زمستان دشواری برای تامین گاز در ۱۱ استان پیش بینی می‌شود؛ احتمال اعمال محدودیت‌های گاز در مازندران، گلستان و خراسان شمالی
با نزدیک شدن به روزهای سرد سال و افزایش نیاز به گاز، دغدغه‌ها در مورد تأمین مستمر این منبع انرژی در زمستان آینده شدت بیشتری پیدا کرده است. این نگرانی‌ها ساخته شده از بازگشت بخشی از امکانات آسیب‌دیده به مدار است، اما همچنان قسمتی از این ظرفیت به حالت طبیعی خود برنگشته و پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که حدود ۱۱ استان کشور با محدودیت در تأمین گاز مواجه خواهند شد؛ وضعیتی که بار دیگر توجه به مدیریت مصرف را ضروری می‌سازد.
خبرگزاری ایسنا نوشت: در آستانه روزهای سرد و با افزایش تقاضای گاز در حوزه‌های خانگی، تجاری و صنعتی، نگرانی‌ها در مورد تأمین پایدار این انرژی در زمستان پیش رو به اوج رسیده است؛ به‌ویژه از آن رو که بخش‌هایی از ظرفیت تأسیسات گازی کشور هنوز به چرخه کار خود بازنگشته و پیش‌بینی می‌شود که حدود ۱۱ استان با محدودیت گاز مواجه شوند. در این راستا، شناسایی مشتریان پرمصرف، اصلاح الگوهای مصرف و بررسی راهکارهای کنترل مصرف‌های بالاتر مورد توجه قرار گرفته است.
با کاهش دما، تقاضا برای گاز طبیعی به‌خصوص در بخش خانگی به نحو قابل توجهی رشد می‌کند، به‌طوری که در روزهای اوج مصرف، به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوا، تقاضای روزانه کشور حدود ۲۵ میلیون مترمکعب افزایش پیدا می‌کند که معادل ظرفیت تولید یک فاز از پارس جنوبی است. این افزایش نیاز در شرایطی صورت می‌گیرد که تأمین گاز کشور همچنان به دلیل عدم توازن میان تولید و مصرف با چالش‌هایی روبه‌رو است.
در این راستا، آسیب‌های وارده به برخی زیرساخت‌های گازی کشور در اواخر زمستان سال گذشته، بر ظرفیت تأمین گاز اثر سوء گذاشته است. طبق اعلام مقامات، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت مرتبط با این تأسیسات تحت تأثیر قرار گرفت که تا کنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از آن دوباره به مدار بازگشته است. در نتیجه، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت همچنان احیا نشده است و این موضوع در کنار عدم توازن قدیمی، شرایط تأمین گاز را در فصل سرد به چالش می‌کشد.
برآوردها نشان می‌دهد که در زمستان پیش‌رو، حدود ۱۱ استان کشور دچار تنش گازی می‌شوند، در این میان سه استان شمالی شامل مازندران، خراسان شمالی و گلستان به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت شبکه گازرسانی، از حساسیت بیشتری برخوردارند.
علاوه بر این، روند مصرف گاز نیز با ورود سامانه‌های بارشی و کاهش دما ممکن است افزایش یابد. در پنج روز اخیر، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنعتی حدود ۷۰ میلیون مترمکعب معادل ۳۰ درصد افزایش یافته است. با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی در مورد بارش‌های مناسب در مناطق غربی و شمال غربی کشور، انتظار می‌رود که کاهش دما منجر به افزایش استفاده از وسایل گرمایشی و در نتیجه افزایش مصرف گاز شود.
توجه به مشترکان پرمصرف برای مدیریت تقاضا
در چنین شرایطی، مدیریت مصرف به همراه تلاش برای افزایش ظرفیت تأمین گاز، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. یکی از محورهای این سیاست، اصلاح تعرفه مشترکان پرمصرف است که این موضوع پس از ۱۴ سال در سال ۱۴۰۴ به بازنگری خواهد رسید.
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز در گفتگوهای اخیر به نکته اصلاح تعرفه گاز مشترکان پرمصرف اشاره کرده و اظهار داشت: تقریبا ۲ درصد از مشترکان کشور در گروه مصرف‌کنندگان بسیار بالا قرار دارند که حدود ۶ درصد از کل گاز مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. تعرفه این گروه بر اساس مصوبات موجود و به منظور افزایش حساسیت در مورد میزان مصرف، مورد اصلاح قرار گرفته است.
وی همچنین به آثار مثبت اجرای این سیاست پرداخت و افزود: سال گذشته، به دنبال اعمال اصلاحات تعرفه، مصرف گاز در بخش خانگی حدود ۵.۸ درصد کاهش یافته است، که عدد قابل توجهی محسوب می‌شود و نشان‌دهنده این است که سیاست‌های اقتصادی در کنار فرهنگ‌سازی و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان می‌تواند بر مدیریت مصرف مؤثر باشد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران بر اهمیت ارزیابی ابزارهای مکمل برای کنترل مصرف‌های بسیار بالا تأکید کرد و گفت: شرکت ملی گاز ایران مجری ضوابط و مقررات ابلاغی است و تصمیم‌گیری در خصوص اصلاحات بیشتر در حوزه تعرفه‌ها و سایر ابزارهای بازدارنده نیازمند بررسی و تصمیم‌گیری در مراجع قانونی است.
در همین راستا، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری نیز بر لزوم مدیریت مصرف انرژی تأکید کرده و گفته است: ما ناگزیر به اصلاح قیمتی برای مصرف‌کنندگان پرمصرف هستیم و اگر به میزان مصرف توجه نشود، ناچار خواهیم شد گاز آن‌ها را قطع کنیم.
این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که با رشد تقاضای گاز در روزهای سرد سال و محدودیت‌های موجود در تأمین، مدیریت مصرف‌های بالا می‌تواند یکی از مولفه‌های کاهش فشار بر شبکه گازرسانی باشد.
به موازات شناسایی مشترکان پرمصرف، اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان در بخش خانگی نیز می‌تواند به کاهش تقاضای گاز کمک کند. آمارها نشان می‌دهند که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد گاز مصرفی در بخش خانگی به گرمایش اختصاص دارد، بنابراین بهبود سیستم‌های گرمایشی و جلوگیری از اتلاف حرارت، از جمله راهکارهای مؤثر در راستای کاهش مصرف انرژی محسوب می‌شوند.
استفاده از درزگیرها برای پنجره‌ها و درها، نصب پنجره‌های دوجداره، به کارگیری پرده‌های ضخیم، تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد و تنظیم دقیق شعله بخاری از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف گاز مؤثر باشد. بدین ترتیب، ترویج آگاهی درباره روش‌های کاهش مصرف و تشویق مشترکان به رعایت الگوی مصرف به همراه سیاست‌های تعرفه‌ای و نظارتی می‌تواند در مدیریت تقاضا در روزهای سرد سال کمک شایانی نماید.
۲۱۷
