ویروسی که تنها به حیوانات آسیب می‌زد، نخستین قربانی انسانی خود را گرفت
“`html
برای اولین‌بار، ویروس شاموندا که بیش از 60 سال تنها در حیوانات شناخته شده بود، جان انسانی را به خطر انداخت. این قربانی مردی 61 ساله در فرانسه بود که به سرطان خون مبتلا بود و پس از آلوده شدن به ویروس، به التهاب شدید مغز مبتلا گردید و جان خود را از دست داد. این واقعه بار دیگر خطر انتقال ویروس‌های حیوانی به انسان را یادآور می‌شود، گرچه کارشناسان مؤکداً تأکید دارند که هیچ گونه نشانه‌ای از گسترش ویروس شاموندا میان انسان‌ها وجود ندارد.
شاموندا برای نخستین بار در سال 1965 در گاوهای نیجریه شناسایی شد. این ویروس از طریق نیش حشراتی بسیار کوچک به نام مگس‌ریزه‌های گزنده منتقل می‌شود و می‌تواند حیوانات همچون گاو، گوسفند، بز و اسب را آلوده سازد.
این ویروس معمولاً برای حیوانات بالغ کشنده نیست، اما در حیوانات باردار ممکن است منجر به سقط جنین، مرده‌زایی یا ناهنجاری‌های مادرزادی گردد. تا کنون، موارد آلودگی دام‌ها به این ویروس در 14 کشور اروپایی ثبت شده است.
طبق گزارش ساینتیفیک امریکن، بیمار 61 ساله‌ای که در بیمارستانی در شهر لیون فرانسه به دلیل سرطان خون تحت درمان قرار داشت، پیش از این یک عمل پیوند سلول‌های بنیادی داشته است. پس از آلودگی به ویروس شاموندا، او دچار علائم عصبی شدید از قبیل نابینایی، گیجی و التهاب مغز یا انسفالیت شد. شرایط وی به تدریج بدتر شد و در نهایت به کما رفت. سرانجام در 9 اکتبر 2026، بعد از قطع تجهیزات تنفسی، جان خود را از دست داد.
ویروس شاموندا برای اولین بار در سال 1965 در گاوهای نیجریه شناسایی شد و عموماً از طریق نیش مگس‌ریزه‌های گزنده منتقل می‌شود
آزمایش‌های ژنتیکی وجود ویروس را در نمونه‌های مایع مغزی‌نخاعی، ادرار و بزاق بیمار شناسایی کردند. پژوهش‌ها نشان دادند که ویروس شناسایی‌شده به یکی از دو زیرشاخه جدید ژنتیکی شاموندا، تحت عنوان SHAV-EU1، مربوط می‌شود.
مقامات بهداشتی فرانسه معتقدند که بیمار احتمالاً به واسطه نیش مگس‌ریزه گزنده‌ای در شرق این کشور آلوده شده است؛ منطقه‌ای که قبلاً ویروس در حیوانات آن شناسایی شده بود.
این مورد تنها و اولین مثال از ابتلای یک انسان به ویروس شاموندا است و هیچ واکسنی برای پیشگیری از عفونت آن در انسان یا حیوانات وجود ندارد. با وجود مرگ این بیمار، متخصصان بیان می‌کنند که فعلاً شواهدی مبنی بر شیوع وسیع ویروس شاموندا میان انسان‌ها در دست نیست.
گرگوری دسترا، ویروس‌شناس بیمارستان لیون و یکی از نویسندگان گزارش، تصریح می‌کند که هنوز نشانه‌ای از افزایش موارد ابتلای انسانی مشاهده نشده است. او بر این باور است که ویروس ممکن است چند هفته پیش از بروز علائم عصبی در بیمار شروع به تکثیر کرده باشد.
شاموندا به گروهی از ویروس‌ها تعلق دارد که ویروس اوروپوش، که باعث بیماری معروف به «تب تنبلی» می‌شود، نیز در آن قرار دارد. اوروپوش قابلیت آلوده کردن انسان‌ها را دارد، اما نزدیک‌ترین خویشاوند شاموندا، یعنی ویروس اشمالنبرگ، با وجود گسترش در میان دام‌ها، هنوز در انسان شناسایی نشده است.
ناتاشا تیلسون-لونل، ویروس‌شناس دانشگاه ایندیانا، بیان می‌کند که اطلاعات جاری نشان می‌دهد که توانایی شاموندا برای آلوده کردن انسان‌ها ممکن است محدود باشد. با این حال، او بر ضرورت نظارت بر حیوانات، حشرات ناقل و بررسی نمونه‌های انسانی تأکید دارد.
مارتین بیر، ویروس‌شناس مؤسسه فریدریش لوفلر آلمان، تصریح می‌کند که مگس‌ریزه‌های گزنده می‌توانند این گروه از ویروس‌ها را به‌ویژه در فصول تابستان و پاییز پخش نمایند. با کاهش دما به کمتر از حدود 12 درجه سانتی‌گراد، تکثیر مؤثر ویروس در این حشرات به طرز محسوسی مختل و چرخه انتقال به طرز چشمگیری متوقف می‌شود.
متخصصان تأکید می‌کنند که هنوز شواهدی از انتقال ویروس شاموندا میان انسان‌ها وجود ندارد و تحلیل دقیق‌تر نقش این ویروس در مرگ بیمار نیازمند پژوهش‌های بیشتر است
پژوهشگران هنوز روشن نکرده‌اند که آیا ویروس شاموندا در گذشته به انسان منتقل شده و بدون شناسایی مانده است یا خیر. تحلیل نمونه‌های موجود از بیماران دارای ضعف سیستم ایمنی و جست‌وجوی آنتی‌بادی‌های ضد ویروس در جمعیت انسانی ممکن است روشن کند که آیا موارد خفیف یا بدون علامت ابتلا در گذشته وجود داشته‌اند یا نه.
در حال حاضر، فقط یک مورد شناسایی‌شده از ابتلای انسان به شاموندا گزارش شده است و شواهدی از انتقال مستقیم ویروس میان انسان‌ها وجود ندارد. با این حال، شناسایی اولین قربانی نشانگر آن است که ویروس‌هایی که سال‌ها تنها در حیوانات مشاهده شده‌اند، ممکن است در شرایط خاص برای انسان نیز خطرساز باشند.
پژوهش در ژورنال Eurosurveillance منتشر شده است.
“`
