فارسیت دورود (سفارود)؛ از قطب صنعت لرستان تا چالش ورشکستگی
به گزارش نبض بورس، صدور حکم ورشکستگی شرکت فارسیت دورود با نماد بورسی «سفارود» بار دیگر نگاه‌ها را به سمت یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین واحدهای صنعتی کشور معطوف کرده است. شرکتی که دهه‌ها نقش مهمی در اشتغال، تولید و توسعه صنعتی شهرستان دورود و استان لرستان داشت و امروز درگیر چالش‌های مالی، حقوقی و مدیریتی متعددی شده است.
با این حال پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا ورشکستگی و پایان فعالیت این مجموعه، تنها راه پیش روی فارسیت دورود است؟
تاریخچه فارسیت دورود؛ بیش از نیم قرن فعالیت صنعتی
فارسیت دورود از جمله واحدهای صنعتی باسابقه کشور است که ریشه فعالیت آن به دهه ۱۳۴۰ بازمی‌گردد. این مجموعه طی سال‌های فعالیت خود به یکی از تولیدکنندگان مهم محصولات الیاف سیمانی، لوله‌های انتقال، ورق‌های ساختمانی و قطعات صنعتی تبدیل شد.
این کارخانه در دوران اوج فعالیت خود بیش از هزار نیروی انسانی مستقیم را به کار گرفته بود و هزاران نفر نیز به‌صورت غیرمستقیم از فعالیت آن بهره‌مند بودند. فارسیت دورود برای سال‌ها یکی از قطب‌های صنعتی لرستان به شمار می‌رفت و سهم قابل توجهی در تولید ملی داشت.
ظرفیت‌های تولیدی فارسیت دورود
این مجموعه صنعتی دارای خطوط تولید متنوعی بود که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- لوله‌های سیمانی
- ورق‌های ساختمانی
- آردواز
- لوله‌های چهارگوش
- مانشون و اتصالات لوله
- ورق‌های دوجداره سقفی
- قطعات صنعتی لاستیکی
در سال‌های فعالیت، فارسیت دورود در برخی محصولات سهم قابل توجهی از بازار کشور را در اختیار داشت و به عنوان یکی از تولیدکنندگان شناخته‌شده این صنعت فعالیت می‌کرد.
چرا فارسیت دورود تعطیل شد؟
تعطیلی فارسیت دورود نتیجه مجموعه‌ای از عوامل مختلف بود و نمی‌توان آن را به یک علت واحد محدود کرد.
یکی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت، تغییر مقررات مرتبط با استفاده از آزبست بود. با ممنوعیت واردات و استفاده از این ماده، بسیاری از تولیدکنندگان این صنعت ناچار به تغییر فناوری و بازسازی خطوط تولید شدند.
فارسیت دورود نیز در همین مقطع با مشکلات دیگری از جمله کمبود سرمایه در گردش، فرسودگی تجهیزات، کاهش توان رقابتی، مشکلات مدیریتی و دشواری تأمین منابع مالی مواجه شد.
در نهایت این عوامل موجب شد فعالیت تولیدی کارخانه به تدریج متوقف شود و مجموعه وارد دوره‌ای طولانی از رکود و بلاتکلیفی شود.
چالش‌های امروز فارسیت دورود
امروز مشکلات فارسیت دورود تنها به توقف تولید محدود نمی‌شود. این شرکت طی سال‌های گذشته با مجموعه‌ای از مسائل انباشته مواجه شده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بدهی‌های بانکی و تسهیلات مالی
- بدهی‌های مربوط به سازمان تأمین اجتماعی
- مطالبات و مسائل کارگری
- هزینه‌های ناشی از سال‌ها تعطیلی و توقف تولید
- فرسودگی بخشی از تجهیزات و زیرساخت‌ها
- تعدد پرونده‌های حقوقی و قضایی مفتوح
- بلاتکلیفی در تعیین تکلیف بخشی از دارایی‌ها و مطالبات شرکت
وجود این مشکلات باعث شده فرآیند احیای شرکت پیچیده‌تر شود، اما در عین حال نشان می‌دهد که تعیین تکلیف نهایی شرکت نیازمند بررسی دقیق و همه‌جانبه است.
کارگران؛ بزرگ‌ترین قربانیان تعطیلی فارسیت دورود
بدون تردید مهم‌ترین پیامد تعطیلی فارسیت دورود، آسیب به نیروی انسانی این مجموعه بوده است.
هزاران کارگر و خانواده‌های آنان در نتیجه توقف فعالیت کارخانه با مشکلات معیشتی و شغلی روبه‌رو شدند. بسیاری از نیروهای متخصص و باتجربه‌ای که سال‌ها در این مجموعه فعالیت داشتند، فرصت ادامه کار در صنعت مرتبط با تخصص خود را از دست دادند.
تعطیلی این کارخانه علاوه بر آثار اقتصادی، پیامدهای اجتماعی قابل توجهی نیز برای شهرستان دورود به همراه داشته است.
فارسیت دورود؛ دارایی صنعتی یا پرونده‌ای برای انحلال؟
نکته‌ای که نباید از نظر دور بماند این است که فارسیت دورود صرفاً یک شرکت بدهکار نیست؛ بلکه مجموعه‌ای است که هنوز از دارایی‌های صنعتی، زمین، ساختمان‌ها، زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های بالقوه اقتصادی برخوردار است.
بسیاری از کارشناسان معتقدند میان «ورشکستگی» و «انحلال» تفاوت اساسی وجود دارد و در بسیاری از کشورها و حتی در نمونه‌های داخلی، شرکت‌های دارای مشکلات مالی پس از اصلاح ساختار، جذب سرمایه‌گذار و بازسازی مدیریتی مجدداً به چرخه تولید بازگشته‌اند.
از این منظر، این پرسش مطرح می‌شود که آیا همه ظرفیت‌های قانونی و اقتصادی برای احیای فارسیت دورود مورد بررسی قرار گرفته است؟
حقوق سهامداران سفارود نباید فراموش شود
فارسیت دورود تنها متعلق به مدیران یا طلبکاران نیست. هزاران سهامدار حقیقی و حقوقی در این شرکت ذی‌نفع هستند و هرگونه تصمیم درباره آینده آن مستقیماً بر حقوق آنان تأثیر می‌گذارد.
سهامداران حق دارند درباره وضعیت دارایی‌ها، بدهی‌ها، پرونده‌های حقوقی، برنامه‌های احیا و چشم‌انداز آینده شرکت اطلاعات شفاف و دقیق دریافت کنند.
تعیین تکلیف آینده سفارود باید با در نظر گرفتن منافع تمامی ذی‌نفعان و با حداکثر شفافیت انجام شود.
آیا هنوز امکان احیای فارسیت دورود وجود دارد؟
پاسخ به این سؤال نیازمند بررسی کارشناسی دقیق است، اما آنچه روشن است اینکه فارسیت دورود همچنان دارای ظرفیت‌هایی است که می‌تواند مبنای یک برنامه احیا قرار گیرد.
اقداماتی مانند:
- تعیین تکلیف بدهی‌ها و تعهدات مالی
- حل و فصل پرونده‌های قضایی و حقوقی
- جذب سرمایه‌گذار جدید
- بازسازی ساختار مدیریتی
- نوسازی خطوط تولید
- استفاده از ظرفیت‌های قانونی حمایت از تولید
می‌تواند زمینه بازگشت این مجموعه به چرخه اقتصادی را فراهم کند.
جمع‌بندی
فارسیت دورود فقط یک کارخانه قدیمی نیست؛ بخشی از تاریخ صنعت ایران و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های صنعتی لرستان است.
امروز این مجموعه در نقطه‌ای حساس از تاریخ خود قرار گرفته است. تصمیم‌گیری درباره آینده آن نباید صرفاً بر اساس مشکلات فعلی صورت گیرد، بلکه باید ظرفیت‌های احیا، حفظ اشتغال، حقوق سهامداران و منافع بلندمدت منطقه نیز مورد توجه قرار گیرد.
پیش از آنکه نام فارسیت دورود به فهرست کارخانه‌های فراموش‌شده کشور اضافه شود، انتظار می‌رود تمامی ظرفیت‌های قانونی، اقتصادی و مدیریتی برای نجات و احیای این مجموعه مورد بررسی قرار گیرد؛ چرا که حفظ یک کارخانه، حفظ اشتغال، سرمایه انسانی، تجربه صنعتی و بخشی از سرمایه ملی کشور است.
