تحولی اساسی در بازار املاک/ کاهش قیمت مسکن به میزان ۸.۵ درصد

کاهش تمایل به خرید مسکن به دلایل مختلف منطقه‌ای و افزایش وجود واحدهای مسکونی اجاره‌ای به دلیل خروج اتباع بیگانه، این امید را به وجود آورده که بازار مسکن در تابستان پیش‌رو آرامش بیشتری را تجربه کند.

بازار مسکن از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ تا به حال با رکود معاملاتی مواجه بوده و از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ قیمت‌ها نیز تا حدی به ثبات نسبی رسیده‌اند.

به گفته ایسنا، کاهش قدرت خرید برای متقاضیان مصرفی، اصلی‌ترین دلیل این رکود به شمار می‌رود. عواملی نظیر مالیات بر خانه‌های خالی و افت تقاضای سرمایه‌گذاری نیز تاثیری قابل توجه بر ثبات قیمت‌ها گذاشته‌اند.

اکثر کارشناسان به‌طور دقیق درباره زمان بازگشت رونق به بازار مسکن نظری ندارند، اما تجربیات گذشته نشان می‌دهد که اگر قیمت‌ها برای حدوداً سه تا چهار سال ثابت بمانند، افزایش تدریجی توان مالی متقاضیان مصرفی می‌تواند موجب رونق دوباره بازار شود.

اخیراً دو عامل جدید به عنوان عوامل رکودزا در بازار مسکن ظهور کرده‌اند. چالش‌های سیاسی و منطقه‌ای تأثیر بسزایی در کاهش قابل توجه تعداد معاملات در بخش خرید و فروش داشته است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد، با آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و رژیم صهیونیستی، تقاضا برای خرید مسکن روندی نزولی را طی کرده و بدین ترتیب قیمت‌های پیشنهادی در برخی از مناطق تهران به میزان ۸.۵ درصد کاهش یافته است.

همچنین به نظر می‌رسد خروج اتباع بیگانه به افزایش عرضه مسکن استیجاری منجر شده است. طبق گفته نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک، با شدت گرفتن خروج این افراد، تعداد واحدهای مسکونی کلنگی، به ویژه در مناطق پایین‌شهر، افزایش یافته است. در حال حاضر بیشتر املاکی که پیش‌تر به اتباع تعلق داشتند، با قیمت‌هایی مشابه سال گذشته به بازار عرضه می‌شوند، که این امر موجب کاهش نرخ اجاره در این بخش شده است.

در روزهای اخیر تقریباً ۴۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی افغان به کشور خود بازگشته‌اند. معاون اجتماعی پلیس اطلاعات تهران بزرگ اعلام کرده است که در تاریخ ۱۲ تیرماه سال جاری، طرحی سراسری برای جمع‌آوری اتباع غیرمجاز در تهران به اجرا درآمد که با همکاری دیگر پلیس‌های تخصصی صورت پذیرفت. در این طرح، محله‌هایی که محل تجمع و پاتوق اتباع غیرمجاز محسوب می‌شدند، شناسایی و ۱۵۰ نقطه از آنها پاکسازی شد. همچنین به مالکان و متصدیان که به کارگیری اتباع غیرمجاز پرداخته بودند، تذکرات جدی داده و تخلفات آنان در سوابق ثبت گردید.

کارفرمایانی که به استخدام اتباع خارجی غیرمجاز و فاقد پروانه کار دست بزنند، به ازای هر روز اشتغال غیرمجاز یک میلیون و ۷۳۱ هزار تومان جریمه خواهند شد و در صورت به کارگیری این افراد در مشاغلی که در پروانه کاری ذکر نشده، ممکن است به حبس تا ۱۸۰ روز محکوم شوند.

با توجه به اوضاع کنونی و ورود به فصل تابستان که به‌عنوان اوج جابه‌جایی خانوارها شناخته می‌شود، اگر کاهش معاملات در حوزه خرید و فروش همزمان با افزایش عرضه مسکن باشد، می‌تواند به پایداری و آرامش در بازار مسکن منجر گردد.

اما اثر منفی رکود معاملات، کاهش فعالیت‌های ساخت و ساز است. در حالی که افزایش قیمت مصالح ساختمانی که اغلب در زمان تورم عمومی اتفاق می‌افتد، هزینه‌های ساخت را افزایش می‌دهد. بازار ممکن است برای مدت معینی از طریق عرضه واحدهای موجود به ثبات برسد، اما اگر ظرفیت عرضه به پایان برسد، نیاز به واحدهای جدید در بازار احساس خواهد شد. در این شرایط، رکود در ساخت و ساز می‌تواند تاثیرات تورمی بر بازار مسکن ارسال کند.

دولت در حال حاضر به اجرای طرح نهضت ملی مسکن پرداخته است. از بدو آغاز این پروژه در دولت قبلی، هدف اولیه ساخت واحدهای مسکونی برای اقشار پایین بود، اما به تدریج با افزایش هزینه‌های ساخت، کارآیی این واحدها بیشتر به اقشار متوسط منتقل شده است. البته کارشناسان پیشنهادهایی نظیر تولید مسکن استیجاری، مسکن تدریجی و اجاره به شرط تملیک در کلان‌شهرها را به منظور کنترل بازار مسکن مطرح می‌کنند، هرچند این طرح‌ها هنوز به مرحله‌ای گسترده نرسیده‌اند.

۲۲۳۲۲۵