پالانتیر: سیستم هوش مصنوعی ناتو هیچ گزینه‌ای برای خاموش شدن ندارد
شرکت آمریکایی پالانتیر تلاش کرده است به کشورهای اروپایی اطمینان دهد که سامانه‌ی هوش مصنوعی نظامی آن در ناتو فاقد هر گونه «کلید خاموشی» است. این اطمینان در شرایطی ارائه شد که اختلال در خدمات استارلینک در اوکراین، نگرانی‌ها را درباره وابستگی اروپا به شرکت‌های فناوری آمریکایی افزایش داده بود.
اوکراین در هفته‌ی گذشته اعلام کرد که دسترسی‌اش به استارشیلد، سرویس ماهواره‌ای اختصاصی برای مقاصد نظامی که بر اساس زیرساخت‌های استارلینک متعلق به اسپیس‌ایکس عمل می‌کند، به شدت محدود شده است؛ به گونه‌ای که تجهیزات کاربری قابلیت کارکرد ندارند. این محدودیت به‌طور مستقیم به اختلال در مأموریت‌ها منجر گردید که برای اجرای سریع و مستمر ارتباطات ضروری بودند، از جمله استفاده از پهپادهای رهگیر برای دفاع در برابر حملات روسیه.
«هیچ کلید خاموشی وجود ندارد»
لوئیس ماسلی، معاون اجرایی پالانتیر در بریتانیا و اروپا، در مصاحبه‌ای با رویترز خاطرنشان کرد که نه تنها پالانتیر، بلکه دولت ایالات متحده نیز هیچگونه قابلیت خاموش کردن سامانه هوش مصنوعی Maven Smart System را ندارد؛ پلتفرمی که توسط ستاد فرماندهی نظامی ناتو و تعدادی از ارتش‌های اروپایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ماسلی اظهار داشت: «اخباری که در چند روز اخیر در خصوص استارلینک منتشر شد، واقعاً نگران‌کننده است.» وی افزود: «اما در خصوص پالانتیر می‌توانم به‌طور قاطع بگویم که هر جا مشتریان از نرم‌افزار ما بهره‌برداری کرده‌اند، کنترل عملیاتی کامل آن به‌دست خودشان است… هیچ کلید خاموشی وجود ندارد و نه پالانتیر و نه دولت آمریکا قادر به قطع آن نیستند.»
Maven چه وظایفی دارد؟
سامانه‌ی «مِیوِن» می‌تواند حجم وسیعی از داده‌های جمع‌آوری شده از ماهواره‌ها، رادارها و سایر حسگرها را تحلیل کند. این فرآیند به ایجاد تصویری جامع از میدان جنگ برای افسران نظامی کمک می‌کند و تسریع در فرآیند تصمیم‌گیری را ممکن می‌سازد.
ناتو در سال ۲۰۲۵ سیستم میون را برای ستاد عالی فرماندهی متحدین در اروپا (SHAPE) خریداری کرد و در سال ۲۰۲۶ اعلام نمود که این سیستم به «قابلیت عملیاتی فنی کامل» دست یافته است.
با وجود این که میون در ستاد ناتو پذیرفته شده است، برخی از کشورهای اروپایی پیمان، مانند آلمان و فرانسه هنوز تمایلی به استفاده از آن در نیروی نظامی خود نشان نداده‌اند. اعلام دلیل اصلی این امر، نگرانی از وابستگی به یک شرکت آمریکایی در دوران تنش‌های مکرر میان ترامپ و رهبران اروپایی بود.
در بهار ۲۰۲۶، فرمانده واحد سایبری آلمان از عدم خرید میون خبر داد و بیان کرد که «دسترسی کارکنان یک شرکت خصوصی به پایگاه‌داده‌ی نظامی ملی کشور غیرقابل قبول» خواهد بود.
ماسلی به‌عنوان واکنش به این نگرانی‌ها توضیح داد که حضور یا عدم حضور کارکنان پالانتیر در بهره‌برداری از این سیستم «کاملاً به انتخاب مشتری» بستگی دارد و تصریح کرد که این کارکنان در هر صورت شهروندان همان کشور خواهند بود و مجوز امنیتی لازم را خواهند داشت.
