زمان‌سنجی دیجیتال – ۷ آبان؛ آغاز دوران اینترنت با یک پیام نیمه‌تمام

برخی از لحظات سرنوشت‌ساز، با جملات باشکوه و غالباً تأثیرگذار آغاز نمی‌شوند. گاهی اوقات تنها ۲ حرف به میدان می‌آید، سیستم دچار اختلال می‌شود و باوجود این، مسیر ارتباطات انسانی به صورت دائمی تغییر پیدا می‌کند.

داستان‌های روزمره در ادارات فضایی و آزمایشگاه‌های شیمی در حال جابه‌جایی هستند؛ چهار روایت قابل توجه درباره‌ی کنجکاوی انسانی و فناوری‌هایی که فراتر از انتظارات مبتکرانشان عمل کردند.

جان گلن این بار در کپسول کوچک Friendship 7 نبود. ۲۸ سال پیش، شاتل دیسکاوری با خدمه‌ای ۷ نفره از سکوی 39B مرکز فضایی کندی به پرواز درآمد و فضانورد پیشتاز ایالات متحده را در ۷۷ سالگی به مدار بازگرداند. گلن که سال‌ها در سنای آمریکا خدمت کرده بود، نه به عنوان فرمانده، بلکه به عنوان متخصص محموله در ماموریت STS-95 مشارکت داشت.

پژوهشگران با در نظر گرفتن بدن گلن به دنبال این بودند که تا کجا می‌توانند ارتباطات بین بی‌وزنی و نشانه‌های سالخوردگی مانند کاهش تراکم استخوان و اختلالات خواب را بهتر درک کنند. حضور تنها یک داوطلب کافی نبود تا به نتایج دقیق و قاطعی برسند، اما گلن پرسش مهمی را مطرح کرد؛ آیا سن تقویمی باید به عنوان مرز مشارکت انسان در تجارب فضایی و تحقیقات علمی در نظر گرفته شود؟

کارل جراسی ۱۰۳ سال پیش در وین به دنیا آمد و به عنوان یک شیمی‌دان، جنگ و یهودستیزی او را از سنین جوانی به مهاجرت واداشت و در نهایت به آزمایشگاه سینتکس در مکزیکوسیتی رسید. جراسی به دنبال کسب دکترا در رشته شیمی در سال ۱۹۴۵، بر روی هورمون‌های استروئیدی تحقیق کرد.

پیامد این کار تنها در حوزه شیمی دارویی نبوده بلکه تأثیرات عمیقی بر برنامه‌ریزی خانواده، تعلیم و تربیت، و استقلال اقتصادی زنان گذاشته است. جراسی در طول زندگیش محدود به آزمایشگاه نماند و به نوشتن رمان و نمایشنامه پرداخت و تلاش کرد تا چالش‌های اخلاقی و انسانی علم را به تصویر بکشد.

قبل از مأموریت گالیله، سیارک‌ها در بهترین تصاویر انسان چیزی بیش از نقاط درخشان نبودند. ۳۵ سال قبل، فضاپیمای ناسا در مسیر خود به سمت مشتری از کنار سیارک 951 Gaspra عبور کرده و از حدود ۱۶۰۰ کیلومتری، نخستین ارتباط نزدیک با یک سیارک را برقرار ساخت. سرعت نسبی این گذر به حدود ۸ کیلومتر بر ثانیه می‌رسید و زمان مشاهده بسیار محدود بود.

گذری که از گاسپرا انجام شد، تنها یک ایستگاه فرعی در ماموریتی بزرگ‌تر محسوب می‌شد؛ اما ارزش توقف‌های علمی در طول مسیر را به اثبات رساند. مأموریت‌های بعدی حتی فراتر رفتند و به مدار سیارک‌ها رسیدند، بر سطح آن‌ها فرود آمدند و نمونه‌هایی به زمین منتقل کردند؛ زنجیره‌ای که یکی از آغازین‌ترین حلقه‌های آن، همان تصاویر گالیله بود.

قرار بود واژه‌ی LOGIN از دانشگاه کالیفرنیا لس‌آنجلس به مؤسسه‌ی پژوهشی استنفورد فرستاده شود. چارلی کلاین حرف L را وارد کرد و بیل دووال تأیید دریافت آن را از طریق تلفن اعلام کرد. حرف O هم با موفقیت منتقل شد؛ اما با ورود به حرف سوم، سیستم به طور ناگهانی از کار افتاد. نخستین پیام میزبان‌به‌میزبان آرپانت به جای یک فرمان کامل، فقط LO باقی ماند.

تمرکز بر آزمایش در متن پیام اهمیت نداشت؛ شبکه نشان داد که داده‌ها می‌توانند به بخش‌های کوچک تقسیم شوند، از مسیر ارتباطی عبور کنند و سپس در مقصد دوباره به هم متصل شوند. اینترنت امروز به طور مستقیم ادامه‌دهنده‌ی همان شبکه‌ی کوچک نیست، اما بر پایه‌ی ارث فنی و تجربیات آرپانت ساخته شده است. میلیاردها پیام روزانه در جهان حاکی از ارتباطی هستند که با دو حرف ابتدایی، پیش از وقوع خرابی به هدف رسیده است.