌های حامل خودرو از سایت بم و تکمیل پروسه شماره‌گذاری متمرکز شده است تا خودروهای باقی‌مانده در پارکینگ‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن به دست ثبت‌نام‌کنندگان برسند.
