مدیرعامل بارز از افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت لاستیک خبر داد

افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت تایر؛ جهش هزینه‌های تولید و پایان تثبیت دستوری نرخ

صنعت تایر کشور به مرحله‌ای نوین از اصلاح قیمت‌ها نزدیک شده است. مدیرعامل گروه صنعتی بارز، که بزرگ‌ترین تولیدکننده تایر در ایران محسوب می‌شود، طی نشستی در بورس اوراق بهادار تهران اعلام کرد که افزایش قیمت انواع تایر در آینده‌ای نزدیک اجباری خواهد بود. به گفته او، کارخانه‌های تایرسازی به دلیل افزایش شدید هزینه‌های تولید و تغییرات عمده در متغیرهای اقتصادی، خواستار اصلاح ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت‌های مصوب شده‌اند و در حال گفت‌وگو با سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان برای عملی کردن این تصمیم هستند.

این درخواست در شرایطی مطرح می‌شود که پیش‌تر انجمن صنفی صنعت تایر از افزایش ۹ درصدی قیمت‌ها خبر داده بود؛ افزایشی که فعالان این عرصه معتقدند به هیچ عنوان پاسخگوی هزینه‌های واقعی تولید نیست و در سایه تحولات ارزی و تورم در بخش تولید، ناکافی به شمار می‌آید.

مدیرعامل گروه صنعتی بارز در توضیح وضعیت فعلی مذاکرات با نهادهای تنظیم‌گر بازار افزوده است:

هم‌اکنون نیز قیمت‌گذاری به صورت دستوری ادامه دارد و ما در حال رایزنی با سازمان حمایت مصرف‌کنندگان هستیم تا بتوانیم مجوز افزایش قیمت را دریافت کنیم. این افزایش قیمت ناگزیر خواهد بود، زیرا هم قیمت جهانی مواد اولیه در حال بالا رفتن است و هم هزینه‌های حمل و نقل تاثیرگذاری قابل توجهی داشته است.

اگرچه این بازنگری قیمتی به معنای افزایش فشار مالی بر خریداران نهایی است، اما به جلوگیری از افت تیراژ و خروج نقدینگی از این صنعت استراتژیک کمک خواهد کرد.

عوامل بنیادین رشد بهای تمام‌شده تایر در کارخانه‌های داخلی

قیمت تمام‌شده هر حلقه تایر رادیال سواری و تجاری از مواد متعددی تشکیل می‌شود که شامل کائوچوی طبیعی، کائوچوی مصنوعی، دوده صنعتی، سیم طوقه، نخ تایر و انواع مواد شیمیایی است که به طور کلی بیش از نیمی از ارزش وزنی و ریالی آن را تشکیل می‌دهند. در ماه‌های اخیر، زنجیره تأمین این مواد اولیه در هر دو بخش داخلی و خارجی با چالش‌های قیمتی و عملیاتی روبرو شده است.

افزایش جهشی هزینه‌های لجستیک بین‌المللی و خرید مواد وارداتی

کائوچوی طبیعی به عنوان یکی از مواد اساسی در تولید تایرهای خودروهای سنگین و سواری کاملاً از بازارهای آسیای جنوب شرقی تأمین می‌شود. به موازات افزایش قیمت این نهاده در بورس‌های بین‌المللی، هزینه‌های حمل و نقل دریایی و انتقال ارز نیز به شدت افزایش یافته است.

مدیرعامل گروه صنعتی بارز در خصوص فشار سنگین هزینه‌های لجستیکی گفت:

برای هر کیلو مواد اولیه‌ای که وارد می‌کنیم، تقریباً یک دلار صرف هزینه لجستیک می‌شود، به دلیل اینکه قیمت جهانی مواد اولیه تغییر کرده و قیمت مواد داخلی نیز هر روز در حال نوسان است.

تحمیل هزینه ۱ دلار به ازای هر کیلوگرم ماده اولیه تنها بابت لجستیک و حمل، جریان نقدینگی واحدهای تولیدی را تحت فشار قرار داده است. این عامل، مستقل از قیمت واقعی مواد، حاشیه سود کارخانه‌ها را به شدت کاهش داده و زمان‌بندی تأمین محموله‌ها را با مشکلاتی روبه‌رو کرده است.

رشد چندبرابری بهای نهاده‌های پتروشیمی در بورس کالا

بخش بزرگی از کائوچوی مصنوعی، دوده کربن، روغن‌های فرآیندی و پلیمرهای مصرفی در کشور عمدتاً از طریق مجتمع‌های پتروشیمی تأمین می‌شوند. این اقلام در بازار بورس کالا بر اساس فرمول‌های مربوط به نوسانات ارزی و قیمت‌های جهانی عرضه می‌شوند و طی دوره‌های اخیر شاهد افزایش چشمگیری بوده‌اند.

مدیرعامل بارز در خصوص افزایش قیمت نهاده‌های پتروشیمی داخلی گفت:

مشکلاتی که برای پتروشیمی‌ها پیش آمده، باعث افزایش چند برابری هزینه‌های مواد اولیه پتروشیمی داخلی شده است و قطعا برای حفظ صنعت، ناگریز به افزایش قیمت خواهیم بود.

این افزایش چندبرابری که با الزامات فروش مطابق با نرخ‌های قبلی همراه است، موفقیت شرکت‌ها در حفظ حاشیه سود را به شدت تحت تأثیر قرار داده و پروژه‌های توسعه‌ای و بهبود خطوط تولید را با مشکلاتی مواجه کرده است.

پرونده قیمت‌گذاری دستوری و تعامل با سازمان حمایت

سیاست قیمت‌گذاری دستوری تایر در سال‌های اخیر همواره مورد انتقاد تولیدکنندگان قرار گرفته است. فاصله زمانی میان ثبت درخواست افزایش قیمت از سوی شرکت‌ها و بررسی و تصویب نهایی توسط سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان معمولاً توازن مالی شرکت‌ها را برهم می‌زند.

فاصله معنادار مصوبه ۹ درصدی قبلی با مطالبه ۲۵ تا ۳۰ درصدی

تایرسازان بر این باورند که اصلاح ۹ درصدی قبلی ناکافی بوده و این افزایش بدون در نظر گرفتن تغییرات هزینه‌های ارزی و قیمت‌های جدید بورس کالا صورت گرفته است.

مدیرعامل بارز در پاسخ به سؤالی درباره میزان تعدیل متناسب با نیازهای صنعت تایر تأکید کرد:

ما در این مرحله انتظار داریم که ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش قیمت داشته باشیم.

دریافت مجوز افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی از دید تولیدکنندگان، حداقل رقمی است که برای رسیدن به تعادل عملیاتی و تأمین سفارش‌های خطوط خودروسازی ضروری خواهد بود. با این حال، تاخیر در صدور این ارقام به صورت رسمی می‌تواند خطر کاهش مقطعی عرضه به بازار و افزایش واسطه‌گری را به همراه داشته باشد.

اثرات متقابل تثبیت مصنوعی نرخ بر اشتغال و حجم تولید

حفظ نرخ‌های مصوب در دوره‌های تورمی تأثیر منفی مستقیمی بر توان خرید مواد اولیه کارخانه‌ها دارد. ادامه سرکوب مالی در صورت عدم سازگاری قیمت‌ها، ممکن است منجر به توقف تولید، افت تولید تایر در مقادیر قابل توجه و تهدید اشتغال در این بخش صنعتی شود. اصلاح بهای پایه هر چند هزینه نهایی زنجیره مصرف را افزایش می‌دهد، اما شرایط سفارش‌گذاری منظم برای کائوچو و مواد پتروشیمی را فراهم می‌نماید.

پیامدهای افزایش نرخ بر شبکه توزیع و هزینه‌های مصرف‌کننده

تغییر رسمی در قیمت نفت تأثیرات قابل توجهی بر ساختار توزیع جزئی، سیستم‌های فروش مستقیم و همچنین بازار آزاد خواهد داشت.

تأثیر بر شکاف قیمتی کارخانه و بازار آزاد

در سال‌های اخیر، تثبیت طولانی‌مدت قیمت‌های کارخانه‌ای و عدم پاسخگویی عرضه به تقاضا منجر به ایجاد فاصله قیمتی زیادی میان نرخ مصوب و نرخ بازار آزاد شده است. این شکاف قیمتی انگیزه واسطه‌گری و انباشت کالا را تقویت می‌کند.

اصلاح ۲۵ تا ۳۰ درصدی نرخ مصوب تایر از یک سو می‌تواند به کاهش رانت توزیع کمک کرده و شفافیت فروش را به همراه داشته باشد، اما از سوی دیگر، نیازمند نظارت دقیق بر نمایندگی‌ها است تا این جهش کارخانه‌ای موجب افزایش ناگهانی قیمت‌ها به صورت نامنظم در بازار آزاد نشود.

اثر بر هزینه‌های نگهداری خودروهای سواری و ناوگان باری

تایر به عنوان یک کالای مصرفی که ایمنی خودروهای شخصی و مؤلفه‌ای اساسی در محاسبه هزینه‌های حمل و نقل ناوگان تجاری شناخته می‌شود. افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت تایر، هزینه‌های استهلاک کامیون‌ها، اتوبوس‌ها و وسایل نقلیه عمومی را افزایش می‌دهد و ممکن است نرخ کرایه خدمات حمل و نقل را تحت تأثیر قرار دهد.

در مورد خودروهای سواری نیز، با اینکه بالا رفتن قیمت تمام‌شده تایر هزینه‌های سالانه نگهداری خانوارها را افزایش خواهد داد، اما دسترسی آسان‌تر به لاستیک‌های استاندارد با نرخ رسمی و کاهش صف‌های خرید می‌تواند ایمنی رانندگی و امنیت جاده‌ای را با تعویض تایرهای کهنه با محصولات جدید و استاندارد بهبود بخشد.