فناوری در دسترس همه؛ جشن روز جهانی عصای سفید در زومیت

تخیلی کنید که به منظور انجام یک کار ساده به یک وب‌سایت مراجعه می‌کنید، اما نمی‌توانید دکمه‌های موجود را بیابید. شما می‌خواهید خرید آنلاین کنید، اما اطلاعاتی درباره تصاویر محصولات در دسترس نیست. قصد دارید از خدمات بانکی استفاده کنید، اما نرم‌افزاری که محتوای صفحه را برایتان می‌خواند، قادر به شناسایی بخش‌های حیاتی اپلیکیشن نیست.

برای بسیاری از ما، چنین وضعیتی ممکن است غیرعادی به نظر برسد؛ اما برای یک گروه خاص افرادی که نابینایند، این نوع چالش‌ها بخشی از زندگی روزمره در دنیای دیجیتال هستند. دنیایی که هدفش تسهیل امور ماست، گاهی اوقات به مانع تازه‌ای تبدیل می‌شود.

با این حال، استقلال تنها به خیابان‌ها و پیاده‌روها محدود نمی‌شود؛ به این معنا که به تنهایی یک شهر باید پذیرای افراد دارای معلولیت باشد کافی نیست. امروزه بخش عمده‌ای از زندگی ما در بستر اینترنت جریان دارد که به طرزی عمیق با زندگی‌مان در دنیای واقعی و آفلاین گره‌خورده است. از خرید و پرداخت قبوض گرفته تا آموزش، کار و برقرار کردن ارتباط با دیگران در فضای مجازی، تمام این امور باید تسهیل شوند. اگر فردی قادر به استفاده از یک نرم‌افزار بانکی، سامانه دولتی یا فروشگاه آنلاین نباشد، به نوعی از بخشی از خدمات روزمره خود محروم شده است.

عدم دسترسی به خدمات دیجیتال، برای بخشی از جامعه مانند نوعی فیلترینگ عمل می‌کند. نقطه تمایز در اینجا این است که برعکس فیلتر شدن یک سایت، در این مورد صفحات به نظر باز و خدمات در دسترس به نظر می‌رسند، اما برای یک دسته از کاربران استفاده از آن‌ها ممکن نیست. انگار درهای ورودی به روی همه گشوده شده، اما عده‌ای قادر به عبور از آن نیستند و رنج می‌کشند.

زمانی که از پیشرفت فناوری صحبت به میان می‌آید، لازم است بپرسیم که این پیشرفت تا چه حد برای همه در دسترس است. گوشی‌های هوشمند، هوش مصنوعی یا یک نرم‌افزار اینترنتی واقعی زمانی به کار می‌آیند که افراد با توانایی‌ها و نیازهای گوناگون هم بتوانند از آنها بهره‌مند شوند. به عبارت دیگر، این دسترسی باید برای تمامی افراد، بدون استثنا امکان‌پذیر باشد.

ما در زومیت به مناسبت روز جهانی عصای سفید، تصمیم بر آن داریم که به مدت یک روز اخبار و روال استاندارد انتشار محتوا را کنار بگذاریم و به سراغ مسائلی برویم که شاید کمتر در مورد آنها خوانده یا شنیده‌اید؛ موضوعاتی مرتبط با زندگی افراد نابینا و کم‌بینا، فناوری‌های کمک‌کننده و حق دسترسی برابر به خدمات و اطلاعات.

در این روز، به سوالاتی علمی پاسخ خواهیم داد که قطعاً ذهن بسیاری از شما را به خود مشغول کرده است: افراد نابینا چگونه خواب می‌بینند؟ مغز آنها چه طور محیط اطراف را درک می‌کند؟ آیا واقعاً دارای حواس قوی‌تر یا حس ششم هستند؟

ما به دنیای فناوری نیز خواهیم پرداخت؛ از فرصت‌های دسترسی‌پذیری موجود در گوشی‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی، گرفته تا عصاهای هوشمند، گجت‌های کاربردی و برنامه‌هایی نظیر Be My Eyes که می‌توانند به انجام امور روزمره کمک کنند.

علاوه بر این، مسائلی پیرامون مشکلات وب‌سایت‌ها و خدمات ایرانی، مسئولیت‌های کسب‌وکارها و رسانه‌ها، رفتار صحیح در مواجهه با افراد نابینا و حتی تجارب بازی‌های ویدیویی این افراد را مورد بحث قرار خواهیم داد. ما همچنین به معرفی خدمات، برنامه‌ها و کسب‌وکارهایی خواهیم پرداخت که در جهت تسهیل و دسترس‌پذیری زندگی و خدمات دیجیتال گام برداشته‌اند.

همچنین ما نمی‌خواهیم تنها به بیان نظرات خود بپردازیم… در این پرونده، سعی خواهیم کرد صدای افراد نابینا را نیز منعکس کنیم. یادداشت‌هایی از تجربیات و دیدگاه‌های آنها را خواهیم خواند، در گفت‌وگوهایمان به شنیدن صحبت‌هایشان خواهیم پرداخت و با خدمات و ابتکارهایی آشنا خواهیم شد که خود آن‌ها ایجاد کرده‌اند. هدف ما این است که مسائل را تا حد ممکن از منظر افرادی درک کنیم که هر روز با این مشکلات مواجه هستند، نه اینکه صرفاً به جای آنها سخن بگوییم.

این مناسبت برای زومیت هم با تغییرات خاصی همراه بوده است. ما امکانات دسترسی‌پذیری را به وب‌سایت زومیت اضافه کرده‌ایم تا استفاده از آن برای کاربران با نیازهای مختلف به مراتب آسان‌تر شود. در مطلبی مجزا جزئیات این تغییرات را بیشتر شرح خواهیم داد.

انتشار چند مقاله کافی نیست تا مشکلات دسترسی‌پذیری حل و فصل شوند. اما می‌توانیم با افزایش آگاهی از این مسائل، باورهای نادرست را کنار بگذاریم و موانعی را بشناسیم که شاید پیش‌تر وجود آنها برایمان نامشخص بوده باشد.

از شما نیز دعوت می‌کنیم تا امروز با زومیت همراه باشید، مطالب این پرونده را مطالعه کنید و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

اگر شما نابینا یا کم‌بینا هستید، بیشتر از هر زمان دیگری مشتاقیم که صدای شما را بشنویم. کدام فناوری زندگی شما را آسان‌تر کرده است؟ آیا وب‌سایت یا سرویسی وجود دارد که هنوز برایتان قابل استفاده نباشد؟ مایلید رسانه‌هایی مانند زومیت بیشتر بر روی چه موضوعاتی تمرکز کنند؟ شما می‌توانید تمامی ایده‌ها و دغدغه‌هایتان را با زومیت در میان بگذارید.

امروز قصد داریم به فناوری نگاهی متفاوت داشته باشیم؛ از نمای افرادی که شاید دنیای دیجیتال برای آنان به اندازه دیگران در دسترس نباشد، اما به همان نسبت حق بهره‌مندی از آن را دارند. همراه ما باشید.