پزشکان در بدن زن ۴۲ ساله جنینی را کشف کردند که به حالت سنگ درآمده بود

یک زن ۴۲ ساله در سومالیلند، پس از سه سال استقامت در برابر درد شکم، به این نکته پی برد که بقایای جنینی که به حالت سنگ درآمده را در بدن خود نگه میدارد.
این ماجرا از زمانی شروع شد که او به خاطر درد شدید و احساس سنگینی در ناحیهی پایین شکم به بیمارستان مراجعه کرد. احساس درد او از سه سال قبل آغاز شده بود، اما در ماههای اخیر این احساس سنگینی به مراتب بیشتر شده بود. پزشکان در حین بررسی سابقهی پزشکی او به یک نکتهی غیرمنتظره برخورد کردند: او سه سال پیش علائمی مشابه بارداری را تجربه کرده بود، اما هرگز برای بررسی شرایط خود به پزشک مراجعه نکرده بود.
او به یاد میآورد که در آن زمان شکمش به آرامی بزرگ شده و حرکات جنین را احساس میکرد، اما به تدریج این حرکات متوقف گشته و شکم او دیگر افزایش اندازهای نداشت و برآمدگی آن بهتدریج کاسته شده بود.
طبق گزارش لایوساینس، در معاینهی اولیه پزشکان متوجه تودهای سفت و نامنظم در شکم بیمار شدند که به سمت ناحیهی ناف کشیده شده بود و هنگام لمس تقریباً غیرقابل جابهجایی به نظر میرسید. آزمایش خون نشان داد که زن دچار کمخونی خفیفی است، اما عملکرد کلیه و کبد و همچنین تعداد گلبولهای سفید او در حالت طبیعی قرار داشت. آزمون بارداری نیز به نتیجهی منفی انجامید.
سونوگرافی نشاندهنده وجود تودهای سختشده به علت تجمع کلسیم بود، در حالی که رحم بیمار خالی بود. برای شناسایی ماهیت این توده، پزشکان سیتیاسکن پیشرفتهای انجام دادند که نمای سهبعدی از داخل شکم او را فراهم ساخت.
نتیجهی این تصویربرداری بهشدت حیرتانگیز بود. درون تودهای به ابعاد تقریبی ۱۸ در ۱۳ سانتیمتر، استخوانهایی مشابه استخوانهای جنین، از جمله جمجمه، ستون فقرات و دندهها و همچنین استخوانهای دست و پا مشاهده میشد.
پزشکان در نهایت تشخیص دادند که این زن به عارضهای بسیار نادر به نام لیتوپدیون (Lithopedion) مبتلا شده است.
چگونه جنین در بدن مادر به سنگ تبدیل میشود؟
جنین سنگی عموماً در پی نوعی بارداری خارج رحمی که به نام بارداری شکمی شناخته میشود، به وجود میآید. در شرایط بارداری طبیعی، تخمک بارور شده به رحم رفته و در دیوارهی داخلی آن مستقر میشود، اما در بارداری شکمی، رویان به جای رحم در حفرهی شکم قرار میگیرد و رشد خود را در کنار اندامهای داخلی آغاز میکند.
بارداری شکمی به شدت خطرناک است؛ زیرا ممکن است جفت به اندامهایی نظیر روده یا عروق خونی شکم متصل گردد. این وضعیت میتواند خطر خونریزی داخلی شدید را به طرز ناخوشایندی افزایش دهد و ممکن است جان مادر را به خطر بیندازد. بیشتر چنین بارداریهایی نیز به تولد نوزاد زنده منجر نمیشوند.
عارضهی جنین سنگی زمانی به وقوع میپیوندد که جنین در دورهی بارداری خارج رحمی از بین برود و بقایای آن به مرور زمان زیر تودهای از رسوبات کلسیم پوشانده میشود.
معهذا، اگر جنین در شکم از بین برود، همواره بقایای آن از بدن خارج یا جذب نمیشود. زمانی که جنین به اندازهای رشد کند که بدن مادر قادر به تجزیه و جذب طبیعی بافتهای آن نباشد، ممکن است یک فرایند متفاوت ایجاد شود.
در چنین حالتی، بدن بهطور تدریجی میتواند با رسوبگذاری کلسیم روی بقایای جنین، لایهای سخت را حول آن ایجاد کند. این پوشش آهکی میتواند به جداسازی بافت مرده از بافتهای اطراف کمک کند و احتمال التهاب و عفونت را به حداقل برساند.
به واقع، جنین سنگی به معنای تبدیل جنین زنده به سنگ نیست؛ بلکه بقایای جنینی که از بین رفته به تدریج با رسوبات کلسیم پوشانده و سخت میشود. این فرایند ممکن است سبب شود که بقایای جنین سالها و حتی دههها در شکم مادر بدون آنکه فرد از وجود آن آگاه باشد، باقی بماند.
پزشکان بر این باورند که در مورد زن سومالیلندی، تجمع کلسیم بر روی بقایای جنین منجر به شکلگیری تودهای سخت شده است که احتمالاً علت اصلی درد دائمی و احساس سنگینی در شکم او بوده است.
پس از آنکه دلیل درد مشخص شد، پزشکان تصمیم به حذف توده از طریق جراحی گرفتند. در حین عمل، تمام بقایای جنین سنگشده از ناحیهی لگن بیمار به طور کامل خارج گردید.
یک روز پس از جراحی، زن دچار تب خفیف و حالت تهوع شد، اما این علائم توسط درمان از بین رفتند. وضعیت کلی او در روزهای بعد بهطرز چشمگیری بهبود یافت و با وضعیتی رضایتبخش به بیمارستان مرخص شد. در معاینات شش ماه بعد از جراحی، پزشکان متوجه شدند که بیمار به خوبی بهبود یافته و درد شکمی او به طور کامل برطرف شدهاست.
عارضهای که ممکن است دههها پنهان بماند
طبق گزارشی که در مجلهی International Medical Case Reports Journal منتشر شده، در حدود ۴۰۰ سال گذشته تنها حدود ۳۴۰ مورد جنین سنگی در منابع پزشکی ثبت شده است. قدیمیترین گزارش شناختهشده در این زمینه به سال ۱۵۸۲ بازمیگردد.
نکتهی عجیب در این مورد، سن بیمار و مدت نسبتاً کوتاه موجودیت جنین در شکم او است. بسیاری از موارد گزارش شده در سالهای اخیر مربوط به زنانی هستند که سالها از دورهی باروری آنها گذشته بود و در سنین بالا متوجه وجود جنین سنگی در شکم خود شدند.
در طول ۴۰۰ سال گذشته، تنها حدود ۳۴۰ مورد جنین سنگی در منابع پزشکی به ثبت رسیده است.
به عنوان مثال، در یکی از موارد پزشکی، زنی ۷۴ ساله در هند بیش از ۳۰ سال بقایای جنین سنگشده را در شکم خود نگه داشته بود. در حالی که زن ۴۲ سالهی اهل سومالیلند فقط سه سال پس از احتمال بارداری خود تحت درمان قرار گرفت.
محققان بر این باورند که این پرونده نشاندهنده مشکلات ناشی از فقدان دسترسی به مراقبتهای دوران بارداری و ابتدایی سونوگرافی است که میتواند شناسایی بارداریهای خارج رحمی را به تعویق بیندازد. زن مورد بررسی در طول بارداری احتمالی خود از خدمات پزشکی بهرهمند نشد و این امر موجب شد وضعیت او تا سالها ناشناخته باقی بماند.



