اقتصاد ایران فرونپاشیده و نخواهد پاشید؛ تورم را زیر ۲۰ درصد می‌رسانیم
به گزارش خبرنگار مهر، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در جلسه علنی امروز (سه‌شنبه، ۵ آبان‌ماه) مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به سؤال مصطفی پوردهقان اردکانی، نماینده مردم اردکان، درباره علت شانه خالی کردن وزیر از مسئولیت گرانی‌ها، به تشریح اقدامات این وزارتخانه پرداخت.
عذرخواهی وزیر اقتصاد از مردم بابت تورم و گرانی
وی در ابتدای سخنان خود، ضمن تسلیت به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و ایام فاطمیه، اظهار کرد: خدا را شاکرم که این فرصت فراهم شد تا درباره شرایط اقتصادی کشور، مسائل و مشکلات مردم و اقداماتی که در دولت، تیم اقتصادی دولت و وزارت امور اقتصادی و دارایی انجام شده است، توضیحاتی ارائه کنم.
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به مشکلات معیشتی مردم گفت: واقعیت سفره مردم برای همه ما روشن است. بازنشستگان، کارگران، کارمندان و همه مردم عزیز تحت فشار تورم و گرانی هستند. ما نیز آمار و ارقام را به‌صورت روزانه رصد می‌کنیم و از سختی‌هایی که مردم با آن مواجه‌اند، اطلاع داریم.
مدنی‌زاده با تأکید بر اینکه نگرانی نمایندگان مجلس درباره شرایط معیشتی مردم، به‌حق و مشروع است، تصریح کرد: از افتخارات نظام جمهوری اسلامی است که در چنین شرایطی، امکان گفت‌وگو میان دولت و مجلس درباره مسائل و مشکلات مردم فراهم شده است.
وی تأکید کرد: توضیحاتی که ارائه می‌کنم، به‌هیچ‌وجه به معنای انکار سختی‌های زندگی و مشکلات معیشتی مردم نیست. در وهله نخست، بابت تمام سختی‌ها، مشکلات، تورم و گرانی‌هایی که بر اقتصاد ایران تحمیل شده است، از ملت شریف ایران عذرخواهی می‌کنم؛ آنچه مطرح می‌شود، صرفاً گزارشی از عملکرد و اقدامات انجام‌شده است.
از مسئولیت گرانی‌ها شانه خالی نمی‌کنیم
وزیر امور اقتصادی و دارایی در ادامه، با اشاره به مسئولیت این وزارتخانه در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزیر اقتصاد از مسئولیت‌ها شانه خالی نمی‌کند، اما آنچه در دولت جریان دارد، شامل سیاست‌گذاری، هماهنگی سیاست‌های اقتصادی و تفکیک وظایف و مسئولیت‌ها بر اساس شرح وظایف قانونی است.
مدنی‌زاده ادامه داد: هر یک از دستگاه‌ها در زمینه اجرای سیاست‌ها و نحوه پیاده‌سازی آن‌ها، وظایف مشخصی دارند و باید درباره اقدامات خود گزارش دهند.
تشکیل اتاق عملیات جنگ اقتصادی در وزارت اقتصاد
وزیر امور اقتصادی و دارایی، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور در زمان آغاز مسئولیت خود اظهار کرد: در یک سال و چهار ماه گذشته و با توجه به مسئولیتی که نمایندگان به بنده سپردند، در شرایط جنگ اقتصادی و هم‌زمان با ناترازی‌ها و بحران‌های اقتصادی ناشی از ناترازی‌های ساختاری اقتصاد ایران، اقدامات متعددی را در دستور کار قرار دادیم.
وی افزود: در نخستین گام، اتاق عملیات جنگ اقتصادی در وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل شد که در ادامه درباره جزئیات فعالیت آن توضیح خواهم داد.
ساماندهی بانک‌های ناتراز و اجرای فرایند گزیر بانک آینده
وزیر اقتصاد، ساماندهی بانک‌های ناتراز را از جمله اقدامات اولیه این وزارتخانه برشمرد و گفت: موضوع بانک آینده در اخبار مطرح شد و فرایند گزیر این بانک با موفقیت انجام گرفت. سایر بانک‌ها و مؤسسات مالی ناتراز نیز در دستور کار وزارت اقتصاد و بانک مرکزی قرار دارند و فرایندهای قانونی مربوط به آن‌ها در حال انجام است.
رشد نقدینگی روند کاهشی داشته است
مدنی‌زاده با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته برای مهار رشد نقدینگی بیان کرد: از ابتدای سال، کنترل رشد ترازنامه بانک‌ها با هدف مهار تورم به‌صورت جدی دنبال شده است. خوشبختانه رشد نقدینگی روند کاهشی داشته و امیدواریم آثار این روند در کاهش تورم نمایان شود. همچنین طی چهار ماه گذشته، روند نزولی تورم ماهانه به‌وضوح قابل مشاهده بوده است.
هدایت تأمین مالی بنگاه‌ها به سمت بازار سرمایه
وی تأمین مالی غیرتورمی اقتصاد از طریق بازار سرمایه و بازار بدهی را از دیگر محورهای فعالیت وزارت اقتصاد دانست و تصریح کرد: اقدامات اساسی در این زمینه انجام شده و تلاش کرده‌ایم مسیر تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی را به‌جای اتکا به شبکه بانکی، به سمت بازار سرمایه هدایت کنیم.
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به افزایش شاخص بازار سرمایه گفت: شاخص این بازار از محدوده سه میلیون واحد به بیش از هشت میلیون واحد و حدود هشت میلیون و ۵۰۰ هزار واحد رسیده که نشان‌دهنده رشد قابل‌توجه آن است. بازار سرمایه همچنین نقش مهمی در تأمین مالی اقتصاد ایفا کرده است.
مدنی‌زاده با اشاره به آخرین آمار تأمین مالی از این بازار اظهار کرد: بر اساس آماری که شب گذشته دریافت کردم، بیش از ۸۰۰ هزار میلیارد تومان تأمین مالی از طریق بازار سرمایه انجام شده که از این میزان، حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان به بنگاه‌های اقتصادی اختصاص یافته است.
تلاش وزارت اقتصاد برای کاهش کسری بودجه و مهار تورم
وی جلوگیری از کسری بودجه و ممانعت از انتقال آثار آن به پایه پولی بانک مرکزی و در نهایت ایجاد تورم را از دیگر محورهای اقدامات وزارت اقتصاد عنوان کرد و گفت: با وجود تمام دشواری‌هایی که جنگ بر کشور تحمیل کرد، تلاش کردیم بودجه سال ۱۴۰۴ را با حداقل کسری ببندیم و آثار ناشی از آن را تا حد امکان کاهش دهیم.
صفر شدن مالیات ۱۰ میلیون کسب‌وکار
وزیر اقتصاد با اشاره به دشواری‌های دریافت مالیات از مردم و بنگاه‌های اقتصادی افزود: با وجود این شرایط، مالیات ۱۰ میلیون کسب‌وکار را صفر کردیم و تمرکز خود را بر بنگاه‌های بزرگی قرار دادیم که فرار مالیاتی دارند.
مدنی‌زاده با بیان اینکه مقابله با فرار مالیاتی از طریق اقدامات مختلف دنبال شده است، گفت: در یک مورد، با اقدامات انجام‌شده از فرار مالیاتی به ارزش ۳۰ هزار میلیارد تومان جلوگیری کردیم. همچنین سیستمی‌کردن فرایندهای مالیاتی با هدف مقابله با فرار مالیاتی و افزایش شفافیت در دستور کار قرار گرفته است.
اجرای پروژه شفاف‌سازی صورت‌های مالی پس از هشت سال
وی الکترونیکی‌کردن و شفاف‌سازی صورت‌های مالی را از دیگر اقدامات وزارت اقتصاد برشمرد و اظهار کرد: پروژه‌ای که به مدت هشت سال بر زمین مانده بود، با هدف شفاف‌سازی فعالیت‌های اقتصادی و از بین بردن مسئله دو دفتره بودن بنگاه‌ها وارد مرحله اجرا شد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی ادامه داد: اجرای این روند از چند ماه گذشته آغاز شده و تلاش کرده‌ایم شرایطی فراهم شود تا بنگاه‌های اقتصادی بر مبنای صورت‌های مالی شفاف و اطلاعات قابل‌بررسی فعالیت کنند.
اصلاح بازار اوراق دولتی و حذف فساد و رانت
مدنی‌زاده همچنین به اصلاحات صورت‌گرفته در بازار اوراق دولتی اشاره کرد و گفت: پس از هشت سال، برای نخستین بار اصلاحاتی در بازار اوراق دولت انجام شد و نرخ‌ها واقعی شدند. همچنین فساد و رانت موجود در فضای بازار اوراق دولتی از بین رفت و این اصلاحات به تأمین مالی از طریق بازار سرمایه کمک کرد.
وی افزود: یکی از اهداف اصلی این اقدامات، کاهش وابستگی تأمین مالی دولت به پایه پولی و جلوگیری از ایجاد آثار تورمی در اقتصاد است؛ زیرا استفاده از منابع بانک مرکزی برای جبران کسری بودجه می‌تواند به افزایش نقدینگی و تورم منجر شود.
صدور خودکار مجوزها برای تسهیل فعالیت بنگاه‌های اقتصادی
وزیر اقتصاد، تسهیل فرایندهای تولید و کاهش فشار هزینه‌ها بر بنگاه‌های اقتصادی را از دیگر اولویت‌های این وزارتخانه دانست و بیان کرد: صدور خودکار مجوزها از جمله اقداماتی است که در این زمینه دنبال شده است.
مدنی‌زاده با اشاره به عملکرد سامانه مجوزها اظهار کرد: تنها در هفته گذشته، حدود ۱۲ هزار مجوز از طریق سامانه مجوزهای وزارت اقتصاد صادر شد.
راه‌اندازی سامانه جامع وثایق برای تسهیل تأمین مالی
وی همچنین با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تسهیل تأمین مالی مردم و بنگاه‌های اقتصادی گفت: سامانه جامع وثایق را برای مردم و بنگاه‌های اقتصادی فراهم کرده‌ایم تا در شرایطی که برای کنترل تورم، محدودیت‌هایی در منابع مالی وجود دارد، دسترسی به منابع مالی از روش‌های غیرتورمی تسهیل شود.
وزیر امور اقتصادی و دارایی افزود: هدف این است که مردم و بنگاه‌های اقتصادی بتوانند از طریق سامانه جامع وثایق، به‌راحتی به ابزارهای موردنیاز برای تأمین مالی دسترسی داشته باشند.
تأمین ۵۰ درصد منابع بودجه عمومی از محل مالیات
مدنی‌زاده با تأکید بر ضرورت افزایش سهم درآمدهای مالیاتی در تأمین بودجه عمومی کشور اظهار کرد: در حال حاضر، حدود ۵۰ درصد منابع بودجه عمومی از محل مالیات تأمین می‌شود و با سیستمی‌کردن فرایندهای مالیاتی، تلاش کرده‌ایم درآمدهای این بخش را افزایش دهیم.
وی با اشاره به میزان رشد درآمدهای مالیاتی گفت: درآمدهای مالیاتی در سال گذشته ۳۹ درصد افزایش یافت و برای امسال نیز رشد ۷۰ درصدی پیش‌بینی شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی ابراز امیدواری کرد که با تداوم این روند و افزایش کارآمدی نظام مالیاتی، از سال آینده بخش قابل‌توجهی از منابع بودجه کشور از محل درآمدهای مالیاتی تأمین شود و وابستگی بودجه به سایر منابع کاهش یابد.
اقتصاد ایران فرو نپاشیده و فرو نخواهد پاشید؛ تورم را به زیر ۲۰ درصد می‌رسانیم
وزیر امور اقتصادی و دارایی، در ادامه سخنان خود با اشاره به برنامه‌های دولت برای افزایش درآمدهای مالیاتی اظهار کرد: امیدواریم با تداوم روند موجود و افزایش کارآمدی نظام مالیاتی، از سال آینده بخش قابل‌توجهی از منابع بودجه کشور از محل مالیات تأمین شود و وابستگی بودجه به سایر منابع کاهش یابد.
وی در ادامه، درباره دلایل افزایش قیمت‌ها گفت: دلایل گرانی‌ها در جلسات خصوصی با نمایندگان تشریح شده و بسیاری از مسائل و اتفاقاتی که در شرایط کنونی رخ داده است، پیش‌تر توضیح داده شده‌اند. برخی موضوعات در شرایط جنگ اقتصادی امکان طرح از تریبون‌های عمومی را ندارند، اما این مسئله به معنای شانه خالی کردن از مسئولیت نیست.
از عبارت «گران کردن ارز توسط دولت» استفاده نشود
وزیر امور اقتصادی و دارایی با تأکید بر ضرورت پرهیز از نسبت دادن افزایش نرخ ارز به تصمیم مستقیم دولت تصریح کرد: خواهش می‌کنم از عبارت «گران کردن ارز توسط دولت» استفاده نشود. آنچه اتفاق افتاده، جنگ و جنایت اقتصادی تحمیل‌شده به کشور است؛ منابع ارزی ما را برده‌اند و دسترسی کشور به ارزها را از بین برده‌اند.
مدنی‌زاده با بیان اینکه ارز ترجیحی حذف نشده است، افزود: ارز ترجیحی به پایان رسیده بود و دیگر وجود نداشت. بنابراین، نباید این موضوع را به‌گونه‌ای برای مردم بیان کرد که گویی دولت عامل مستقیم این اتفاق بوده است. این واقعیت‌های اقتصادی حتی از زبان وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز مطرح شده و آن‌ها صراحتاً اعلام کرده‌اند که چنین اقداماتی را انجام داده‌اند.
وی با اشاره به پیامدهای فشارهای اقتصادی و نظامی علیه ایران اظهار کرد: همان افرادی که در عرصه نظامی کودک می‌کشند، در عرصه اقتصادی نیز مانع رسیدن دارو می‌شوند و با محدود کردن مسیرهای حمل‌ونقل و تجارت، هزینه تأمین دارو و کالا را افزایش می‌دهند. این افراد در عرصه‌های مختلف تنها چهره خود را تغییر می‌دهند.
وزیر اقتصاد با اشاره به عوامل مؤثر بر افزایش قیمت‌ها گفت: یکی از دلایل افزایش قیمت‌ها، شرایط جنگ اقتصادی و نظامی و فشارهایی است که به کشور تحمیل شده است. ۲۳۰ میلیون مترمکعب گاز ما خورده است؛ گازی که به صنایع اختصاص داشت و صادر نیز می‌کردیم. بخشی از ظرفیت گازی کشور که در اختیار صنایع و صادرات قرار داشت، تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته و صنایع پتروشیمی و فولاد نیز آسیب دیده‌اند.
مدنی‌زاده ادامه داد: وقتی امکان صادرات کاهش پیدا می‌کند، ارز کمتری وارد کشور می‌شود و طبیعی است که این مسئله بر نرخ ارز تأثیر بگذارد. همچنین وقتی هزینه حمل‌ونقل کالا چندین برابر و حتی در مواردی تا ۱۰ برابر افزایش می‌یابد، نمی‌توان انتظار داشت قیمت‌ها بدون تغییر باقی بمانند.
وی با بیان اینکه افزایش هزینه‌های انتقال کالا، واردات و صادرات بر قیمت تمام‌شده تأثیر می‌گذارد، خاطرنشان کرد: این عوامل در نهایت بر نرخ ارز و قیمت کالاها اثرگذار هستند و باید در تحلیل دلایل گرانی مورد توجه قرار گیرند.
تورم ماهانه سه ماه است که به زیر چهار درصد رسیده
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به مسئولیت دولت در تنظیم سیاست‌های پولی و ارزی اظهار کرد: ما هماهنگ‌کننده سیاست‌های پولی و ارزی هستیم و در شرایط جنگ اقتصادی نیز تنظیم این سیاست‌ها را دنبال می‌کنیم و آثار آن را مشاهده می‌کنیم. تورم ماهانه سه ماه است که به زیر چهار درصد رسیده است.
مدنی‌زاده با تشریح اهداف دولت در زمینه کنترل تورم گفت: هدف ما این است که تورم بالای ۹۰ درصد را ابتدا به محدوده ۴۰ درصد برسانیم و سپس، ان‌شاءالله در سال آینده، آن را به زیر ۲۰ درصد کاهش دهیم.
اقتصاد ایران فرو نپاشیده و فرو نخواهد پاشید
وی همچنین با رد ادعاها درباره فروپاشی اقتصاد ایران تأکید کرد: نباید گفته شود که اقتصاد ما فروپاشیده است؛ اقتصاد ایران فرو نپاشیده و فرو نخواهد پاشید.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در ادامه با اشاره به اقدامات دولت برای مقابله با فشارهای اقتصادی اظهار کرد: دشمنان تلاش کردند نظام تصمیم‌گیری اقتصادی کشور را دچار اختلال کنند، اما ما اتاق عملیات جنگ اقتصادی را راه‌اندازی کردیم و بیش از ۲۶۰ مصوبه در دولت و شورای عالی امنیت ملی برای مدیریت شرایط و مقابله با مشکلات ناشی از این جنگ به تصویب رساندیم.
وی افزود: این اقدامات با هدف مدیریت کسری‌های بودجه تحمیل‌شده به کشور، تسهیل تجارت و فراهم کردن امکان ورود کالا انجام شده است. همچنین برنامه‌ای هفت‌محوری برای مقابله با شرایط موجود طراحی کرده‌ایم که کنترل تورم، تسهیل تجارت، تسهیل تولید، تسهیل سرمایه‌گذاری، حوزه انرژی، بازسازی و معیشت مردم را در بر می‌گیرد.
افزایش شاخص بورس در شرایط افت بازارهای جهانی
وی همچنین با اشاره به وضعیت بازار سرمایه اظهار کرد: در شرایطی که بازارهای بورس دنیا با افت مواجه شده‌اند، بازار سرمایه کشور وضعیت مثبتی داشته و شاخص بورس افزایش یافته است.
تسریع ترخیص کالا از گمرکات و کاهش رسوب کالا
وزیر اقتصاد در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده برای تسریع ترخیص کالا از گمرکات اشاره کرد و گفت: در واکنش به تلاش‌ها برای محدود کردن تجارت کشور، پروژه حمل یکسره را اجرا کردیم و برای از بین بردن رسوب کالا در گمرکات نیز اقدامات لازم انجام شد. در نتیجه، سرعت خروج کالا از گمرکات کشور افزایش یافت.
مدنی‌زاده ادامه داد: برای کاهش فشار بر بنگاه‌های اقتصادی، ورود مواد اولیه را تسهیل کردیم و کارگروه نوسازی را در وزارت امور اقتصادی و دارایی راه‌اندازی کردیم. همچنین بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان برای بازسازی و ۸۰ هزار میلیارد تومان برای مقابله با بیکاری کارگران در کارخانه‌ها اختصاص دادیم.
اختصاص خط اعتباری ۳۵۰ هزار میلیارد تومانی برای جبران خسارت‌های جنگ
وی با اشاره به حمایت‌های مالی از بنگاه‌های آسیب‌دیده بیان کرد: برای جبران خسارت‌های جنگ ۱۲ روزه، خط اعتباری به ارزش بیش از ۳۵۰ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شد. همچنین خسارت‌های بیمه‌ای با سرعت پرداخت شد که ۶۰ هزار میلیارد تومان از آن مربوط به خسارت‌های جنگ بود.
بسیج شرکت‌های دولتی برای بازگشت ارز حاصل از صادرات
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای بازگشت ارز حاصل از صادرات اظهار کرد: تمام شرکت‌های دولتی و شرکت‌هایی را که تحت کنترل و مدیریت دولت هستند، برای بازگشت ارز صادراتی پای کار آوردیم.
فعال‌سازی دیپلماسی اقتصادی برای احیای مسیرهای تجاری
مدنی‌زاده افزود: دیپلماسی اقتصادی را با کشورهای همسو و همسایگان فعال کردیم. در شرایطی که تلاش می‌شد مسیرهای تجاری کشور محدود شود، از طریق مذاکرات و سفرهای مختلف برای باز کردن گره‌های تجاری اقدام کردیم و تجارت با برخی از این کشورها دوباره برقرار شده است.
اصلاح طرح کالابرگ برای حمایت از معیشت مردم
وی با تأکید بر اینکه دولت در حال مقابله با محدودیت‌های تحمیل‌شده است، گفت: اقدامات متعددی برای خنثی کردن فشارها انجام داده‌ایم و در حوزه معیشت مردم نیز، با وجود محدودیت منابع مالی، اصلاحاتی در طرح کالابرگ صورت گرفته است.
در وزارت اقتصاد زیر هیچ فشاری شانه خالی نکرده‌ایم
وزیر امور اقتصادی و دارایی با تأکید بر ادامه فعالیت مجموعه اقتصادی دولت تصریح کرد: سربازان مردم در وزارت امور اقتصادی و دارایی زیر هیچ فشاری شانه خالی نکرده‌اند و نخواهند کرد و تا آخرین نفس برای اعتلای این سرزمین خواهند ماند.
وی در ادامه و در خطاب به مقام‌های آمریکایی گفت: هنوز ملت ایران را نشناخته‌اید. تصور کرده‌اید با بستن مسیرهای تجارت و فشار بر سفره مردم می‌توانید اراده یک ملت بزرگ را بشکنید؛ زهی خیال باطل. ایران سرزمین مردمی است که در سخت‌ترین طوفان‌های تاریخ ایستاده‌اند و عزت خود را به هیچ قدرتی نفروخته‌اند. هرگز نمی‌توانید راه عزت، اراده و سربلندی این ملت را ببندید.
دولت و مجلس در جنگ اقتصادی در کنار مردم خواهند ماند
مدنی‌زاده با تأکید بر همکاری دولت و مجلس برای مقابله با فشارهای اقتصادی خاطرنشان کرد: دولت و مجلس در کنار یکدیگر و به‌عنوان خادمان مردم، در این جنگ اقتصادی شما را شکست خواهند داد. ایران فراتر از یک کشور، یک تمدن است و یک تمدن هیچ‌گاه شکست نمی‌خورد؛ ایران همواره پاینده خواهد ماند.
