سعیدی: برنامه مقاوم‌سازی شستا شامل ۱۷۶ شرکت و ۱۰ هلدینگ خواهد بود
محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در گردهمایی پیرامون پدافند غیرعامل شستا، ضمن قدردانی از کوشش‌های مدیران و کارکنان این سازمان در شرایط بحرانی، ابراز کرد: یکی از با ارزش‌ترین تجارب کاری‌ام در سال گذشته، همکاری با همکارانی بوده که در مواجهه با دو جنگ و یک دوره ناآرامی، با مسئولیت‌پذیری در کنار یکدیگر ایستادند. در این برهه‌ها، منتظر دستور نمی‌ماندیم و هر فرد با توجه به مسئولیت خود به صورت فعال وارد عمل شد. این نوع رهبری جمعی، نمونه‌ای بارز از ظرفیت مدیریتی و نیروی انسانی ارزشمند در شستا را به نمایش گذاشت.
تجربه جنگ و تهدیدهای ترکیبی؛ فرصتی برای بازتعریف تاب‌آوری شستا
وی در ادامه به نقش راهبردی شستا در اقتصاد ملی اشاره کرد و گفت: این سازمان، با داشتن نزدیک به ۶۰ هزار نیروی انسانی، ۱۷۶ شرکت و ۱۰ هلدینگ تخصصی، در حوزه‌های حیاتی تولید، صنعت و خدمات کشوری فعال است و نمی‌تواند نسبت به پدافند غیرعامل و تاب‌آوری بی‌تفاوت باشد. تجارب جنگ‌های اخیر نشان‌دهنده اهمیت آمادگی و هماهنگی در ادامه فعالیت‌ها است.
سعیدی همچنین مستندسازی تجارب جنگ را ضرورتی راهبردی دانست و خاطرنشان کرد: تنها عبور از بحران کافی نیست؛ بلکه باید تجربیات مدیران و کارکنان را جمع‌آوری و به دانش سازمانی تبدیل کنیم. بسیاری از آموخته‌های هنگامه بحران در کشور به صورت شفاهی باقی می‌مانند. بنابراین، ثبت تجارب مدیران و اعضای کمیته‌های پدافند غیرعامل باید به یک سرمایه ماندگار برای شستا تبدیل شود. یک سازمان پیشرو می‌تواند از تجارب بحران برای ساختن ساختاری قوی‌تر استفاده کند. ما نه تنها موظف به حفظ دارایی‌های امروز هستیم، بلکه باید قابلیت‌های ارزش‌آفرین آنها را برای آینده نیز پاس بداریم.
از ریسک‌های منفرد تا حکمرانی یکپارچه تاب‌آوری
مدیرعامل شستا تأکید کرد که تغییر دیدگاه نسبت به مدیریت ریسک بسیار ضروری است و گفت: باید از بررسی ریسک‌های منفرد به سوی شناسایی ریسک‌های سیستمی، مرکب و زنجیره‌ای حرکت کنیم. به عنوان مثال، اختلال در زمینه انرژی می‌تواند منجر به توقف تولید در بخش‌های دیگر، اختلال در زنجیره تأمین و نهایتاً مشکلات نقدینگی و گستردگی بیشتری شود.
وی خاطرنشان کرد: شناخت وابستگی‌های پنهان بین شرکت‌ها، زیرساخت‌ها و سیستم‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اهمیت راهبردی شرکت‌ها لزوماً به اندازه و ارزش دارایی‌های آنها وابسته نیست؛ گاهی یک شرکت کوچک مانند شیمی‌بافت می‌تواند در زنجیره ارزش و تاب‌آوری اقتصادی کشور نقشی بسیار کلیدی ایفا کند. شناسایی گلوگاه‌ها، نقاط شکست مشترک و مسیرهای انتشار بحران از اولویت‌های اساسی ماست.
سعیدی تدوین نقشه استراتژیک تاب‌آوری شستا را بسیار مهم دانست و یادآور شد: تاب‌آوری هر یک از شرکت‌ها لزوماً به معنای تاب‌آوری کل گروه شستا نیست. باید از فعالیت‌های جزیره‌ای فاصله بگیریم و با هم‌افزایی میان ۱۰ هلدینگ و ۱۷۶ شرکت، منابع، اطلاعات و ظرفیت‌های جایگزین را با یکدیگر به اشتراک بگذاریم.
آمادگی اثبات‌شده؛ فراتر از تدوین دستورالعمل‌ها
وی در اشاره به فعالیت‌های پدافند غیرعامل گفت: تهیه اسناد و رویه‌های عملیاتی استاندارد (SOP) یک گام کلیدی در مسیر آمادگی است، اما کافی نیست. باید این دستورالعمل‌ها را از طریق مانورها، آزمون‌های عملیاتی و ارزیابی‌های مستقل مورد بررسی قرار دهیم تا از قابلیت اجرای آنها در شرایط واقعی بحران اطمینان حاصل شود. همچنین باید توانایی لازم را ایجاد کنیم تا قادر به پاسخگویی به بحران‌های پیچیده و نا معلوم آینده باشیم.
سعیدی پنج گذر راهبردی را برای ارتقای تاب‌آوری شستا ضروری دانست و گفت: لازم است از راهبرد دارایی‌محور به مأموریت‌محور، از مدیریت ریسک‌های منفرد به شناخت ریسک‌های سیستمی، از آمادگی مستند به آمادگی اثبات‌شده، از مدیریت واکنشی به حکمرانی آینده‌نگر و از تاب‌آوری جزیره‌ای به تاب‌آوری گروهی پیش برویم.
وی به لزوم سناریونویسی برای شرایط مختلف، از وضعیت عادی تا جنگ تمام‌عیار تاکید کرده و افزود: باید وظایف و اقدامات شرکت‌ها برای هر سناریو به شکل پیشاپیش تعیین شده باشد تا در زمان بحرانی، تصمیم‌گیری و اقدام با سرعت و هماهنگی بیشتری انجام شود.
پدافند غیرعامل؛ صیانت از سرمایه‌های بین‌نسلی
مدیرعامل شستا در مورد حملات به بخش‌هایی از زنجیره ارزش پتروشیمی گفت: هدف قرار گرفتن یک نقطه حساس می‌تواند عملیات بخش‌های مختلف دیگر را مختل کند. لذا باید برای هر گلوگاه استراتژیک، ظرفیت‌های جایگزین و راهکارهای تداوم فعالیت طراحی کنیم.
وی افزود: پایداری به معنای ایستایی و بازگشت صرف به شرایط قبل از بحران نیست؛ بلکه حفظ مأموریت‌ها و ارزش‌های بنیادین همراه با سازگاری و بازآفرینی ساختارهاست. شستا به غیر از حفاظت از دارایی‌های موجود، متعهد به نگهداری از سرمایه‌های بین‌نسلی است و باید آزادی عمل استراتژیک و امکان انتخاب مسیرهای آتی را حفظ کند.
۶۰ هزار نیروی انسانی؛ ۶۰ هزار ظرفیت برای تاب‌آوری
سعیدی با تقدیر از اقدامات پیشگیرانه و کوشش کارکنان در جهت کاهش آسیب‌پذیری و استمرار فعالیت‌ها تأکید کرد: تاب‌آوری تنها یک قابلیت فنی نیست، بلکه یک مسئولیت اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی به شمار می‌رود. ما نمی‌توانیم همه تهدیدات را حذف کنیم یا آینده را با قطعیت پیش‌بینی نماییم، اما می‌توانیم برای سناریوهای متنوع آماده باشیم، آسیب‌پذیری‌ها را کاهش داده و ظرفیت استمرار و بازآفرینی سازمان را تقویت کنیم.
وی در پایان خاطرنشان ساخت: عظمت یک بنگاه اقتصادی چون شستا تنها به ثروتی نیست که در شرایط آرام تولید می‌کند، بلکه به ارزشی است که در شرایط دشوار حفظ می‌نماید و تعهداتی است که در سخت‌ترین زمان‌ها به آنها وفادار می‌ماند. نیاز است که تدوین نقشه تاب‌آوری استراتژیک و تبدیل پدافند غیرعامل به یک قابلیت جمعی به عنوان اولویت در دستور کار قرار گیرد؛ به‌طوری‌که هر یک از حدود ۶۰ هزار نیروی انسانی شستا، خود را عضوی از نظام پدافند غیرعامل و مسئول نگهداری از تداوم مأموریت‌ها و سرمایه‌های این مجموعه محسوب کند.
۳۳۳
