دیوید اتنبرو ۱۰۰ ساله شد؛ مستندسازی که دنیا را عاشق طبیعت کرد
دیوید اتنبرو، یکی از شناختهشدهترین مستندسازان تاریخ، جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۰۰ سالگی خود را جشن گرفت؛ شخصیتی که نام او با شکلگیری نگاه مدرن به طبیعت در تلویزیون گره خورده است. از دهه ۱۹۵۰ تاکنون، مجموعههای او برای شبکههایی مانند بیبیسی نقش مهمی در معرفی تنوع زیستی زمین به میلیونها بیننده در سراسر جهان داشتهاند و بسیاری از پژوهشگران ارتباط مستقیم میان افزایش آگاهی عمومی درباره محیطزیست و آثار او را تأیید کردهاند.
در سالهای اخیر، نقش اتنبرو از روایتگر صرف طبیعت به چهره هشداردهنده درباره بحران اقلیمی تغییر کرده است. این تغییر همزمان با افزایش شواهد علمی درباره گرمایش زمین، کاهش سریع تنوع زیستی و ورود به دورهای بوده که برخی دانشمندان آن را «انقراض ششم» مینامند.
مستندهای اتنبرو در دورهای ساخته شدند که طبیعت بیش از هر زمان دیگری در ۶۵ میلیون سال گذشته در معرض تهدید قرار گرفته است. این موضوع باعث شده برخی تحلیلگران این احتمال را مطرح کنند که در آیندههای دور، آثار تصویری او به عنوان یکی از معدود اسناد باقیمانده از گونهها و اکوسیستمهایی استفاده شود که ممکن است تا آن زمان منقرض شده باشند. دلیل این تهدیدها نیز عواملی مانند بهرهبرداری بیش از حد از منابع طبیعی، آلودگی، ورود گونههای مهاجم و بهویژه تغییرات اقلیمی است.
در همین راستا، اتنبرو در دو دهه اخیر تغییر رویکرد محسوسی داشته است. او اکنون در بسیاری از آثارش پیامدهای تخریب محیطزیست توسط انسان را بهصراحت مطرح میکند و گاهی نیز درباره راهحلهای احتمالی برای کاهش این آسیبها صحبت میکند.
مستندهای اتنبرو در دورهای ساخته شدند که طبیعت بیش از هر زمان دیگری در ۶۵ میلیون سال گذشته در معرض تهدید قرار گرفته است
یکی از ایدههای کلیدی که در آثار اتنبرو و تحلیلهای مرتبط مطرح میشود، این است که انسانها معمولاً چیزی را که دوست ندارند نجات نمیدهند و چیزی را که نمیشناسند دوست نخواهند داشت. از این منظر، برای بیشتر مردم جهان، شناخت طبیعت از طریق رسانهها، بهویژه تلویزیون، اتفاق میافتد. در این میان، اتنبرو به عنوان راوی برجسته جهان طبیعی جایگاه ویژهای دارد و کمتر کسی توانسته جای او را در این حوزه بگیرد.
