دلایل ترافیک در پمپ‌بنزین‌ها ناشی از کمبود بنزین نیست؛ بلکه به کمبود کارت‌های سوخت مربوط می‌شود
براساس گزارشی که از خبرآنلاین به نقل از سایت فرارو منتشر شده، روش جدید سوختگیری نه تنها موجب تشکیل صفوف طویل در پمپ‌بنزین‌ها شده است، بلکه از سوی نمایندگان مجلس به‌عنوان غیرقانونی شناسایی گردیده است. اعضای کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به توافقات صورت‌گرفته با دولت، اظهار داشتند که انتظار می‌رفت روش نوین سوختگیری منجر به حذف کارت سوخت جایگاه‌ها شود، در حالی که در حال حاضر، تغییرات عملی در این زمینه مشاهده نمی‌شود.
مشکل کمبود کارت سوخت در جایگاه‌ها
محدود بودن تعداد کارت‌های آزاد در پمپ‌بنزین‌ها همیشه باعث بروز مشکلاتی برای رانندگانی می‌شد که کارت سوخت شخصی ندارند. در گذشته، افراد می‌توانستند پس از رسیدن به نازل، کارت اضطراری را از اپراتور کسب کرده و با یک رمز پیش‌فرض که معمولا 1-1-1-1- بود، به سوختگیری بپردازند.
با این حال، اینک یک مرحله فنی جدید به پروسه سوختگیری اضافه شده که تحت عنوان دریافت توکن یا رمز یکبارمصرف شناخته می‌شود. رانندگانی که کارت شخصی در اختیار ندارند، نمی‌توانند مستقیماً از کارت‌های جایگاه استفاده کنند و لازم است ابتدا کارت بانکی خود را در دستگاه کارتخوان جایگاه وارد کرده و فرآیند تایید هویت اولیه را انجام دهند و سپس میزان بنزین مورد نظر خود را معین کنند.
پس از ثبت کارت بانکی و وارد کردن رمز دستگاه‌های کارتخوان، برگه‌ای به‌عنوان رسید صادر می‌شود که شامل یک کد چهار رقمی به‌عنوان توکن است. این توکن یک بار مصرف بوده و محدود به زمان مشخصی است و سپس راننده ملزم است کارت اضطراری جایگاه را دریافت کند. برای فعال‌سازی جریان سوخت، باید رمز جدید بر روی صفحه‌کلید نازل وارد شود. با آزمایش این طرح در بیش از 100 جایگاه سوخت، زمان توقف هر خودرو در پمپ‌بنزین به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
وجود مشکلات احتمالی در ارتباطات بانکی یا عدم آشنایی رانندگان با فرایند کشیدن مجدد کارت و دریافت برگه کاغذی، باعث افزایش زمان معطلی در هر نازل شده و به‌طرز آشکاری دلایل شلوغی‌های پمپ‌بنزین‌ها را در بخش عملیاتی شکل داده است.
اضافه شدن مرحله توکن به این دلیل صورت گرفته که هویت شخص انجام‌دهنده سوختگیری در سامانه ثبت شود و تراکنش‌های کارت‌های اضطراری مستقیماً به کد ملی و حساب بانکی ارتباط داده شود. این روش با هدف کنترل مصرف بنزین آزاد و جلوگیری از سوءاستفاده از کارت‌های جایگاه طراحی شده است.
هرچند در این پروسه، راننده‌ای که کارت سوخت ندارد باید دو مرحله کارت را بزند: یک بار برای دریافت توکن و برگه رمز و بار دیگر پس از اتمام سوخت برای تسویه حساب. این توقف‌ها در ساعات اوج شلوغی، زمان تخلیه صف خودروها را به شدت کند کرده و صف‌ها را به خیابان‌های اطراف جایگاه‌ها کشانده است.
دلایل شلوغی پمپ‌بنزین‌ها چیست؟
عوامل مقطعی رفتار مصرف‌کنندگان ممکن است دومین دلیل در ایجاد صفوف طویل سوخت باشد. برخی افراد بر این باورند که مراجعه به پمپ‌بنزین پیش از پایان ماه و تلاش برای حفظ سهمیه بنزین ماهانه، عامل این ترافیک است. اما این فرضیه علت اصلی شلوغی‌های اخیر نیست، چرا که در روزهای پایانی ماه و حتی شنبه دوم آبان نیز هنوز صف‌های طولانی در این جایگاه‌ها دیده می‌شود.
افرادی که قصد استفاده از سهمیه‌هایی که به زودی منقضی می‌شوند را داشتند، قبل از پایان مهر باک خود را پر کرده‌اند و این متغیر نمی‌تواند توضیح‌دهنده تداوم شلوغی در روزهای ابتدایی دوره جدید سهمیه‌بندی باشد.
عامل دیگری که باید در نظر گرفته شود، واکنش جامعه به تحولات سیاسی و منطقه‌ای است. تجربیات قبلی نشان می‌دهد که با دریافت هرگونه پیام یا نشانه‌های تنش‌آمیز، گروهی از شهروندان برای اطمینان از پر بودن باک خودروهای خود به سمت پمپ‌بنزین‌ها هجوم می‌آورند.
این رفتار به سرعت می‌تواند به بسیاری از جایگاه‌ها تسری پیدا کند و صف‌های متراکم ایجاد نماید. همچنین افزایش همزمان مراجعه و زمان طولانی اخذ سوخت آزاد، فشار مضاعفی بر سیستم تأمین سوخت وارد می‌کند و این هجوم‌های لحظه‌ای به‌وضوح بر شلوغی پمپ‌بنزین‌ها اثر می‌گذارد.
آیا صف‌های پمپ‌بنزین‌ها به خاطر کمبود بنزین است؟
آمارهای رسمی در بخش انرژی ادعای کمبود بنزین را رد می‌کنند. پیش‌تر گزارش شده بود که بین توان تولید روزانه 110 میلیون لیتری و مصرف روزانه 125 میلیون لیتری در کشور فاصله وجود دارد و ایران نیازمند پوشش این کسری است. با معرفی نرخ سوم بنزین با قیمت 10 هزار تومان برای هر لیتر، وزارت نفت اعلام کرد که نیازی به واردات بنزین نیست و پالایشگاه‌های داخلی توانسته‌اند تراز سوخت را به تعادل برسانند.
هنگامی که نیازی به واردات بنزین وجود ندارد و مخازن انبارها پر است، به‌وجود آمدن ترافیک خودروها به دلیل کمبود بنزین نخواهد بود.
نظارت بر روند عرضه نشان می‌دهد که محموله‌های بنزین به‌طور مداوم از انبارهای نفت به مخازن جایگاه‌ها منتقل می‌شوند. لذا، عامل اصلی شکل‌گیری صفوف کنونی، اختلال در تأمین سوخت نیست و فرآیند توکن‌سازی کارت‌های آزاد و هجوم‌های مقطعی دلایل بیشتری برای ترافیک در پمپ‌بنزین‌ها به‌دست می‌دهند.
17302
