فسیل چینی به قدمت ۱۰۰ میلیون سال، روایت تازه‌ای از پیشرفت پرواز در دایناسورها را به تصویر می‌کشد
میکروراپتورین‌ها در بررسی منشاء پرواز دارای اهمیت بسزایی به شمار می‌روند. برخی از اعضای این گروه ویژگی‌های فیزیکی دارند که با قابلیت سرخوردن در هوا و احتمالی برای پرواز فعال در فواصل کوتاه مرتبط است. این خصوصیات سبب شده تا محققان به تبادل نظر در مورد جایگاه این دایناسورها در روند تکامل پرواز بپردازند. به‌طور خاص، مسیر تکاملی اندام‌های مرتبط با پرواز در میکروراپتورین‌ها لزوماً همان مسیری نبوده است که در پرندگان بسیار بعدتر توسعه یافت.
سوال کلیدی این است که آیا قابلیت پرواز تنها یک بار در میان پارآوین‌ها (Paraves) به وجود آمده و در نهایت به پرندگان کنونی ختم شده است، یا اینکه پرواز به‌طور مستقل در چندین شاخه از این گروه شکل گرفته است؟
مسیر تکامل اندام‌های پیوسته با پرواز در میکروراپتورین‌ها لزوماً همان مسیری نبوده که به شکل‌گیری پرندگان انجامید
طبق یکی از نظریه‌ها، توانایی پرواز در میکروراپتورین‌ها مستقل از گرایشی که به پرندگان امروزی منتهی شد، به وجود آمده است. اگر این نظریه حقیقت داشته باشد، سطحی از ویژگی‌های لازم برای پرواز در پارآوین‌ها دست‌کم دو بار و به‌طور مستقل توسعه یافته است. در سناریوی دیگر، امکان دارد پرواز در مراحل ابتدایی تکامل پارآوین‌ها ظهور یافته و سپس در برخی خط‌های نژادی محو شده باشد.
تحلیل نورل‌راپتور بارسبولدی سرنخ‌های ارزشمندی را در خصوص تفاوت‌های مسیرهای تکاملی این گروه‌ها به دست می‌دهد. محققان با مقایسه اسکلت این دایناسور با نزدیکانش متوجه شدند که برخی از ویژگی‌های مرتبط با پرواز در میکروراپتورین‌ها و پرندگان دارای توالی تکاملی متفاوتی هستند. این کشف با نظریه شکل‌گیری تمام ویژگی‌های پرواز از یک مسیر واحد هم‌خوانی کمتری دارد.
به‌منظور بررسی دقیق‌تر تفاوت‌ها، پژوهشگران رشد استخوان‌های این دایناسور را در مقیاس میکروسکوپی مورد مطالعه قرار دادند. در پرندگان امروزی، روند رشد اندام‌های عقبی و جلویی به‌طور همزمان یکسان نیست. اندام‌های عقبی زودتر به مرحله‌ای می‌رسند که برای حرکت کارآمد باشند، درحالی‌که بال‌ها برای رسیدن به بلوغ زمان بیشتری نیاز دارند.
اما در مورد میکروراپتورین‌ها چنین الگوهایی مشاهده نمی‌شود و در برخی مواقع حتی الگوهای متفاوت یا معکوس نیز وجود دارد. برای نورل‌راپتور بارسبولدی، اندام‌های جلویی ظاهراً به مرحله رشد قابل توجهی زودتر دست یافته‌اند. این اختلاف نشان‌دهنده این است که مسیر تکاملی اندام‌های مرتبط با پرواز در میکروراپتورین‌ها لزوماً با مسیری که بعدها در پرندگان شکل گرفت، هم‌راستا نیست.
با این وجود، یافته‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند منشأ مستقل پرواز را اثبات کنند. محققان بر محدودیت‌های داده‌ای تأکید دارند؛ به‌ویژه اینکه مقایسه الگوهای رشد استخوانی این تحقیق به نمونه‌های دو گونه متفاوت استناد دارد. بنابراین، برای شناخت دقیق‌تر مسیر تکامل پرواز، نیاز به فسیل‌های بیشتری از دایناسورهای پرنده‌مانند احساس می‌شود.
به‌طور کلی، فسیل نورل‌راپتور بارسبولدی با ارائه تصویری پیچیده‌تر از فرایند تکامل پرواز در دایناسورها، نشان می‌دهد که شباهت بین اندام‌های پروازی لزوماً به معنای همسانی مسیر تکامل آن‌ها نیست.
نتایج این پژوهش در مجله Nature Communications منتشر شده است.
