بازار سبز ولی بی‌تحرک؛ افزایش شاخص بدون حضور نقدینگی حقیقی
هجمه خبری علیه بازار؛ از CFT مشروط تا واگذاری‌های تکراری در خودروسازی؛
اقتصاد ایران این روزها بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر شایعات و خبرپراکنی قرار گرفته، از خبر فوت ترامپ گرفته تا وعده یکسان‌سازی نرخ ارز. اما پشت این جنگ روانی، واقعیتی تلخ در حال بروز است: بازگشت تحریم‌ها، موانع بانکی و رکود عمیق‌تر. بازاری که شاخص‌های آن در حال صعود هستند، اما نبض نقدینگی آن به شدت تضعیف شده است.
محمدحسین علی‌بخشی، کارشناس بازار سرمایه و تحلیلگر در کارگزاری دنیای نوین، در مصاحبه‌ای با بورس نیوز اظهار داشت که با آغاز شهریورماه و فعال‌سازی مکانیزم ماشه، دلار دوباره در مسیر افزایش قرار گرفته است. ارز دلار که تنها چند هفته پیش به قیمت ۹۳ هزار تومان معامله می‌شد، اکنون با این سازوکار به ۱۰۴ هزار تومان نزدیک شده است.
وی افزود: در این شرایط، بازارساز سعی دارد با توسل به خبرسازی و جنگ روانی، شتاب افزایش نرخ ارز را کاهش دهد. از شایعه فوت دونالد ترامپ گرفته تا از سرگیری بحث تک‌نرخی شدن ارز، همگی نمونه‌هایی از این تلاش‌ها محسوب می‌شوند.
علی‌بخشی ادامه داد: دیروز یکی از کانال‌های تلگرامی خبری از نشریه نیوزویک منتشر کرد مبنی بر این‌که ترامپ فوت کرده و کاخ سفید به‌زودی بیانیه رسمی در این باره صادر خواهد کرد. بلافاصله بعد از انتشار این خبر، با فشار فروش روبرو شدیم، اما با چک کردن وب‌سایت نیوزویک، مشخص شد که چنین خبری وجود ندارد. همان کانال حتی به نیمه‌برافراشته شدن پرچم کاخ سفید نسبت به مرگ ترامپ اشاره کرد که آن هم دروغ و بی‌اساس بود.
این کارشناس بازار سرمایه در مورد بحث تک‌نرخی شدن ارز گفت: امروز نیز شایعاتی درباره تک‌نرخی شدن ارز و توافق مشروط ایران درباره CFT در فضای مجازی به گوش می‌رسد. اما با یک بررسی دقیق‌تر، می‌توان فهمید که این اطلاعات بیشتر با هدف مدیریت بازار منتشر می‌شوند. به عنوان مثال، در روزی که خبر تک‌نرخی شدن ارز منتشر شد، نرخ ارز توافقی نسبت به روز قبل حدود ۱۰ هزار تومان کاهش یافت، با این حال همچنان در کانال ۶۹ هزار تومانی باقی مانده و نتوانسته به سطح ۷۰ هزار تومان برسد. همچنین با توجه به مواضع رسمی مقامات، به نظر نمی‌رسد که تحقق ارز تک‌نرخی در شرایط حال امکان‌پذیر باشد.
علی‌بخشی همچنین درباره CFT گفت: با در نظر گرفتن فعل و انفعالات ناشی از مکانیزم ماشه و محدودیت‌های شدید بین‌المللی که کشور با آن روبروست، چگونه می‌توان انتظار خروج از لیست سیاه را داشت؟ اخبار اینچنینی بیشتر جنبه روانی دارند تا واقعیت.
علی‌بخشی تصریح کرد: واقعیت این است که دلار روند صعودی خود را ادامه می‌دهد و به نظر می‌رسد خبرسازی‌های بانک مرکزی نخواهد توانست مانع از رشد آن شود. در همین راستا، اتاق بازرگانی گزارشی ارائه کرده که به پیامدهای احتمالی بازگشت تحریم‌های شورای امنیت و اجرای مکانیزم اسنپ‌بک پرداخته است. در این گزارش به محدودیت‌های بانکی و مالی، قطع همکاری‌های سوئیفت، مشکلات خطوط کشتیرانی به دلیل قطع بیمه‌های بین‌المللی و افت شدید سرمایه‌گذاری خارجی اشاره شده است. همچنین در بدترین سناریو، رکود عمیق‌تر، تورم ۹۰ درصدی، نرخ ارز ۱۶۵ هزار تومانی، رشد اقتصادی منفی ۳ درصد و بیکاری ۱۴ درصدی محتمل خواهد بود؛ اگرچه این گزارش به سرعت از وب‌سایت اتاق بازرگانی حذف گردید.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان خاطرنشان کرد: با این وجود، واضح است که اقتصاد کشور نمی‌تواند با درمان‌های خبری بهبود یابد و متأسفانه همان خطاهای گذشته دوباره در حال تکرار شدن است. این خبرسازی‌ها حتی به بورس نیز نفوذ کرده است. برای مثال، خبر قدیمی «واگذاری سهام تودلی سایپا» دوباره منتشر شد و سبب ایجاد فضای مثبت در بازار گردید. همچنین، خبری از ایران‌خودرو مبنی بر همکاری با نهادهای مربوطه برای نهایی‌سازی قیمت‌گذاری عادلانه موجب شد نماد خودرو با ورود تقاضای بالا مواجه شده و به صف خرید برسد.
وی بیان داشت: در کنار این اخبار، شایعه رضایت مشروط ایران نسبت به CFT نیز باعث شد تا گروه بانکی با استقبال خریداران روبه‌رو شود و بسیاری از نمادهای این گروه در صف خرید قرار گیرند. در نتیجه، امروز بازار عمدتاً سبزپوش شد. با این حال باید توجه داشت که ارزش معاملات خرد بازار همچنان بسیار پایین است. میزان معاملات زیر ۴ همتی نشان‌دهنده کمبود نقدینگی است، که مانند خون در رگ‌های بازار سرمایه جریان دارد. لذا، هر نوسان افزایشی بیش از آن‌که نشانه‌ای از امید باشد، به‌عنوان فرصتی برای خروج تلقی می‌شود.
در پایان علی‌بخشی تصریح کرد: امروز شاخص کل در بازاری کم‌رمق، با رشد ۱.۵ درصدی معادل ۳۴ هزار واحد، به سطح دو میلیون و ۴۳۰ هزار واحد رسید. اکثر گروه‌ها نیز با افزایش مواجه بودند و قریب به ۴۴۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار معاملات خرد شد.
