طرح نوین سوخت‌گیری به ۱۸۰ پمپ بنزین در تهران اجرای خود را آغاز کرد/ کارت‌های اضطراری سوخت به شناسنامه مجهز می‌شوند
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در اوایل ماه مهر از آغاز اجرای آزمایشی طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری در ۵۴ جایگاه منتخب شهر تهران خبر داده است. طبق این طرح، متقاضیان می‌توانند با استفاده از کارت بانکی خود در دستگاه‌های کارت‌خوان (POS) و پس از تأیید هویت، بدون واسطه سوخت‌گیری نمایند. به تأکید مقام‌ها، این روش می‌تواند فرآیند سوخت‌گیری را تسریع بخشد و از دخالت جایگاه‌داران در این فرآیند بکاهد. از مهم‌ترین اهداف این طرح، علاوه بر تسهیل روند سوخت‌گیری، ارتقاء شفافیت در داده‌های هویتی و مکانی و همچنین ایجاد زمینه‌ای برای بهینه‌سازی مدیریت مصرف و جلوگیری از انحرافات در توزیع سوخت است.
در این زمینه، عباس باصفا – مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور در مصاحبه‌ای با ایسنا، به سابقه استفاده از کارت‌های اضطراری اشاره کرد و گفت: این کارتها در گذشته به منظور پیشگیری از مشکلات سوخت‌گیری برای افرادی که کارت هوشمند خود را فراموش کرده بودند، با تعداد محدود در اختیار جایگاه‌ها قرار داده شده بود، اما در سال‌های اخیر به دلیل بالا رفتن قیمت سوخت در کشورهای همسایه، سوءاستفاده از این کارتها به طور قابل توجهی増ایافت.
وی افزود: در بازه زمانی اخیر، حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد از فرآیند سوخت‌گیری در جایگاه‌ها با استفاده از این کارتها انجام شده است. با پایش و رصد‌های انجام شده، متوجه شدیم که بخش عمده‌ای از عرضه خارج از شبکه سوخت با این کارتها صورت می‌گیرد؛ کارت‌هایی که هویت کاربران آن‌ها مشخص نیست و در نهایت مشخص نمی‌شود چه شخصی، در کجا و برای چه مقاصدی از آن‌ها بهره می‌برد. به همین دلیل از سال گذشته به دنبال اجرایی کردن طرحی بودیم که تراکنش‌های کارت‌های اضطراری را شناسایی کرده و مشخص کند چه افرادی و به چه میزان از این کارتها استفاده می‌کنند.
باصفا در توضیح راهکارهای مختلفی که برای اجرای این طرح مورد بررسی قرار گرفت بیان کرد: در یک سال گذشته، طرح‌های متعددی از سوی دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان پیشنهاد شد که هرکدام دارای مزایا و معایبی بودند. در نهایت همکاران ما در مدیریت سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با توجه به بیش از ۲۰ سال تجربه در این حوزه به مدل فعلی دست یافتند.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با تأکید بر اینکه مرحله آزمایشی این طرح در تهران یک ماه پیش آغاز شده است، بیان کرد: بر اساس راهبرد ششم از برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل و نقل کشور، شناسه‌دار کردن این تراکنش‌ها به عنوان یک وظیفه قانونی برای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و وزارت نفت تعیین شده و در قانون بودجه نیز بر استفاده ۹۵ درصدی از کارت‌های هوشمند سوخت تأکید شده است.
اجرای آزمایشی طرح در تهران
باصفا با اشاره به این که نتیجه اجرای این طرح به‌طور روزانه رصد می‌شود، به این نکته اشاره کرد که اطلاعات مربوط به این طرح از زمان آغاز تا کنون جمع‌آوری شده و به‌زودی گزارشی کامل از تأثیر آن منتشر خواهد شد.
وی توضیح داد: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در ابتدای اجرای این طرح، فرایند پیش‌پرداخت بود که در آن فرد قبل از سوخت‌گیری می‌بایست هزینه سوخت را پرداخت کند. این مسأله با چالش‌های بسیاری همراه بود، به عنوان مثال، افراد ممکن بود توکن ۲۵ لیتری دریافت کنند و هزینه آن را پرداخت کنند، اما پس از سوخت‌گیری متوجه می‌شدند که باک خودرو آن‌ها ظرفیت بیشتری ندارد و بدین ترتیب، برای پنج لیتر سوخت بیش از حد پرداخت کرده بودند که این امر نارضایتی‌هایی را به وجود می‌آورد.
وی ادامه داد: در عین حال، بعضی افراد تمایل داشتند که هزینه سوخت را به‌صورت نقدی پرداخت کنند اما به محض عدم پرداخت، توکن در اختیارشان قرار نمی‌گرفت. همچنین، برخی می‌خواستند از کارت‌های هدیه برای پرداخت استفاده کنند، اما عدم موجودی کافی در کارت بانکی‌شان مانع این امر می‌شد. این موارد جزو چالش‌های واقعی مردم بود.
باصفا افزود: برای کاهش زمان فرایند و انجام احراز هویت و پرداخت در یک مرحله، ابتدا سعی کردیم هر دو فرایند را همزمان پیش ببریم، اما با توجه به چالش‌های پیش‌آمده، مجبور شدیم فرایند را تغییر دهیم. اکنون افراد ابتدا توکن دریافت کرده، سپس سوخت‌گیری انجام می‌دهند و در نهایت بر اساس میزان سوخت برداشت شده، هزینه را پرداخت می‌کنند. این نکته حائز اهمیت است که مالکان باید به این نکته توجه کنند که تا پیش از شروع فرآیند سوخت‌گیری هیچ وجهی را پرداخت نکنند.
حکایت هزینه ۱۰۰۰ تومانی چیست؟
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور در خصوص هزینه دریافت شده در این فرایند نیز اظهار کرد: مبلغی که در حال حاضر اخذ می‌شود، به حساب شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی یا دولت واریز نمی‌شود، بلکه مربوط به شرکت‌هایی است که این خدمات را ارائه می‌دهند. در سطح جهانی، چنین شرکت‌هایی بابت هزینه‌های زیرساختی، ارتباطات، پشتیبانی و نگهداری تجهیزات هزینه دریافت می‌کنند.
باصفا در ارتباط با مبلغ ۱۰۰۰ تومان که در این فرایند کسر می‌شود، گفت: بر اساس بررسی‌های انجام شده، بانک‌ها تا سقف پنج هزار تومان به عنوان کارمزد برای خدمات مربوط به احراز هویت دریافت می‌کنند. این موضوع در دیگر خدمات کشور نیز مشهود است و حتی برای انتقال وجه، مبلغی به عنوان کارمزد از افراد کسر می‌شود. در این طرح نیز هزینه‌هایی مانند تأمین تجهیزات زیرساخت، حفظ نیروی انسانی فعال به‌صورت شبانه‌روزی و کاغذ مصرفی دستگاه‌ها وجود داشته و قیمت هر دستگاه نیز بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان برآورد می‌شود.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تصریح کرد: این هزینه به معنای سودآوری نیست و تنها بخشی از هزینه‌های پرداخت شده برای پشتیبانی و نگهداری خدمات را شامل می‌شود. همچنین از شرکت‌ها خواسته شده که مبالغ دریافتی باید صرف خدمات‌رسانی به مردم شود و به عنوان سود تلقی نشود.
تکمیل اجرای طرح در جایگاه‌های تهران
باصفا در ارتباط با وضعیت کنونی اجرای طرح در تهران اظهار داشت: تا به امروز این طرح در ۱۸۰ جایگاه راه‌اندازی شده که امید داریم طی دو روز آتی این طرح در تمامی بخش‌های شهر تهران اجرایی شود. بر اساس تکلیف قانونی ما، هدف این است که پروژه را در سریع‌ترین زمان ممکن در کل استان تهران به اجرا درآوریم. این پروژه به‌زودی از مرحله آزمایشی به مرحله عملیاتی خواهد رسید. پس از تحقق این هدف در تهران، برنامه‌ریزی برای اجرای آن در دیگر کلان‌شهرها آغاز خواهد شد تا بر طبق زمان‌بندی، این طرح در سراسر کشور به اجرا درآید.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با اشاره به این که در حال حاضر هیچ محدودیتی برای کارت‌های بانکی در نظر گرفته نشده است، اظهار کرد: فعلاً هیچ سیاست محدودکننده‌ای در این زمینه وجود ندارد و هر کارت بانکی معتبر قادر است برای احراز هویت استفاده شود. در این مرحله، تمرکز ما بر این است که سامانه را تحت بار قرار دهیم، چالش‌ها را شناسایی کرده و مشکلات احتمالی را حل کنیم.
وی اضافه کرد: یکی از اقداماتی که در این مرحله صورت گرفته، حذف سقف ۲۵۵ تراکنش در روز برای کارت‌های اضطراری بوده است تا شهروندان در هر زمان که به جایگاه مراجعه می‌کنند، بتوانند سوخت دریافت کنند.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تأکید کرد: هدف اصلی از شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری، جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و رساندن سوخت به مصرف‌کنندگان اصلی است و نتایج اجرای طرح را در روزهای آتی به اطلاع عموم خواهیم رساند. طبیعی است که اجرای هر طرح جدیدی در آغاز با چالش‌هایی همراه باشد، چراکه ممکن است مردم یا اپراتورهای جایگاه‌ها هنوز با سیستم جدید آشنا نباشند.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که کارت هوشمند سوخت برای نخستین بار معرفی شد نیز مردم با چالش‌ها و سؤالاتی مواجه بودند، مثلاً اینکه چرا باید کارت را در دستگاه وارد کنند یا رمز بزنند، اما به تدریج این فرایند جا افتاد؛ اکنون نیز مدیریت مصرف سوخت نیاز است و باید از قاچاق و عرضه خارج از شبکه جلوگیری شود.
باصفا همچنین از اپراتورهای جایگاه‌ها قدردانی کرد و بیان داشت: نیروهای پشتیبانی ما به‌طور شبانه‌روزی در حال فعالیت هستند تا در صورت بروز هرگونه مشکل، آن را فوراً حل کنند. از جایگاه‌داران و اپراتورهای آن‌ها نیز تشکر می‌کنم، هرچند ممکن است تعدادی از آن‌ها به دلیل اضافه شدن یک مرحله به فرایند کاری خود اعتراض داشته باشند، اما امیدوارم در زمان کوتاهی مردم و جایگاه‌داران به این فرآیندها عادت کنند.
وی افزود: با گذر زمان و نصب دستگاه‌ها در جایگاه‌ها دیگر نیازی به حضور اپراتور برای انجام این فرایند نخواهد بود؛ افراد با مراجعه به جایگاه، کارت بانکی خود را می‌کشند، مقدار لیتراژ و رمز عبور را وارد کرده و توکن دریافت می‌کنند، سپس سوخت‌گیری را انجام داده و کل این فرآیند در کمتر از ۱۰ ثانیه به انجام خواهد رسید.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور ضمن تأکید بر این نکته که ممکن است در آغاز برخی از مردم یا اپراتورها اطلاعات کافی درباره روند جدید نداشته باشند، به تدریج این طرح جا خواهد افتاد. نگرانی خاصی وجود ندارد چراکه اجرای این طرح به نفع مردم است و کمک خواهد کرد تا سوخت به دست مصرف‌کنندگان اصلی برسد و از سوءاستفاده و قاچاق سوخت جلوگیری شود. از شهروندان درخواست داریم هرگونه مشکل در این طرح را با شماره تلفن ۰۹۶۲۷ گزارش کنند.
۲۲۳۲۲۵
