چگونه میتوانیم خود را به عادت مطالعه عادت دهیم؟ حتی در مواقعی که انگیزه کافی نداریم
در مرحلهی نخست، لازم است تا نیت خود را به هدفی قابلمشاهده تبدیل کنید. بهطور مثال، عبارتی مانند «امروز درس میخوانم» فقط نشاندهندهی یک تمایل عمومی است؛ ولی جملهای نظیر «پس از صرف شام، به میز مینشینم و به پنج سؤال پاسخ میدهم»، زمانی روشن و محدودهای مشخص را برای فعالیت تعیین میکند.
بهعلاوه، برای برنامهی جامع مطالعاتی خود، یک نسخهی اضطراری نیز در نظر داشته باشید. باید اطمینان حاصل کنید که برنامهی شما در روزهای سخت و کسلکننده نیز قابلاجراست.
برای روزهایی که خستگی بر شما غلبه میکند، یک برنامهی پنجدقیقهای داشته باشید تا زنجیرهی عادتهای شما قطع نشود.
شما میتوانید برای یک جلسهی تمامعیار، ۴۵ دقیقه را در نظر بگیرید، اما حتماً یک برنامهی پشتیبان پنجدقیقهای نیز طراحی کنید. بهعنوان مثال، میتوانید کتاب را باز کنید و محتوای جلسهی قبل را از یاد خود توضیح داده و یک تمرین کوچک را حل نمایید یا به سؤالی پاسخ دهید.
در واقعیت زندگی، روزهایی وجود دارد که ما انرژی کافی برای ادامهی کار داریم و برخی روزها تنها میتوانیم شروع کنیم. در این مورد، نسخهی کوتاه باید حد و مرز مشخصی داشته باشد، بهطور مثال، خواندن دو صفحه، پاسخ به سه فلشکارت یا نوشتن پنج نکته از سطح یادگیری. هدفی نظیر «کمی درس میخوانم» بههیچوجه مرز روشنی ندارد و ممکن است باعث ایجاد بهانه شود. در روزهای دشوار، حفظ تداوم در عادت مطالعه بسیار حائز اهمیت است.
محیط مطالعه را بهخوبی تنظیم کنید. در پایان هر جلسه، کتابتان را بر روی صفحهی بعدی باز رها کنید تا در جلسهی آینده بهجای اینکه از خود بپرسید «حالا چه بخوانم؟» همواره یک دستور کار مشخص داشته باشید.
علاوه بر این، این نکتهی کلیدی را فراموش نکنید که دسترسی آسان به گوشی میتواند حواسپرتی را افزونتر کند. گوشیتان را در جایی دور از دسترس قرار دهید یا نوتیفیکیشنها را برای زمانهای مشخصی خاموش کنید. مسیر دسترسی به کتاب باید کوتاهتر از مسیر دریافت حواسپرتی باشد.
از فرمول «اگر-آنگاه» استفاده نمایید. برای چالشهای احتمالی، از پیش سناریوهایی در نظر بگیرید: «اگر دیر به خانه رسیدم، مجدداً برنامهی پنجدقیقهای را دنبال میکنم» یا «اگر در کتابخانه میز همیشگی پر بود، به میز دیگری میروم». وقتی با مانعی روبرو شدید، از قبل پاسخ مناسبی دارید.
تقویم را به میدانی برای قضاوت تبدیل نکنید. احتمالاً دربارهی ایجاد عادتهای جدید در ۲۱، ۳۰ یا ۶۶ روز قصههایی شنیدهاید. اما مطالعهی سیستماتیک ۲۰ تحقیق با مجموع ۲۶۰۱ شرکتکننده نشان میدهد که زمان برای شکلگیری عادات ممکن است بسته به شرایط، بین ۴ تا ۳۳۵ روز متفاوت باشد.
شما با کمک تقویم میتوانید وضعیت پیشرفتتان را در جوانب مختلف عادت جدید نظارت کنید، اما نباید یک روز خالی را بهاشتباه به عنوان نشانهای منفی تعبیر کنید و احساس ناامیدی کنید. نتایج تحقیقات به ما تصویر آرامشبخشی میدهند. عدم مرور یک نوبت، آسیب جدی به فرایند عادتسازی نمیزند.
بهعنوان مثالی، کسی که در روز چهارشنبه نتوانسته است طبق برنامه پیش برود و در روز پنجشنبه دوباره به مطالعه بپردازد، هیچ سرنخی از روند کار را از دست نمیدهد. برعکس، او فرصتی برای تقویت مهارت برگشت به شیوهی قدیمی فراهم کرده است. بهجای مشاهدهی تقویم، ببینید آیا نشستن برای مطالعه برایتان راحتتر شده یا خیر. پیشرفت واقعیتان را در لحظهی شروع مطالعه بیابید.
آیا یادآوری زمان مطالعه برایتان آسانتر شده است؟ آیا حالا نشانهای خاص سریعتر شما را به سمت کتاب میکشاند؟ آیا پیش از گشودن کتاب، کمتر به موضوعات حواسپرتی فکر میکنید؟ اگر پاسخ شما مثبت است، بهطور مستمر شروع مطالعه را به یک عادت روزمره تبدیل کردهاید.
