تنها اصلاح قیمت سوخت نمیتواند راهحلی برای ناترازی باشد
“`html
گفتوگوی یک کارشناس انرژی:
یک متخصص در حوزه انرژی در ارتباط با افزایش قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان اظهار داشت: افزایش قیمت بنزین میتواند تنها یک قسمت از نقشه اصلاحات مصرف سوخت باشد و به تنهایی بهعنوان راهحلی برای ناترازی نمیتواند عمل کند. اصلاحات در صنعت خودرو، بهینهسازی وسایل نقلیه فرسوده، تقویت حملونقل عمومی و ریلی، افزایش تنوع منابع سوخت و شناسایی دقیق مصرفکنندگان پرمصرف از جمله اقدامات ضروری است که باید به موازات تغییرات قیمتی مد نظر قرار گیرد.
محمد طاهر رحیمی، کارشناس انرژی، در گفتوگو با خبرنگار
بورسنیوز،
نظرات خود را درباره افزایش قیمت بنزین و ریشههای ناهماهنگی سوخت در کشور مطرح کرد و گفت: مسأله بنزین در ایران تنها با افزایش قیمت حل نمیشود و قبل از اتخاذ هر تصمیمی، باید بررسی گردد که ریشههای مصرف بالای سوخت و ناهماهنگی از کجا ناشی میشود. در حال حاضر، آمارهای پراکندهای درباره میزان کسری بنزین وجود دارد؛ بهگونهای که اعداد اعلام شده از حدود
۵
میلیون لیتر تا
۴۰
میلیون لیتر در روز متغیر است. این اختلاف آماری نشاندهنده وجود یک بحران آماری است و برای گرفتن تصمیمات صحیح، نیاز به اطلاعات دقیق وجود دارد
.
وی اضافه کرد: حتی اگر مصرف بنزین در کشور بهطور بالا باشد، باید مشخص شود که این میزان مصرف ناشی از رفتار مردم است یا عوامل ساختاری. برایند قابل توجهی از مصرف بنزین، به دلیل خصوصیات پرمصرف خودروهای داخلی، فرسودگی ناوگان و پایین بودن کارایی خودروها است و نمیتوان تمامی این مشکل را به دوش مصرفکننده انداخت. اگر قرار است در این زمینه تغییرات اقتصادی بزرگی انجام گیرد، باید اصلاح صنعت خودرو و اجرای طرحهای عملی برای بهینهسازی مصرف وسایل نقلیه موجود نیز در برنامه قرار گیرد
.
این کارشناس انرژی ادامه داد: تنها در صورت وجود جایگزین مناسب، افزایش قیمت بنزین میتواند به کاهش مصرف منجر شود. در حال حاضر، توسعهای کافی و قابل ارزیابی در بخش حملونقل عمومی و همچنین تنوع لازم در منابع سوخت کشور دیده نمیشود؛ بنابراین، پس از افزایش قیمت بنزین، مصرفکننده بهراحتی نمیتواند اقدام به جایگزینی آن با سوخت یا وسیلهای دیگر نماید. خودروهای برقی، هیبریدی و سایر گزینههای جایگزین نیز به اندازه کافی در دسترس نیستند و این امر تأثیر افزایش قیمت بر کاهش مصرف را تحت شعاع قرار میدهد
.
رحیمی به تأثیر الگوی شهرسازی و حملونقل بر مصرف سوخت اشاره کرد و گفت: تراکم زیاد در مناطق شهری و وابستگی عظیم بخش حملونقل کشور به جادهها نیز از عوامل مؤثر بر افزایش مصرف سوخت به شمار میآید. در حوزه حملونقل بار، استفاده زیاد از خودروهای سبک و وانتها به جای گسترش حملونقل ریلی باعث افزایش مصرف سوخت شده است؛ بنابراین، قسمتی از ناهماهنگی باید از طریق بهبود زیرساختهای حملونقل و توسعه شبکههای ریلی حل و فصل گردد
.
وی با انتقاد از تمرکز صرف بر افزایش قیمت بنزین خاطرنشان کرد: دولت باید قبل از هرگونه افزایش، معلوم کند چند میلیون نفر از خانوارهای کمدرآمد، در حالی که از درآمد کمتری برخوردارند، مصرف بالایی از بنزین دارند و دلیل این مصرف چیست. ممکن است فردی به دلیل فرسودگی خودرو یا استفاده از آن برای معیشت، هر ماه بیش از
۲۰۰
لیتر بنزین مصرف کند. این فرد در صورت افزایش قیمت، ممکن است نتواند حجم مصرف را کاهش دهد و افزایش هزینه سوخت میتواند فشار اقتصادی بیشتری به او و خانوادهاش وارد سازد
.
این کارشناس انرژی در ارتباط با واردات
۱۵۰
هزار دستگاه خودرو نیز عنوان کرد: اگر واردات خودرو با هدف کاهش مصرف بنزین در نظر گرفته شده است، باید محاسبات دقیقی منتشر گردد که نشان دهد این
۱۵۰
هزار خودرو چه مقدار از مصرف سوخت را کاهش میدهند و چه میزان ارز برای واردات آنها نیاز است. لازم است بررسی شود آیا صرف این منابع ارزی برای بهبود صنعت خودرو و بهینهسازی وسایل نقلیه موجود، نتیجهبخشتر و مؤثرتر نخواهد بود
.
وی افزود: با اشاره به محدودیتهای منابع ارزی که دولت با آن روبرو است، اظهار داشت: از یک سو، دولت اعلام میکند برای تأمین کالاهای اساسی با محدودیت ارز مواجه است و از سوی دیگر منابع ارزی را برای واردات خودرو صرف میکند. این تصمیم بدون ارائه محاسبات دقیق و روشن میتواند برای مردم سؤالبرانگیز باشد و نیاز به شفافیت درباره هزینهها و مزایای این سیاست در مقایسه با گزینههای دیگر وجود دارد
.
رحیمی در پایان تأکید کرد: افزایش قیمت بنزین تنها میتواند بخشی از پازل اصلاح مصرف سوخت باشد و به تنهایی نمیتواند راهگشای ناترازی باشد. اصلاح صنعت خودرو، بهینهسازی وسایل نقلیه فرسوده، توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی و ریلی، افزایش تنوع منابع سوخت و شناسایی دقیق مصرفکنندگان پرمصرف باید از جمله اقداماتی باشد که همزمان با تغییرات قیمتی باید در نظر گرفته شود؛ در غیر این صورت، افزایش قیمت بدون اصلاح دلایل مصرف، حتماً به حل مسائل بنزین کمک نخواهد کرد
.
“`
