تا زمانی که اعتماد عمومی به قابلیت‌های دولت بازسازی نشود، انتظارات تورمی ادامه خواهد داشت

این اقتصاددان و استاد دانشگاه، در چشم‌اندازی به موضوع کنترل انتظارات تورمی اظهار داشتند: فقط در صورتی که اعتماد عمومی نسبت به توانمندی دولت در مدیریت امور اقتصادی بازیابی گردد، این انتظارات پا برجا باقی خواهند ماند و به احتمال زیاد پس از شهریور، با بروز آثار نقدینگی قوی، شدت بیشتری نیز به خود خواهند گرفت.

محمد شمس‌الدین، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در گفت‌وگویی با بورس‌نیوز به تحلیل اثرات سیاست‌های اخیر بانک مرکزی در زمینه تأمین و توزیع ارز برای واردات پرداخت و بیان کرد: این مسأله در اصل به موضوع شفافیت اقتصادی مربوط است، ولی در شرایط کنونی بیشتر از آنکه تأثیر عملی داشته باشد، تبعات روانی دارد. زمانی که به طور کلی و مبهم درباره تخصیص ارز صحبت می‌شود، عدم وضوح در تأمین منابع و معیارهای توزیع، به وضوح مشاهده می‌شود؛ در حالی که اقتصاد، به ویژه در این زمینه‌ها، نیازمند شفافیت کامل است.

وی ادامه داد: اگر قرار باشد که منابعی به بخش تولید از محل افزایش دارایی‌های بانک مرکزی و رشد پایه پولی تزریق شود، باید به این نکته توجه گردد که این عمل ممکن است به افزایش نرخ تورم منجر شود. به نظر من، این سیاست‌ها در عمل به موفقیتی نخواهند انجامید و عمدتاً برای ایجاد اثرات روانی بر بازار طراحی شده‌اند نه به عنوان یک راهکار اقتصادی پایدار.

این اقتصاددان در اشاره به رشد پایه پولی بیان داشت: در حالی که به طور متوسط هر سال شاهد رشد حدود ۲۸ درصدی پایه پولی بوده‌ایم، اما اکنون در یک ماه شاهد افزایش حدود ۵۷ درصدی هستیم؛ این وضعیت به شدت نگران‌کننده است و می‌تواند در ماه‌های آینده به شکل افزایش پول پرقدرت و فشاری تورمی خود را نشان دهد. اگر تدبیری برای آن اندیشیده نشود، طبقه متوسط به شدت آسیب خواهد دید.

شمس‌الدین در خصوص انتظارات تورمی تصریح کرد: زمانی این انتظارات تشدید می‌شود که مردم حس کنند حاکمیت قادر به حل مسائل نیست. در چنین فضایی، حتی وجود توافقی نیز می‌تواند با کوچک‌ترین تنش یا حمله‌ای، اعتماد عمومی را تضعیف کرده و به افزایش انتظارات تورمی دامن بزند.

او در ادامه به تجارب دولت‌های قبلی اشاره کرد و اظهار داشت: در زمان‌های مختلف شاهد بوده‌ایم که بین رشد نقدینگی و نرخ تورم لزوماً رابطه یک‌به‌یک وجود ندارد، اما هر بار که مردم نسبت به قدرت و توان دولت در حل مسائل دچار تردید شده‌اند، واکنش بازار ارز و نرخ تورم به شدت محسوس بوده است. نمونه‌ای از این امر را هم در گذشته و هم پس از خروج آمریکا از برجام می‌توان مشاهده کرد.

این اقتصاددان در بررسی راهکارهای کنترل انتظارات تورمی گفت: بحث سود بانکی یا ابزارهای گذرا به تنهایی نمی‌تواند این فضا را ساماندهی کند. تا زمانی که اعتماد عمومی نسبت به توان دولت در مدیریت اقتصاد ترمیم نشود، انتظارات تورمی همچنان پابرجا خواهد ماند و احتمالاً پس از شهریور، با نمایان شدن آثار نقدینگی قوی، شدت بیشتری هم خواهد گرفت.

شمس‌الدین در پایان تصریح کرد: رسانه‌ها در این فرآیند نقش حیاتی دارند و می‌توانند به شفاف‌سازی کمک کنند. در صورتی که شفافیت در تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی تقویت شود، اقتصاد نیز می‌تواند در مسیر بهتری قرار گیرد.