افزایش ساخت و ساز در تهران و البرز تاثیری بر کاهش قیمت مسکن نخواهد داشت و به جای این اقدام، باید به کاهش جمعیت این مناطق توجه کرد

روزنامه اطلاعات اشاره کرد که افزایش بی‌رویه قیمت‌ها که دلیل اصلی آن عدم تعادل میان عرضه و تقاضاست، به وضوح در شهرهای مجاور پایتخت قابل مشاهده است. شهرهایی چون کرج، ورامین و شهریار که قرن‌ها پیش هر یک به عنوان قصبه‌هایی با جمعیت پایین شناخته می‌شدند و قیمت هر مترمربع مسکن در آنها کمتر از ۰.۵ ریال بود، اکنون در زمینه قیمت مسکن با تهران به رقابت پرداخته‌اند.

تحلیلگران بر این باورند که از دهه ۳۰ به این سو، تمرکز دولت بر روی سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های صنعتی و آغاز مهاجرت نیروی کار به تهران و اطراف آن، به همراه عواملی چون افزایش درآمدهای نفتی، تحولات فرهنگی جدید، نابرابری در دسترسی به امکانات بهداشتی، درمانی و آموزشی، سیاست‌های تورم‌زا در حوزه مالی و پولی، اشتغال‌زایی نادرست، افزایش قیمت ارز و مهم‌تر از همه، فقدان زمین و مسکن در تهران و مناطق همجوار، باعث تشدید بحران قیمت‌ها شده است.

اگرچه اگر سیاست‌های حوزه مسکن و اقدامات مالی و بانکی به سمت تولید و عرضه بیشتر سوق داده نشود، روند افزایش قیمت مسکن در تهران و البرز همچنان ادامه خواهد داشت.

اما آیا عرضه بیشتر به عنوان یک راهکار ساده برای کنترل تقاضا، بهترین گزینه برای مقابله با بحران تورم مسکن در این ناحیه است؟

استان‌های تهران و البرز هم‌اکنون با جمعیتی بالغ بر ۱۷ میلیون نفر ساکن دائمی و ۳ میلیون نفر جمعیت متغیر، معادل یک چهارم مجموع جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند. چنین بارگذاری نادرست جمعیتی در نیم قرن اخیر، منجر به شدیدتر شدن عدم تعادل در منابع آب، برق و گاز و همچنین بروز متنوعی از مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، امنیتی و زیست‌محیطی در این مناطق شده است.

رئیس‌جمهور پزشکیان بارها به ضرورت حل معضلات متعدد و پیچیده این حیطه جمعیتی تأکید کرده و راه‌حل را در توزیع جمعیت به صورت متوازن بین استان‌های دیگر و کاهش تمرکز در تهران می‌داند. با این حال، عده‌ای همچنان به دنبال کسب منافع اقتصادی از توسعه پروژه‌های مسکن در تهران و البرز و همچنین سکونتگاه‌های غیررسمی اطراف آن هستند.

محله‌هایی نظیر کمال شهر، مهرشهر، صفادشت، محمدشهر، مارلیک، ملارد، شهرقدس، صباشهر، واوان، کلاک، جهان‌نما، گرمدره، وائین، بهارستان، رباط کریم، شاهدشهر، اسلامشهر، قرچک، جواد آباد، جلیل آباد، پیشوا و پاکدشت که در سه دهه پیش جمعیتی کمتر از ۱۰۰ هزار نفر داشتند، اکنون بیش از ۳ میلیون نفر سکنه را در خود جای داده‌اند و برخی از این محله‌ها جمعیتی معادل یک مرکز استان دارند.

با اینکه طبق قوانین طرح‌های جامع شهری تهران و البرز، ساخت و ساز در این مناطق ممنوع نیست و برخی بر این عقیده‌اند که برای ساماندهی بازار مسکن باید تعداد خانه‌ها در این نواحی افزایش یابد، اما آیا توسعه ساخت‌وساز و تشویق به زندگی در تهران و البرز، مشکلات فعلی ساکنان این مناطق را حل خواهد کرد؟ آیا چنین سیاست‌هایی که به نظر می‌رسد برای رفاه عمومی هستند، واقعاً به کمرنگ شدن مفهوم زندگی در تهران و البرز منجر نشده‌اند؟

شاید ساکنان کنونی این دو استان دارای ملکی یا خانه‌ای اجاره‌ای باشند، اما به‌طور قطع نمی‌توانند از هوای پاک، منابع آبی مطمئن، خیابان‌های خلوت و مناسب برای تردد، و همچنین زیرساخت‌های بهداشتی، درمانی و آموزشی متناسب با تعداد ساکنین و دیگر خدمات رفاهی موردنیاز بهره‌مند شوند.

پافشاری بر توسعه ساخت‌وساز در تهران و البرز با هدف تعدیل قیمت‌های بازار، به معنای افزایش بار جمعیتی و ترغیب مردم به مهاجرت دائمی و اسکان انبوه است. افرادی که به انتقاد از کاهش عرضه زمین و مسکن در این مناطق می‌پردازند، با آگاهی یا عدم آگاهی، مفهوم زندگی انسانی را به سطوح ابتدایی یعنی زنده ماندن تقلیل می‌دهند و مشکلات ساکنین این دو استان را به مراتب بیشتر می‌کنند.

افزایش بی‌رویه قیمت‌ها در بازار مسکن تهران و البرز تنها با افزایش عرضه بهبود نمی‌یابد. توزیع متناسب تقاضای مسکن بین سایر استان‌ها و کاهش تراکم در تهران و البرز به‌عنوان یک راهکار منطقی‌تر به‌نظر می‌رسد. البته پیاده‌سازی این طرح نیازمند تأمین پایدار منابع آب، برق و گاز، به‌علاوه توسعه مسیرهای دسترسی و ایجاد جاذبه‌های شغلی، آموزشی، بهداشتی، درمانی، گردشگری، امنیت و سایر نیازمندی‌های زندگی در دیگر استان‌ها است. باید تلاش کرد تا مهاجران نیم قرن اخیر در تهران و البرز، مجدداً به زادگاه‌های اجدادی خود بازگشته و نه با ساخت مسکن بیشتر، ساکنین باقی‌مانده دیگر استان‌ها را به این دو منطقه فراخوانیم.

17302