«خانهریز»ها، مختص ریزپساندازها / مخاطره بالا در خرید با قیمت پایانی نامشخص و قابلیت نقدشوندگی نامعلوم / بایستی منتظر ورود چینیها باشیم
جواد مرشدی: شهرداری تهران از آغاز طرحی نوین با عنوان «خانه ریز» خبر داده است؛ این طرح به منظور آسانسازی ورود سرمایههای خرد به بازار مسکن طراحی شده است. بر اساس گفتههای مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری شهر تهران، قیمت این املاک توسط کارشناسان رسمی در زمان تحویل ملک تعیین خواهد شد و سپس به شکل مزایده عرضه میشود. این فرآیند به منظور ایجاد شفافیت بیشتر در تعیین قیمتها و فراهم کردن بستر مشارکت برای تعداد بیشتری از افراد اجرا خواهد شد.
پیشتر، طرح فروش متری مسکن در ایران مورد بررسی قرار گرفته بود، اما به نتایج موفقی دست نیافت و در نهایت بخش زیادی از سرمایههای خرد به بازارهایی مانند طلا و ارز منتقل شد. اکنون، مدیریت شهری با ایجاد یک سازوکار جدید، در تلاش است تا این سرمایهها را دوباره به بازار مسکن بازگرداند. در این طرح، قیمت اعلام شده برابر با میانگین قیمت کل ملک است و افراد میتوانند از چند سانتیمتر تا کل واحد را خریداری نمایند.
مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران نیز اعلام کرد که قیمت کنونی یک «خانهریز» ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان است و اظهار داشت: «برای هر کد ملی حداکثر ۱۰۰ خانه ریز ایجاد کردهایم و قیمت کارشناسی بهصورت ماهیانه مورد بررسی قرار میگیرد.» در واقع، هر ۱۰۰ خانه ریز معادل یک متر مربع از مسکن میباشد.
خبرگزاری خبرآنلاین در مصاحبهای با مجید گودرزی، کارشناس حوزه مسکن، به بررسی تأثیر این سامانه بر بازار مسکن پرداخته است.
این کارشناس اظهار داشت: «ما بارها نسبت به بدعتهای نادرستی که در حال آسیب رساندن به صنعت مسکن و نیازهای طبیعی مردم هستند، ابراز نگرانی کردهایم.»
بر اساس نظر گودرزی، دو رخداد مهم در حوزه مسکن اتفاق افتاده که هر دو به نفع مردم نیست و به نفع صنعت ساختمان میباشد. وی توضیح داد که متأسفانه چندین ماه است که دولت از انتشار آمارهای رسمی خودداری کرده و در حال حاضر قیمتهای پیشنهادی به عنوان معیار قیمتگذاری تلقی شده است. همچنین، کسانی که سامانه فروش مسکن متری را راهاندازی کردهاند، ادعا دارند که قیمتها در این سامانه بسیار پایینتر از بازار است، در حالی که اینطور نیست. او اظهار کرد که در حال حاضر، بخش مسکن نه تنها ارزنده نیست بلکه نقدشوندگی نیز ندارد و به همین دلیل تقریباً تمام ذینفعان در حال متضرر شدن هستند.
گودرزی در پاسخ به این سؤال که فروش متری مسکن چه تأثیری بر بازار مسکن خواهد داشت، توضیح داد که متأسفانه این روش فروش موجب قفل شدن بخشی از نقدینگی مورد نیاز صنعت ساختمان خواهد شد و افزود: «موضوع دیگر به مزایده گذاشتن نیازهای ضروری جامعه است که به صورت نادرست دنبال میشود و نباید این نیازها به بورس منتقل شوند و به مزایده گذاشته شوند.»
این استاد دانشگاه دلیل اقدام برخی کشورها به چنین عملی را اشباع بودن بازار مسکن در آن کشورها خواند و بیان کرد که به عبارتی، میزان مسکنی که در این کشورها ساخته شده در مقایسه با نیاز جامعه، بیشتر است.
گودرزی به این نکته اشاره کرد که این روندها، روندهای خوبی نیستند و از این به بعد باید منتظر آسیبهای بیشتری، مشابه داستان خانههای ۲۵ متری باشیم که قرار بود به مردم فروخته شود و توجیهات نادرستی نیز برای آن ارائه میشد که نیاز به چنین واحدهای ۲۵ متری داریم.
این کارشناس مسکن، در مورد راهکارهای برونرفت از وضعیت فعلی، به واگذاری زمین رایگان و همچنین حضور چینیها در بازار مسکن ایران به منظور انتقال تکنولوژی و سرعت بخشیدن به ساخت و عرضه و همچنین جبران کمبود نقدینگی اشاره کرد و افزود: «امیدواریم که دولت بخواهد وعدههای مکرر نظام بانکی را در تأمین مالی جبران و راهکارهایی برای آن ارائه دهد. راهکارهایی مانند جذب داراییهای بلوکهشده ایران در کشورهایی مثل چین که میتواند به تأمین مالی پروژههای مسکن کمک کند.»
گودرزی با تأکید بر اینکه این روش فروش متری مسکن در کشور قطعاً منجر به بلاتکلیفی خواهد شد، تصریح کرد که اولا مشخص نیست که این پروژهها در کجا و با چه نوع مصالحی ساخته خواهند شد و هزینه تمامشده آن چه اندازه خواهد بود، همچنین نمیدانیم چگونه شهروندان قادر به انتخاب خواهند بود و قیمتگذاری چگونه انجام میشود.
وی در ادامه به نقد فروش متری مسکن اشاره کرد و گفت: «طبیعتاً جذب بخشی از نقدینگی ناکافی بازار مسکن که در حال حاضر نیز کفایت لازم را ندارد، در این پلتفرمها به احتمال زیاد منجر به سوءاستفاده از داراییهای مردم خواهد شد و مسلماً به خانهدار شدن مردم کمک نخواهد کرد. امیدواریم که سیاستگذاران اقداماتی را در دستور کار قرار دهند که به حل چالشهایی همچون کمبود زمین، کمبود عرضه، کاهش کیفیت به خاطر افزایش قیمتها و قیمتگذاریهای خودسرانه و غیرواقعی کمک کند.»
گودرزی در پایان خاطرنشان ساخت که ما امید داریم همانطور که اپلیکیشنهای حمل و نقل توانستهاند بسیاری از چالشهای این بخش را برطرف کنند، از جمله مشکل قیمتگذاری، در حوزه مسکن نیز شاهد ارائه راهکارها و اپلیکیشنهایی باشیم که قیمتگذاری را از دست مالک و مستأجر خارج کرده و زمینهای را فراهم سازند تا قیمتها به سمت کارشناسی پیش روند، چرا که واقعیت این است که در حال حاضر هیچ مبنایی برای قیمتگذاری وجود ندارد و عرضه و تقاضا در مقاطع ضروری بهطور قطع یک مکانیزم غلط و ناکارآمد است که نمیتواند نیازهای ضروری مردم را تامین کند، چرا که کمبودهای عمدی و نیاز ضروری باعث شکلگیری بازارهای غیرواقعی و فشار به سبد معیشت مردم شده است.
223212
