بازار سهام در حال ارزیابی خطرات جنگ زیرساختی است؛ شرکت‌های پالایشی پتانسیل بازگشت را دارند
با مشاوره کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با بورس‌نیوز:
آراد پورکار، کارشناس تجزیه و تحلیل بازار سرمایه، به تأثیرات ریسک‌های سیاسی و نگرانی‌ها از تشدید درگیری‌ها بر رفتار سهامداران اشاره کرده و معتقد است که فشار فروش اخیر در بازار را نمی‌توان تنها به دلیل بازگشایی نمادهای پالایشی توجیه کرد. به گفته او، بازار در حال بررسی و قیمت‌گذاری سناریوهای نامطلوبی است، به ویژه احتمال آسیب به زیرساخت‌ها در صورت وقوع یک درگیری نظامی؛ وضعیتی که رفتار احتیاط‌آمیز سرمایه‌گذاران را افزایش داده است. پورکار همچنین تأکید می‌کند که اگر شرایط فعلی ادامه یابد و از جنگ دور بمانیم، بازار سهام و به ویژه نمادهای پالایشی همچنان پتانسیل رشد دارند.
آراد پورکار، کارشناس بازار سرمایه، در مصاحبه‌ای با خبرنگار بورس‌نیوز، به موضوع بازگشایی نمادهای پالایشی و تأثیر آن بر معاملات بازار سهام پرداخت و گفت: یکی از عوامل کلیدی تأثیرگذار بر وضعیت این گروه، بحث فرمول قیمت‌گذاری و دوگانگی شرایط اضطراری و غیراضطراری است. وقتی بازار در وضعیت اضطراری قرار می‌گیرد، سودآوری پالایشی‌ها برخلاف برخی پیش‌بینی‌های تحلیلگران مبنی بر داده‌های جهانی، از آمار پیش‌بینی شده کمتر می‌شود و این امر به افزایش فشار فروش در این نمادها منجر می‌گردد.
او افزود: این فشار فروش در حالی به وجود آمده که بسیاری از شرکت‌های پالایشی عملکرد مالی شش‌ماهه خوبی را گزارش کرده بودند. با این حال، اختلاف میان انتظارات تحلیلی و سود واقعی نشان داده شده، باعث شده که گروهی از سهامداران نسبت به آینده این صنعت با احتیاط بیشتری عمل کنند.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد که نمی‌توان افت کلی بازار را فقط به وضعیت نمادهای پالایشی نسبت داد و باور دارد که ریسک‌های سیاسی تأثیرات عمده‌ای بر معاملات داشته‌اند. مجموعه‌ای از این عوامل باعث شده‌اند که بازار در شرایط منفی قرار گیرد. با این وجود، به نظر او نسبت‌های قیمت به سود یا P/E برخی نمادهای پالایشی در محدوده‌ای قرار دارد که می‌تواند به بازگشت آنها به روند معاملاتی قبلی کمک کند.
آیا ریزش بورس ناشی از ریسک‌های سیاسی است یا ضعف بنیادی؟
پورکار در پاسخ به این سؤال که آیا بازار سهام می‌تواند مستقل از تحولات سیاسی به اصلاح ادامه دهد یا به رشد خود باز گردد، اظهار داشت: اگر از معادلات تحولات سیاسی عبور کنیم و فرض کنیم که شرایط کنونی همچنان برقرار بماند و جنگی رخ ندهد، بازار سهام همچنان ظرفیت رشد را داراست و به اعتقاد من، مشکلی بنیادی برای ادامه روند صعودی آن وجود ندارد.
او در ادامه گفت: حتی نمادهای پالایشی نیز در این شرایط می‌توانند دوباره به توجه بازار جلب شوند و به سطوح قیمتی قبلی خود بازگردند. البته تحقق این سناریو وابسته به تداوم شرایط فعلی و کاهش ریسک‌های خارجی خواهد بود.
این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد که برای تحلیل رفتار کنونی سهامداران باید بین وضعیت بنیادی شرکت‌ها و ریسک‌هایی که بر آینده تأثیرگذار هستند، تفاوت قائل شد. به نظر او، حتی در زمان‌هایی که متغیرهای بنیادی نشان‌دهنده پتانسیل رشد بازار هستند، افزایش نااطمینانی می‌تواند مانع جذب نقدینگی و باعث تشدید فشار فروش گردد.
بازار سهام در حال قیمت‌گذاری احتمالات جنگ زیرساختی است
پورکار درباره علت تشدید احتیاط در رفتار سهامداران گفت: بازار در حال محاسبه سخت‌ترین سناریوهای ممکن است. نگرانی‌های برخی فعالان بازار تنها محدود به وقوع یک درگیری نظامی نیست، بلکه احتمال آسیب به زیرساخت‌ها نیز بر انتظارات سرمایه‌گذاران سایه انداخته است.
او مطرح کرد: برخی از فعالان بازار از این می‌ترسند که با وقوع یک درگیری، سناریویی فراتر از یک جنگ محدود پیش بیاید و زیربنای کشور نیز دچار صدمه گردد. این نگرانی باعث شده تا سرمایه‌گذاران با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرند و حتی زمانی که سهام از نظر بنیادی جذاب به نظر می‌رسد، از ورود به بازار خودداری کنند.
این کارشناس بازار سرمایه به تفاوت سناریوهای احتمالی جنگ اشاره و توضیح داد: اگر بازار به این نتیجه برسد که درگیری احتمالی در حد یک جنگ محدود باقی خواهد ماند، می‌توان امیدوار بود تقاضا برای سهام افزایش یابد. اما نکته کلیدی، نگرانی از سناریوی جنگ زیرساختی است؛ سناریویی که در حال حاضر به افزایش احتیاط در رفتار سهامداران منجر شده است.
به گفته پورکار، در چنین شرایطی، کاهش قیمت‌ها لزوماً به معنای تغییر ارزش بنیادی شرکت‌ها نیست، بلکه بخشی از این امر می‌تواند ناشی از بزرگتر شدن ریسک و تلاش سرمایه‌گذاران برای کاهش مواجهه با عدم‌قطعیت‌های سیاسی و نظامی باشد.
آیا بورس دوباره در صورت جنگ تعطیل خواهد شد؟
پورکار در ادامه و در پاسخ به سؤالی درباره احتمال تعطیلی دوباره بازار سهام در صورت تکرار شرایط مشابه جنگ 12 روزه، اظهار داشت: به نظر من، در این موقعیت احتمال اینکه بازار برای مدت طولانی بسته بماند، کم است. پیش‌بینی من این است که اگر چیزی پیش بیاید، ممکن است در دو یا سه روز ابتدایی با محدودیت‌هایی مواجه شود و سپس با دامنه نوسان محدودتر به فعالیت خود ادامه دهد.
او تأکید کرد که این برداشت، دیدگاه شخصی او درباره مدیریت احتمالی بازار در شرایط بحرانی است و تصمیم نهایی در خصوص تعطیلی معاملات یا تغییر دامنه نوسان به سیاست‌ها و تصمیمات نهادهای مسئول بازار سرمایه بستگی دارد.
در نهایت، ارزیابی این کارشناس نشان می‌دهد که به عقیده او، عامل تعیین‌کننده در مسیر کوتاه‌مدت بازار، نه تنها گزارشات مالی شرکت‌ها یا ارزیابی‌های ارزش‌گذاری، بلکه سطح ریسک سیاسی و سناریویی است که سرمایه‌گذاران برای آینده در نظر گرفته‌اند. در چنین حالتی، هر گونه کاهش نااطمینانی می‌تواند بر رفتار معامله‌گران تأثیرگذار باشد؛ هرچند بازگشت پایدار بازار به سمت صعود، همچنان بستگی به تحولات پیش رو و وضعیت بنیادی شرکت‌ها دارد.
