در روز چهارم قطع اینترنت، وزیر ارتباطات در پی ایجاد «زیست‌بوم‌های دیجیتال دولتی» می‌باشد

بر اساس اطلاعاتی که از سوی مرکز اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات منتشر شده، ستار هاشمی در روز یکشنبه ۲۱ دی با نمایندگان بخش خصوصی ملاقات کرده و به تغییرات جدید در رویکرد دولت در زمینه ارائه خدمات اشاره نموده است.

اگرچه بیشتر افراد انتظار دارند وزیر ارتباطات در این جلسه به تشریح سیاست‌های جدیدی بپردازد که منجر به قطع تمامی راه‌های دسترسی از اینترنت بین‌الملل تا پیامک و تماس‌های موبایلی شده، اما محتوای منتشرشده از این جلسه بیشتر بر ضرورت ایجاد زیست‌بوم‌های دیجیتال با تأکید بر نقش بخش خصوصی متمرکز بوده است.

مردم در چهار روز اخیر فقط چند پیامک خاص دریافت کرده‌اند و تمامی تماس‌هایشان با خارج کشور قطع شده است. به مدت چهار شب، گوشی‌های موبایل در چندین ساعت آنتن نمی‌دهند و با گذشت چهار روز، حتی پیامک رمز پویا برای انجام یک خرید اینترنتی ساده نیز ارسال نمی‌شود، در حالی که دولت علاوه بر عدم رفع این مشکلات، از پاسخگویی به سؤالات مرتبط با این محدودیت‌ها طفره می‌رود.

در این شرایط، صحبت از شکل‌گیری زیست‌بوم دیجیتال مطرح می‌شود و نمایندگان اتاق بازرگانی و اتاق اصناف نیز گوش به این صحبت‌ها سپرده‌اند. وزیر ارتباطات همچنین به موفقیت‌های بخش خصوصی در ارائه خدمات ۲۴ ساعته اشاره کرده و گفته است:

بخش خصوصی نشان داده که در ارائه خدمات ۲۴ ساعته به مردم از قابلیت‌های بیشتری برخوردار است و نگرش مثبتی نسبت به همکاری با بخش خصوصی در کنار دولت وجود دارد.

– ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات

البته ارائه خدمات ۲۴ ساعته از سوی کسب‌وکارهای بخش خصوصی تنها در صورتی محقق خواهد شد که اینترنت جهانی در دسترس باشد، درگاه‌های پرداخت وجود داشته باشد و راه‌های دسترسی به پلتفرم‌ها باز گردد. نیازمندی‌هایی که در چهار روز گذشته به‌ویژه در پلتفرم‌ها وجود نداشته‌اند.

وزیر ارتباطات، خصوصی‌سازی در این حوزه را به‌عنوان یک موفقیت در رهایی از نگاه حاکمیتی مطلق و به‌کارگیری توانایی‌های بخش خصوصی به‌عنوان تسهیل‌کننده خدمات دانسته است و بر اهمیت انسجام و همکاری بین بخش خصوصی و دولتی تأکید کرده است. اما این هم‌افزایی و همکاری حداقل تا زمانی که کنترل کامل اینترنت جهانی در دست دولت و نهادهای حاکمیتی باشد و حتی بخش خصوصی در نقش مشاور نهادهای دولتی محدود شود، دشوار به‌نظر می‌رسد.

او بر این باور است که باید زیست‌بوم‌های متنوعی از جمله کسب‌وکار، تجارت، سلامت، منابع انسانی، پشتیبانی و لجستیک ایجاد گردد، اما هم‌اکنون به خاطر محدودیت‌های شدید ارتباطی، تمام کسب‌وکارهای مرتبط با این حوزه‌ها در معرض آسیب قرار دارند و برآوردهای آسیب‌دیده‌هایی که از این وضعیت متأثر خواهند شد نیز نگران‌کننده است.

در اطلاعیه سایت وزارت ارتباطات که از این نشست منتشر شده، تیتر جالبی به چشم می‌خورد: «تأکید دولت چهاردهم بر بخش خصوصی»؛ اما اگر وزیر به سخنان فعالان آن بخش گوش دهد، احتمالاً متوجه یأس و ناامیدی عمیق آنها خواهد شد.

فعالان عرصه اقتصاد دیجیتال که شامل اعضای نهادهای صنفی نیز هستند، به‌طور فزاینده‌ای از نابودی کامل سهم اقتصاد دیجیتال سخن می‌گویند. آنها نگرانند که کسب‌وکارها در حال نابودی‌اند و هرچه این کسب‌وکارها کوچک‌تر باشند، تاب‌آوری کمتری دارند.

در این اوضاع، حداقل انتظار می‌رود که توجهی به وضعیت بخش خصوصی، کسب‌وکارها و پلتفرم‌های آنلاین شود. بیایید شعارها و ادعاهای مشارکت بخش خصوصی را به مدت چند روز کنار بگذاریم و در مورد نحوه کمک به حفظ و بقای اقتصاد دیجیتال این کشور بحث کنیم.

قبل از آنکه نیروی کار این کسب‌وکارها به خاطر تعدیل‌های گسترده بیکار شوند، باید اقداماتی برای حمایت از شرکت‌های کوچک و بزرگ که نتوانسته‌اند خدمات و محصولات خود را ارائه دهند، انجام شود تا مشخص شود که چگونه می‌توانند این بحران را سپری کنند.

تجربه‌ی جنگ ۱۲ روزه و عواقب آن نظیر کاهش شدید نقدینگی، بی‌نظمی‌های مالی و تعدیل گسترده نیروها در شرکت‌های تکنولوژیک نشان داد که این کسب‌وکارها قادر به تحمل بحران‌های طولانی نیستند. اکنون که شرایط اقتصادی به‌مراتب دشوارتر از دوران آن جنگ است، آینده این کسب‌وکارها نسبت به هر زمان دیگر تیره و تار به نظر می‌رسد.

در گزارشی که از این جلسه در وب‌سایت وزارت ارتباطات منتشر شده، ذکر شده است که روسای اتاق بازرگانی ایران و اتاق اصناف از چالش‌های خود سخن گفتند و از مشارکت بخش خصوصی در شکل‌گیری زیست‌بوم‌های گوناگون به منظور تحقق دولت دیجیتال و هوشمند استقبال کردند. امیدواریم در کنار این استقبال‌ها و اعلام آمادگی‌ها، نمایندگان بخش خصوصی از بحران‌هایی که این روزها با آن مواجه هستند نیز گفتمانی داشته باشند؛ ای کاش صدای همه کسب‌وکارهای این حوزه و مردم این کشور باشد.