وزارت نیرو الزامات جدیدی برای احداث مسکن تعیین کرد
مدت زیادی است که مسئولان در صنعت آب هشدار میدهند که تهران دیگر قادر به پذیرش جمعیت جدید نیست. با این حال، وزارت راه و شهرداریها همچنان به صدور مجوزهای ساخت و ساز و حتی پروژههای بلندمرتبه در نقاط مختلف منطقهای به نام «تهران آبی» ادامه میدهند؛ منطقهای که شامل تهران، البرز و نواحیای از قزوین میباشد.
مهر در گزارشی اعلام کرد: در حال حاضر، در شصت و هفتمین سال آبی کشور، با دومین سال خشکسالی شدید مواجه هستیم و پنج سال گذشته نیز دورههای متوالی کمآبی را تجربه کردهایم. فشار آب به حداقل خود کاهش یافته و بسیاری از شهروندان بدون سیستم پمپاژ یا مخازن به سختی قادر به دسترسی به آب شرب هستند؛ به گونهای که مدیرعامل آبفا تأکید کرده است: «صرفهجویی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک الزام است.»
وضعیت نگرانکننده سدهای تهران
بررسی وضعیت ذخایر پنج سد مهم نشاندهنده بحران آبی در پایتخت است:
- سد طالقان به رغم کاهش ۱۰۰ میلیون مترمکعب ذخایر، وضعیت نسبتا بهتری دارد و امسال ۱۹۵ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده است، در حالی که این میزان سال گذشته ۲۹۳ میلیون مترمکعب بود.
- سد امیرکبیر حدود یکسوم ذخایر خود را نسبت به سال گذشته از دست داده و از ۱۳۹ میلیون مترمکعب به صرفاً ۴۲ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
- وزیر نیرو نسبت به سد ماملو هشدار داده، زیرا این سد اکنون تنها ۲۱ درصد ظرفیت خود را دارد و از ۴۱ میلیون مترمکعب سال گذشته، به شدت افت کرده و به ۲۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
- سد لار نیز بیش از نیمی از ذخایر خود را از دست داده و از ۵۹ میلیون مترمکعب در سال گذشته به ۴۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
- سد لتیان نیز در حال حاضر ۲۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره دارد که نسبت به ۴۶ میلیون مترمکعب پارسال، افتی نزدیک به ۵۰ درصد را نشان میدهد.
تراکمفروشی در شرایط کمآبی
این بحران در حال وقوع است در حالی که همچنان به صدور مجوزهای ساختمانی و تراکمفروشی ادامه داده میشود. وزارت نیرو طرحی برای کنترل این روند ارائه کرده است، زیرا تأمین آب برای جمعیت در حال رشد دیگر امکانپذیر نیست. عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، اظهار داشت: تهران آبی تنها میتواند میزبان ۸ تا ۹ میلیون نفر باشد، اما در حال حاضر موظف است نیاز آبی حدود ۲۰ میلیون نفر را تأمین کند.
به گفته او، تمامی این جمعیت از منابع آبی مشترک بهره میبرند و کمآبی در یک نقطه به سرعت سایر نواحی را تحت تأثیر قرار میدهد. بنابراین، ضرورت دارد که کلیه محدوده تهران آبی، شامل تهران، البرز و بخشهایی از قزوین، در سیاستگذاریها لحاظ شود.
پیشنهاد: اثبات منابع آبی پیش از ساخت
بزرگزاده تأکید کرد: راهکار وزارت نیرو به معنای ممنوعیت کامل ساختوساز نیست؛ بلکه هدف هدایت ساختوسازها به سوی توسعهای پایدار است. هر پروژهای که نیاز به صرف آب داشته باشد، باید پیش از اقدام به ساخت، اثبات کند که تأمین منبع آب آن انجام شده است.» این «اثبات آب» میتواند بسته به شرایط هر استان متفاوت باشد و ممکن است به منابع آب سطحی یا زیرزمینی آبگیر وابسته باشد. او افزود: «این فرآیند تنها حدود ۲ درصد به هزینههای ساخت اضافه خواهد کرد.»
سخنگوی صنعت آب با اشاره به طرحهای آمایش سرزمینی قبل و بعد از انقلاب گفت: متأسفانه این طرحها بهطور کامل به اجرا در نیامد. تجربیات جهانی نشان میدهد که در اقلیمهای خشک و نیمهخشک، شکلگیری کلانشهرها تنها زمانی پایدار است که در نزدیکی دریا قرار داشته باشند.
اولویت با تأمین منابع آبی، نه درآمدزایی
به استناد این گزارش، نهادهای مسئول باید پیش از صدور مجوز ساخت، امکان تأمین آب را مورد بررسی قرار دهند. در صورتی که منبع آب کافی موجود نیست، باید به سمت راهکارهایی همانند بازچرخانی یا تولید آب رفت، نه اینکه با رویکرد درآمدی، بر حجم بلندمرتبهسازیها بیفزایند. در غیر این صورت، مرزهای تابآوری و ظرفیت محیطزیستی تهران آبی به شدت کاهش خواهد یافت.
۲۱۷
