نتایج یک تحقیق بینالمللی: زنان در تمامی قسمتهای بدن بیشتر از مردان احساس درد میکنند

درد، پدیدهای است که همگان با آن آشنا هستند، اما بهنظر میرسد زنان سهم بیشتری از این تجربه را نسبت به مردان دارند. تحلیلهای انجامشده بر روی دادههای بیش از ۶ میلیون فرد از ۱۱۸ کشور مختلف نشان میدهد که زنان در تمامی مناطق بدن که در این پژوهش جهانی لحاظ شدهاند، درد بیشتری احساس میکنند؛ این موضوع دوباره توجهها را به مساله نادیدهگرفتن دردهای زنان و عدم درمان کافی آنها جلب کرده است.
بر اساس گزارش گاردین، محققان به تجزیه و تحلیل دادههای مرتبط با درد از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ پرداختهاند. شرکتکنندگان در این تحقیق شامل افرادی از سنین ۵ ساله تا بالای ۱۰۰ سال بودند. هدف این مطالعه، ارزیابی توزیع درد در نقاط مختلف جهان و در طول چرخهی زندگی انسانها بود. این پروژهی گسترده بهمنظور استانداردسازی دادههای مرتبط با اپیدمیولوژی درد انجام شده است.
این پژوهش به بررسی دردهای گزارش شده در ۱۱ ناحیه مختلف بدن پرداخته است: نواحی سر، صورت، گردن یا شانه، پا یا مچ پا، دست یا مچ دست، آرنج، قفسه سینه، کمر، شکم، لگن و زانو. نتایج نشان میدهد که زنان در تمامی این نواحی نسبت به مردان درد بیشتری را تجربه میکنند. بهویژه، تفاوتها در موارد سردرد و درد شکمی بهطرز قابلتوجهی مشهود بود.
تفاوت موجود بین زنان و مردان در زمینه سردرد و درد شکمی بهطور ویژهای برجسته است
الگوی درد نیز در طول زندگی یکسان نیست. بررسیها نشان دادند که در هر دو جنس، افزایش درد تا رسیدن به ۵۵ سالگی شیب تندتری دارد و در ۷۵ سالگی به اوج میرسد. همچنین، درد در نواحی کمر، لگن و زانو با افزایش سن تشدید میشود. محققان بر این باورند که این الگو نشاندهنده بار قابلتوجهی از درد در طول زندگی است که عمدتاً در سالهای بزرگسالی و دوران اشتغال بهوجود میآید.
تقریباً ۴۰ درصد از شرکتکنندگان به درد کمر خود اشاره کردند؛ در حالی که درد صورت با شیوع تنها دو درصد، کمترین میزان شیوع را در میان سایر انواع دردها داشت.
با این حال، همه انواع درد یک الگو را دنبال نمیکنند. سردرد، درد شکم و درد صورت معمولاً در سنین پایینتر به اوج میرسند و بهتدریج کاهش مییابند؛ اما دردهای اسکلتی-عضلانی عموماً با افزایش سن در روندی صعودی قرار دارند. درد در نواحی گردن، شانه و آرنج معمولاً در میانسالی به حداکثر میرسد و سپس کاهش یافته، در حالی که درد کمر، لگن و زانو در طول زندگی بهطور مستمر افزایش مییابد. محققان دلایل این تفاوت را به تجمع فشارهای مکانیکی و فرآیندهای تخریبی در نواحی تحت بار وزن بدن مربوط دانستهاند.
دردهای شدید نیز بهویژه در حدود ۵۰ سالگی به اوج میرسند، در حالی که بیشترین میزان درد منتشرشده در بدن، که شامل چندین ناحیه است، حدود ۷۰ سالگی مشاهده میشود.
تفاوتهای منطقهای و نقش عوامل خطر
نویسندگان این مطالعه در توضیح الگوهای مشاهدهشده، اشاره کردند که علیرغم افزایش مستمر احتمال تجربهی درد با بالا رفتن سن، شدیدترین و توانفرساترین انواع درد، مسیر متفاوتی را طی میکنند: شدت آنها از سنین جوانی بیشتر میشود، به اوج خود در میانسالی و اواخر بزرگسالی میرسند و در نهایت بهتدریج کاهش مییابند.
پژوهشگران تخمین زدند که ۱۸٫۳ درصد از بار جهانی درد به عواملی چون سیگار کشیدن، چاقی و درآمد پایین خانوار نسبت داده میشود
محل سکونت نیز با گزارش میزان درد در ارتباط بوده است. افرادی که در نواحی با شاخص توسعه انسانی پایینتر زندگی میکنند، در سنین بالا دردهای بدنی بیشتری را گزارش کردهاند. شیوع کمردرد در این مناطق در سنین بالاتر تقریباً دوبرابر بوده است. محققان همچنین برآورد کردهاند که ۱۸٫۳ درصد از بار جهانی درد به پیشرفتهایی چون سیگار، چاقی و درآمد کم خانوار مربوط میشود.
در منطقه اقیانوسیه، ۶٫۶ درصد از بار درد به سیگار مربوط میشود؛ این نسبت در آفریقای زیر صحرایی ۲٫۵ درصد و در اروپای شرقی ۸٫۵ درصد برآورد شده است. سهم چاقی نیز از بار درد در آسیای مرکزی و جنوبی ۲٫۷ درصد، در اقیانوسیه ۱۱٫۲ درصد و در آمریکای شمالی ۱۴٫۶ درصد ارزیابی شده است. سهم درآمد پایین نیز در محاسبات جهانی به ۸ درصد میرسد؛ در حالی که این رقم در آفریقای زیر صحرایی ۶٫۶ درصد و در اروپای شرقی ۸٫۶ درصد بوده است.
یکی از دلایل بررسی دردهای گزارششده توسط افراد، محدودیتهای آماری ناشی از تشخیصهای پزشکی است. بر اساس نظر پژوهشگران، این آمار ممکن است افراد با دسترسی محدود به خدمات درمانی را نادیده بگیرد. ارزیابی مستقیم تجربیات افراد از درد میتواند مبنای بهتری برای پایش و پیشگیری عادلانهتر در اختیار قرار دهد.
البته، این پژوهش دارای محدودیتهایی نیز بود. شیوههای اندازهگیری درد در مجموعه دادههای مختلف یکسان نبوده و پوشش اطلاعات در مناطق مختلف و در میان گروههای سنی متفاوت تفاوت داشت. افزون بر این، پژوهشگران به جای پیگیری یک گروه از افراد در طول زمان، گروههای سنی مختلف را با یکدیگر مقایسه کردند. این محدودیتها ممکن است بر تفسیر نتایج تأثیر بگذارد، اما الگوهای کلی مشاهدهشده را تحت تأثیر قرار نمیدهد.
پروفسور اندرو هورن، مدیر مرکز سلامت باروری دانشگاه ادینبرو در بریتانیا، اظهار میدارد که این مطالعه بهطور واضح نشان میدهد که زنان در تمامی نواحی بررسیشده در بدن، درد بیشتری نسبت به مردان گزارش میکنند. او میافزاید: «افزایش درد پیش از ۵۵ سالگی، در سالهای اشتغال، مراقبت از دیگران و دوران باروری زنان با بیشترین سرعت انجام میشود. این شواهد ثابت میکند که شکاف جنسیتی در تجربهی درد، همواره موجود بوده و جنبههای جهانی دارد. با این حال، دردهای زنان همچنان بهطرز ناعادلانهای نادیده گرفته میشود و به میزان کافی مورد بررسی قرار نمیگیرد.»
هورن تأکید میکند که کاهش این شکاف نیازمند جدیگرفتن دردهای زنان در مراکز درمانی، تحلیل دادههای جنسیتمحور بهطور منظم، اختصاص منابع مالی کافی برای بررسی علل زیستی و اجتماعی تفاوتها و طراحی درمانهایی متناسب با نیازهای زنان است.
پروفسور ربکا اسلیتر، استاد علوم اعصاب کودکان در دانشگاه آکسفورد نیز بیان میکند: «ناهمخوانی نگرانکنندهای وجود دارد که زنان بیشتر از مردان درد را تجربه میکنند، اما احتمال نادیدهگرفتن دردهای آنها یا تشخیص دیرهنگام و عدم درمان مناسب نیز بیشتر است. این مطالعهی فراگیر نشان میدهد که بار بیشتر درد در زنان، در مناطق مختلف بدن و در جمعیتهای متنوع از سراسر جهان، بهطرز چشمگیری دائمی است.»
نتایج این تحقیق در مجلهی نیچر مدیسین منتشر شده است.



