تحلیل میدانی هم‌میهن از قیمت‌ها و وضعیت بازار ارز در خیابان فردوسی / خرید و فروش متوقف شده؛ دلال‌ها نیز ناپدید شده‌اند

روزنامه هم‌میهن خاطرنشان کرد: از روز شنبه هفته جاری قرار بر این بود که معاملات مستقیم ارز تجاری در مرکز مبادله تجاری از سر گرفته شود، اما با توجه به اختلالات اینترنت از روز دوشنبه، آغاز اعلام قیمت رسمی این ارز از سوی مرکز مذکور صورت گرفت و به گزارش‌ها، نرخ‌ها به سمت کاهش گرایش پیدا کردند. همچنین مرکز مبادله ارز و طلای ایران اعلام نموده که در این مکان تنها یک نرخ حواله موجود است که ناشی از معاملات بالای تعداد و توافقی بازرگانان در این پایگاه معاملاتی می‌باشد.

این اتفاقات موجب شده است که بسیاری از بازارهای رسمی و غیررسمی در روزهای اخیر در حالت تعطیلی یا نیمه‌تعطیل باشند، یکی از این بازارها، بازار ارز است. بررسی‌های میدانی از صرافی‌ها در نقاط مختلف تهران، نظیر جمهوری و میدان فردوسی، نشان‌دهنده این است که اکثر صرافی‌ها به صورت نیمه‌تعطیل فعالیت کرده و تقریباً در این زمینه کم‌کاری دارند.

نکته قابل توجه این است که بیشتر این صرافی‌ها تابلوهای قیمتی خود را خاموش کرده و هیچ اطلاع‌رسانی رسمی درباره نرخ‌ها در بازار وجود ندارد. برخی از صرافی‌ها نیز قیمت ارزها، به خصوص دلار، را فقط شفاهی اعلام می‌نمایند و تعدادی دیگر اظهار کرده‌اند که برای روز جاری هیچ معامله‌ای ندارند و معاملات آن‌ها از روز بعد آغاز خواهد شد. دلیل قانع‌کننده‌ای برای انجام ندادن معاملات از سوی صرافی‌ها ارائه نشده است.

همچنین، روند معاملات نشان‌دهنده آن است که سیاست‌گذاران به تدریج عرضه این ارز را شروع کرده‌اند و این موضوع احتمالاً می‌تواند به کاهش قیمت‌ها در بازار کمک کند. با این حال، در روزهای آینده و با افزایش تعداد معاملات، ممکن است قیمت دلار در بازار به سمت افزایش برود. به بیان دیگر، با کاهش قابل توجه معاملات در حال حاضر، احتمال دارد در روزهای آتی، حجم معاملات در بازار بالا رود که در پی آن افزایش تقاضا می‌تواند منجر به گرانی نرخ ارز گردد.

نتایج بررسی‌های انجام شده حکایت از این دارد که با تک‌نرخی شدن ارز، صادرکنندگان انگیزه بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده‌اند. دلیل این امر را می‌توان در تسهیل فرآیند عرضه و تسویه در ساختار بازار واحد جستجو کرد. در چنین وضعیتی، سود صادرکنندگان افزایش می‌یابد و میزان بازگشت ارز حاصل از صادرات نیز به شکل قابل ملاحظه‌ای رشد خواهد داشت. این موضوع تنها به بهبود ارزش افزوده در اقتصاد کمک نمی‌کند، بلکه همچنین می‌تواند باعث تقویت اعتماد در بخش خصوصی نیز شود.

در این شرایط، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که بازار ارز در آینده نزدیک به وضعیتی نسبی از آرامش دست یابد و نوسانات قیمت‌ها کاهش یابد. این موضوع می‌تواند به حفظ ثبات اقتصادی و تشویق سرمایه‌گذاران و صادرکنندگان به فعالیت‌های بیشتر کمک نماید.

در حال حاضر می‌توان اظهار داشت که بازار ارز رسماً فعالیت خود را آغاز نکرده و در حال حاضر به صورت نیمه وقت در حال کار است. به نظر می‌رسد با آغاز رسمی فعالیت‌ها در بازار ارز ممکن است قیمت‌ها مجدداً افزایش یابد. از سوی دیگر، کارشناسان این حوزه بر این باورند که با وصل دوباره اینترنت بین‌الملل، حجم مبادلات بالا خواهد رفت و در نتیجه قیمت این ارز نیز افزایش خواهد یافت.

دلالان کجا هستند؟

مشاهدات میدانی خبرنگار «هم‌میهن» از بازارهای پانزده خرداد و میدان فردوسی نشان می‌دهد که این روزها، دلالان به ندرت در بازار ارز دیده می‌شوند و ممکن است عدم حضور آن‌ها بازار را تحت‌تأثیر قرار دهد. با این حال ساعات کاری دلالان نیز به شکل قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یافته است. تحقیقات انجام‌شده حاکی از آن است که برخی از دلالان شاید تنها یک یا دو ساعت در روز در بازار حضور داشته باشند. موضوع اصلی این است که ساعات کاری همه بازارها کاهش یافته و این ممکن است یکی از علل کاهش حضور دلالان باشد.

مطالعات خبرنگار «هم‌میهن» از وضعیت بازارها نشان می‌دهد اکثر صرافی‌ها به بهانه‌های مختلف غیرفعال هستند و در روز چهارشنبه عمدتاً تعطیل بوده‌اند. همچنین در گفت‌وگو با دلالان مشخص شده که قیمت دلار در بازار تهران برای فروش 144 هزار تومان تعیین شده و در این روز برای خرید ارز قیمتی وجود ندارد. یکی از دلالان بازار فردوسی در ابتدای صبح قیمت دلار را در محدوده 143 هزار تومان اعلام کرد.

به گفته دلالان، این روزها معاملات به شکل قابل دقتی کاهش یافته و در برخی از روزها ممکن است حتی معامله‌ای انجام نشود؛ چراکه در حال حاضر قیمت ارز، به ویژه دلار، به‌طور دقیق مشخص نیست و نمی‌توان اقدامات معاملاتی قابل‌اعتمادی انجام داد.

از سوی دیگر، برخی دلالان بیان داشته‌اند که با تک‌نرخی شدن ارز، تقاضا برای خرید دلار از دلالان کاهش یافته و مردم بیشتر تمایل دارند دلار را از صرافی‌ها خریداری کنند؛ البته تا زمانی که صرافی‌ها فعال هستند؛ چراکه تفاوت چندانی در قیمت‌ها وجود ندارد و شرایط متفاوت شده است. در این میان، بسیاری از دلالان پیشنهاد می‌کنند که مردم برای کسب سود بیشتر به سمت دلالان مراجعه کنند زیرا خرید از صرافی‌ها شامل مالیات می‌شود.

اما در زمان‌هایی که صرافی‌ها تعطیل باشند و معاملات نداشته باشند، مردم به سمت دلالان می‌روند و در این وضعیت معاملات دلالان رونق پیدا می‌کند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که در هفته جاری، صرافی‌ها هیچ معاملاتی نداشتند و در این شرایط، کسانی که به دلار احتیاج فوری داشتند، به دلالان مراجعه کردند تا دلار را با قیمت مشخصی خریداری کنند.

گفت‌وگو با صرافان و دلالان نشان می‌دهد که معاملات بازار ارز در روزهای اخیر به پایین‌ترین سطح خود رسیده و برخی از صرافان و دلالان ادعا می‌کنند که در دو هفته اخیر حتی یک معامله هم انجام نداده‌اند و این روزها تمایل دارند در خانه استراحت کنند، چون خبری از مشتری نیست. همچنین، سرعت اینترنت نیز پایین است و بارگذاری داده‌ها دشوار است و در نهایت، فرآیند معامله جانی ندارد.

پیگیری‌های «هم‌میهن» از بازار ارز نشان‌دهنده آن است که این روزها خرید دلار در بازار به یکی از دشوارترین اقدامات ممکن تبدیل شده و در عوض، فروش آن یکی از آسانترین کارها به شمار می‌آید. در واقع، تمام دلالان و صرافی‌ها خریدار ارز و دلار هستند، اما در هنگام فروش، هیچ‌کدام به اندازه کافی موجودی ندارند و اگر هم موجودی کافی داشته باشند، قیمت بالا است. به بیان ساده‌تر، گروهی از دلالان می‌گویند که در این شرایط که بازارها نیمه‌تعطیل هستند، موجودی کافی نداشته و برای تأمین ارز مجبورند قیمت‌ها را 3 تا 5 هزار تومان افزایش دهند.

اگر به دنبال خرید دلار به بازار رسمی ارز بروید یا به دلالان سر بزنید، باید چندین ساعت در انتظار بمانید تا ارز مورد نیاز خود را تأمین کنید. اما نکته اصلی این است که قیمت دلار در بازار نوسانی و تغییر پذیر است و بسیاری از دلالان قیمت‌ها را به سلیقه خود مشخص می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلالان در مناطق مختلف در روزهای اخیر قیمت‌های متفاوتی را برای خریداران اعلام کرده‌اند. به نظر می‌رسد منطقه خرید، شیوه صحبت و حجم خرید ارز(تعداد خرید) بر قیمت اعلام شده توسط دلالان تأثیرگذار است.

به‌طور معمول در این روزها نمی‌توان قیمت معین و دقیقی برای دلار یافت و هر دلال بر اساس شرایطی چون فرد خریدار، محل خرید و میزان خرید، قیمت تعیین می‌کند؛ حتی امکان دارد قیمت‌ها از یک منطقه به منطقه دیگر حدود 5 تا 15 هزار تومان متفاوت باشد. 

بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که قیمت ارز در میان دلالان تحت شرایط عادی و معمول تفاوتی ندارد و با یک نرخ مشخص معامله می‌شود، اما در زمان‌های بحرانی، قیمت دلار بسته به وضعیت بازار تغییرات زیادی را تجربه می‌کند.

معامله دلار بدون دخل و تصرف بانک مرکزی

بهزاد لامعی، مدیر اداره پایش ارز بانک مرکزی درباره جزئیات تصمیم جدید این بانک برای خرید و فروش ارز به‌صورت اسکناس بیان داشت: این تصمیم با هدف تأمین نیازهای ضروری و خُرد مردم اتخاذ گردیده تا آن‌ها بتوانند به‌جای مراجعه به بازار غیررسمی، از طریق شبکه رسمی بانک‌ها و صرافی‌های تضامنی نیازهای ارزی خود را برآورده نمایند.

وی با اشاره به این نکته که نرخ خرید و فروش دلار در صرافی‌ها و بانک‌ها به‌صورت توافقی و بدون دخالت بانک مرکزی تعیین خواهد شد، تصریح کرد: در این روش، مشابه سال‌های ۹۷ تا ۹۹، افرادی که مایل هستند ارز از صرافی‌ها خریداری کنند یا ارز خود را بفروشند، معاملات خود را با نرخ توافقی انجام خواهند داد.

این مقام مسئول در بانک مرکزی مرة دیگر تأکید کرد: در این روش، بانک مرکزی هیچ گونه دخالتی در تعیین نرخ‌های صرافی‌ها نخواهد داشت.

وی افزود: بانک مرکزی به‌طور روزانه قیمت ارز بازار تجاری را که به معاملات تجارت کشور مربوط می‌شود از طریق مرکز مبادله اعلام می‌کند. در روز کاری گذشته، ۱۹۰ میلیون دلار با نرخ ۱۲۳ هزار تومان در بازار تجاری مورد معامله قرار گرفت. از روز چهارشنبه، صرافی‌های تضامنی و بانک‌ها خواهند توانست با قیمت توافقی به خرید و فروش ارز بپردازند. این روش می‌تواند به جذب حداکثری منابع نقد از گردشگران یاری رساند.

به گفته مدیر اداره پایش ارز بانک مرکزی، متقاضیان می‌توانند با تکیه بر نرخ‌های کاملاً توافقی و در بستر شفاف و رسمی به خرید و فروش ارز اقدام نمایند که این امر زمینه پاسخگویی مؤثر به نیازهای واقعی عموم ایرانیان را فراهم می‌سازد.

23302