پیشنهاد پالایشی‌ها به سوق دادن بورس؛ سهام‌های غذایی و دارویی در صدر قرار دارند
به بیان کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با بورس‌نیوز:
محمدرضا قاسمی در خصوص دلایل اصلاح اخیر در بازار بورس اظهار داشت: بالارفتن شاخص کل به نواحی مقاومتی، پیش‌خور شدن انتظارات مثبت ناشی از گزارش‌های تابستانه و اعلام خبر تغییر مبنای محاسبه کرک‌اسپرد در حوزه پالایشی‌ها، از عوامل کلیدی بازداشتن افزایش مستمر بازار شده‌اند. قاسمی بر ضرورت گزینش صنایع مقاوم در برابر ناترازی انرژی تأکید کرده و سهام‌های غذایی و دارویی را برای سرمایه‌گذاری در شرایط کنونی مطلوب برشمرد.
طبق گزارش بورس‌نیوز، بازار سرمایه پس از یک دوره رشد قابل توجه، مجدداً به مرحله اصلاحی وارد شده که نگرانی‌ها نسبت به ریسک‌های سیاسی و ناپایداری در سودآوری برخی صنایع بر رفتار معامله‌گران تأثیرگذار بوده است. در این شرایط، انتشار گزارش‌های مثبت شرکت‌ها در نیمسال اخیر نتوانسته به تنهایی اهرم فشار فروش را کاهش دهد و به نظر می‌رسد بازار در ادامه روند صعودی خود با چالش‌های جدیدی مواجه است.
در گفت‌و‌گوی محمدرضا قاسمی، کارشناس بازار سرمایه با بورس‌نیوز، علت‌های افت اخیر شاخص‌ها به این شکل توضیح داده شد: «می‌توان اصلاح بازار را در چند وجه تعریف کرد. اولین نکته این است که شاخص کل به سطوح مقاومتی برخورد کرد و ارزش بازار به حدود ۱۶۶ میلیارد دلار رسید. این امر موجب شد تا بازار پس از یک افزایش چشمگیر نیاز به اصلاح داشته باشد و اصلاحی در حدود ۳۰۰ هزار واحد را تجربه کردیم.»
وی اضافه کرد: «این اصلاح ممکن است به‌طور تدریجی و حتی در مدت بیشتری ادامه یابد. از لحاظ عددی، شاید اصلاح بزرگی دیده نشود، اما از لحاظ زمانی، بازار برای رسیدن به تعادل و آرامش به زمان بیشتر احتیاج دارد.»
انتظارات مثبت قبلاً پیش‌خور شده بودند؛ اخبار پالایشی‌ها سبب توقف بازار شدند
قاسمی دومین عامل تأثیرگذار بر اصلاح بازار را پیش‌خور شدن انتظارات مثبت گزارش‌های تابستانی عنوان کرد و افزود: «بازار از پیش آگاهی داشت که گزارش‌های تابستانی شرکت‌ها خوب خواهند بود و بخشی از این انتظارات در قیمت‌های سهام دیده شده بود؛ بنابراین انتظار می‌رفت که شرکت‌ها با انتشار این گزارش‌ها آخرین مرحله رشد خود را سپری کنند و حدود ۷ تا ۸ درصد بازدهی دیگر کسب کنند.»
وی ادامه داد: «اما در همین دوره، خبری از سوی پالایشی‌ها منتشر شد و اعلام وضعیت اضطراری برای نیمه دوم سال، موجب تغییر مبنای محاسبه کرک‌اسپرد‌ها به سمت بهمن‌ماه گذشته گردید. این رویداد عملاً اثر مثبت گزارش‌های خوبی را که انتظار می‌رفت از پالایشی‌ها دریافت شود، کاهش داد.»
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: «در حقیقت، دو عامل اصلی در متوقف ساختن رشد بازار دخیل بودند: اولی، رسیدن شاخص به محدوده مقاومتی و نیاز به اصلاح بعد از رشد قابل توجه و دومی نیز این بود که گزارش‌های فصلی تا حد زیادی در بازار پیش‌خور شده بودند، اما خبر پالایشی‌ها در مقطعی بیرون آمد که بازار به دنبال ادامه رشد بود و در حقیقت، فعالیت‌های معاملات را متوقف ساخت.»
سهام و دارایی‌های کالامحور؛ شرایط بازدهی نزدیک‌تر شده است
قاسمی در ادامه با بررسی وضعیت کنونی بازارهای دارایی گفت: «به نظر من، هم‌اکنون فاصله جذابیت میان سهام و دارایی‌های کالامحور، شامل منابع وابسته به دلار و طلا، بسیار کم شده است. بازار سهام می‌تواند طی افق شش تا هفت ماهه امکان بازدهی قابل توجهی داشته باشد و حتی نرخ بازدهی ۵۰ درصدی نیز برای آن متصور است.»
وی افزود: «بخشی از این ظرفیت به سود تقسیم شده شرکت‌ها مربوط می‌شود که تا خرداد و تیر سال آینده در ترازنامه شرکت‌ها باقی می‌ماند و بخش دیگر به رشد احتمالی نرخ ارز وابسته است. به علاوه، معمولاً در فصل بهار، شرایط گزارش‌دهی و عملکرد بسیاری از شرکت‌ها بهتر می‌شوند.»
این کارشناس بازار سرمایه به ظرفیت موجود در بازار کالاهای جهانی اشاره کرده و بیان کرد: «در بازار کامودیتی‌ها نیز بخش مهمی از ظرفیت بازدهی وجود دارد؛ به ویژه در کالاهایی که با اصلاح قیمت شدیدی روبه‌رو شده‌اند. به عنوان مثال، نقره در قیمت‌های بالاتر، نزدیک به ۱۱۰ دلار، ایجاد حباب قابل توجهی کرده بود، اما در بازه ۴۸ تا ۴۹ دلار با حباب منفی مواجه شده است.»
قاسمی توضیح داد: «اگر طلا بخواهد دوباره به قیمت ۴۴۰۰ دلار برسد و حدود ۱۰ درصد رشد کند، نقره به دلیل فاصله‌ای که با قیمت‌های قبلی دارد، می‌تواند بازدهی بالا، در حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد، را به همراه داشته باشد. البته این موضوع به غیر از بازدهی ریالی ناشی از تغییرات نرخ ارز خواهد بود.»
وی تأکید کرد که نسبت دارایی‌های کالامحور و سهام در پرتفوی باید بر اساس میزان ریسک‌پذیری هر سرمایه‌گذار تعیین گردد؛ به این معنا که افراد با ریسک‌پذیری کمتر میتوانند سهم بیشتری از دارایی‌های کالایی داشته باشند و به کسانی که ریسک‌پذیری بیشتری دارند، باید وزن بیشتری از پرتفوی خود را به سهام تخصیص دهند.
سهام کدام صنایع در برابر ناترازی انرژی قوی‌تر هستند؟
قاسمی با تأکید بر ضرورت توجه به وضعیت تولید شرکت‌ها در انتخاب سهام گفت: «اگر در حال حاضر بخواهیم سهامی را انتخاب کنیم، باید به سراغ شرکت‌هایی برویم که در پاییز، زمستان و بهار با ریسک جدی قطع تولید به دلیل محدودیت انرژی مواجه نیستند؛ به عبارتی، شرکت‌هایی که وابستگی بالایی به منابع انرژی مانند گاز و برق ندارند.»
وی ادامه داد: «صنایع غذایی، تعدادی از تولیدکنندگان محصولات نسوز و کانی‌های غیرفلزی و همچنین برخی شرکت‌های دارویی میتوانند بخشی از گزینه‌های مطلوب باشند.»
این کارشناس بازار سرمایه درباره ویژگی‌های شرکت‌های غذایی گفت: «فروش این شرکت‌ها تا حد زیادی وابسته به مصرف واقعی خانوارهاست و در شرایط اقتصادی متنوع، درخواست برای کالاهای اساسی به‌طور کامل از بین نمی‌رود. ممکن است مصرف برخی محصولات لوکس یا اقلامی که در اولویت پایین‌تری برای خانوار قرار دارند، کاهش یابد، اما کالاهای غذایی ارزان قیمت همچنان نیاز مردم را برآورده می‌سازند.»
وی ادامه داد: «زمانی که سبد مصرف خانوار کوچک‌تر می‌شود، افراد بیشتر به سمت کالاهایی می‌روند که ارزش غذایی بالا اما قیمت کمتری دارند. محصولاتی مانند بیسکویت، نان، قند و شکر و ماکارونی از جمله کالاهایی هستند که در این شرایط میتوانند تقاضای مناسبی داشته باشند.»
شرکت‌های دارویی و غذایی؛ تقاضایی که به‌راحتی متوقف نمی‌شود
قاسمی درباره وضعیت شرکت‌های دارویی گفت: «دارو یکی از اقلامی است که مردم نمی‌توانند به سادگی مصرف آن را قطع کنند؛ لذا تقاضا در این بخش نسبت به بسیاری از صنایع دیگر، ماهیت حیاتی‌تری دارد.»
وی افزود: «یک مزیت دیگر این شرکت‌ها این است که وابستگی برخی از آن‌ها به منابع انرژی به اندازه صنایع بزرگ گازمحور و برق‌محور نیست و بنابراین در فصول سرد سال با ریسک کمتری از حیث عملیات مواجه می‌شوند. از طرفی، این صنایع میتوانند تا حدودی افزایش هزینه‌ها و تورم را در قیمت فروش محصولات خود منعکس کنند.»
این کارشناس بازار سرمایه در نتیجه‌گیری استراتژی پیشنهادی خود برای سهامداران تأکید کرد: «در این دوران، تشکیل یک مجموعه از سهام و دارایی‌های کالامحور می‌تواند در کاهش ریسک مؤثر باشد. نسبت هر یک از این دارایی‌ها باید بر اساس میزان ریسک‌پذیری شخص تعیین شود، اما در بخش سهام، توجه به شرکت‌هایی که فروش پایدار دارند و در برابر محدودیت‌های انرژی آسیب‌پذیری کمتری نشان می‌دهند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»
در کل، از نگاه قاسمی، اصلاح اخیر بورس بیشتر به دلیل وجود انتظارات مثبت در برابر موانع شاخص، پیش‌خور شدن گزارش‌های فصلی و ابهامات جدید در صنعت پالایش اتفاق افتاده است. از منظر سرمایه‌گذاری نیز گزینش شرکت‌هایی با تقاضای پایدار، وابستگی کمتر به انرژی و توانایی حفظ روند فروش، در شرایط اقتصادی غیرمطمئن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
