هوش مصنوعی در تلاش برای حل سه معمای کلیدی علم؛ ادعای حیرتانگیز اوپنایآی

حدود یک ماه پس از آنکه صدها دستنوشته مرتبط با چالشهای دیرینه ریاضی منتشر شد، اوپنایآی با سه ادعای قابل توجه دیگر به عرصه بازگشته است. این دستاوردهای نوین به ریاضیات، علوم کامپیوتر و فیزیک ارتباط دارند و در صورت تأیید شدن، میتوانند چندین فرضیه اساسی را دستخوش تغییر کنند.
تفاوت عمده با نوشتههای گذشته، تنها در جنبههای ادعاها نیست. اوپنایآی تلاش میکند تا گروههایی از پژوهشگران مستقل را برای بررسی، تشریح و اصلاح نتایج وارد عمل کند؛ روشی که هم امید به اعتبارسنجی دقیقتر را افزایش میدهد و هم سوالات جدیدی دربارهی دسترسی برابر، اعتبار علمی و توزیع امتیاز در پژوهشها به میان میآورد.
چالشهایی که سالها دانشمندان را به چالش کشیدند
سازندهی چتجیپیتی اعلام کرده است که مدلهای هوش مصنوعی این شرکت قادر به ارائه راهحلهایی برای هر سه مسئله هستند؛ اما هنوز نمیتوان این نتایج را به عنوان دستاوردهای علمی معتبر شناخته شده قلمداد کرد.
ادعای اول به رفتار امواج مرتبط میشود. مسألهای ریاضی با نام «حدس هموارسازی موضعی» مطرح میسازد که وقتی یک موج در نقطهای متمرکز میشود، آن تمرکز تا چه حد میتواند ادامه یابد. اوپنایآی ادعا میکند که مدل آن توانسته این حدس را در تمامی ابعاد فضایی از دو بُعد به بالا اثبات کند. اگر این استدلال صحیح باشد، برخی مسائل مشهور دیگر، از جمله حدسهای کاکیا در خصوص ساختارهای هندسی در فضا نیز حل خواهند شد.
دومین ادعا ممکن است اثرات قابل توجهتری بر علوم کامپیوتر داشته باشد. «فرضیهی زمان نمایی» که از سال ۱۹۹۹ پایهگذار بسیاری از تحقیقات بوده، به طور ساده بیان میکند که حل برخی مشکلات منطقی با افزوده شدن به اندازهی مسأله به زمان بسیار بیشتری نیاز خواهد داشت.
اوپنایآی بیان میکند که مدل آن الگوریتمی را ارائه داده که توانسته یکی از نمونههای مهم از این مسائل را سریعتر از آنچه انتظار میرفته، حل کند و بدین ترتیب فرضیه را نقض میکند. راسل ایمپالیااتسو، راماموهان پاتوری و رایان ویلیامز سرپرستی بررسی این ادعا را بر عهده خواهند داشت.
در حوزهی فیزیک، این شرکت ادعا کرده است که توانسته دلیل دقیقی برای وجود منطق ریاضی در برخی نظریههای میدان کوانتومی ارائه دهد؛ از جمله نظریهای که نیروی قوی و تعاملات ذرات بنیادی داخل پروتون و نوترون را توضیح میدهد. گروهی به رهبری دیوید گراس، برندهی نوبل فیزیک، این نتیجه را بررسی خواهد کرد؛ با این حال، متن کامل آن هنوز به صورت عمومی منتشر نشده است.
اوپنایآی نتایج خود در زمینهی ریاضی و علوم کامپیوتر را همراه با نسخههای قابل بررسی در نرمافزار اثباتسنج Lean منتشر کرده است. با این حال، بررسیهای کامپیوتری بهتنهایی نمیتوانند جای توضیحات روشن و ارزیابی مستقل از سوی دانشمندان را بگیرند.
شیوهی انتشار نیز موضوعی بحثبرانگیز به حساب میآید. گروهی از مشاوران مستقل در زمینهی ریاضیات و هوش مصنوعی هشدار دادهاند که انتخاب شمار محدودی از پژوهشگران برای دسترسی زودهنگام به نتایج ممکن است فرصت برابر را از سایرین سلب کند. این گروه خواستار انتشار عمومی مستندات فیزیک شدهاند.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا جامعهی علمی قادر است این استدلالهای پیچیده را تأیید کرده و به درکی قابل فهم تبدیل سازد یا خیر.
نظر شما دربارهی نشر مستقیم دستاوردهای علمی تولیدشده با هوش مصنوعی چیست؟



