جریمه ۲۵ میلیارد دلاری؛ رسوایی کمبریج آنالیتیکا بار دیگر متا را تحت فشار قرار داد

پس از مدت‌ها، رسوایی کمبریج آنالیتیکا دوباره بر متا سایه افکنده است. قاضی یک دادگاه در نیومکزیکو، این غول شبکه‌های اجتماعی را به پرداخت جریمه‌ای معادل ۲۵ میلیارد دلار محکوم کرد؛ رقمی که به‌واسطه بیش از ۴۳ میلیون تخلف از قوانین رویه‌های تجاری ناعادلانه در ایالت تعیین شده است.

این حکم به‌عنوان شدیدترین ضربه‌ی حقوقی به متا در سال‌های اخیر تلقی می‌شود. شرکت مادر فیسبوک در ماه‌های گذشته با چالش‌های حقوقی متعددی مواجه شده و مدتی به توافقات مالی متوسل شده بود، اما هیچ‌یک به میزان پرونده نیومکزیکو نزدیک نیست. همچنین، رقم تازه حتی فراتر از مبلغ توافق‌نامه اخیر متا در مسائل مربوط به امنیت آنلاین کودکان است.

ماجرا در شهریور امسال به نقطه عطفی رسید. هیئت منصفه نیومکزیکو در آن زمان رأی داد که متا در خصوص نحوه محافظت از اطلاعات کاربران و نیز جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست و سخنانی که موجب نفرت می‌شوند، مصرف‌کنندگان را فریب داده است.

منشأ این پرونده به یک شکایت در سال ۲۰۲۱ برمی‌گردد. این شکایت به دنبال افشاگری‌هایی مطرح شد که سال‌ها پیش از فعالیت‌های کمبریج آنالیتیکا پرده‌برداری می‌کرد. این شرکت مشاوره سیاسی انگلیسی با جمع‌آوری داده‌های مربوط به میلیون‌ها حساب کاربری فیسبوک، اقدام به شناسایی پیام‌هایی کرد که در آستانه نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ بیشترین تأثیر را بر رأی‌دهندگان داشتند. در حقیقت، اطلاعات شخصی به ابزارهای هدف‌گیری سیاسی تبدیل شده بودند.

قاضی مربوطه برای تعیین میزان جریمه به تعدادی از عوامل اشاره کرد و آن‌ها را برای وضع بالاترین جریمه قانونی کافی دانست. او گفت: «تعداد قابل توجه تخلفات عمدی که هیئت منصفه شناسایی کرده است»، «مدت و تکرار این رفتار»، «ایجاد تخلفات در موضوعات گسترده» و «دخالت مدیران ارشد فیسبوک»، از جمله عوامل مؤثر بر تصمیم نهایی بودند.

حداکثر میزان جریمه به ازای هر تخلف ۵ هزار دلار تعیین شده است. با ضرب این عدد در بیش از ۴۳ میلیون تخلف، مجموع جریمه‌های مدنی می‌توانست به رقمی فراتر از ۲۱۹ میلیارد دلار برسد؛ ولی قاضی مبلغ نهایی را به ۲۵ میلیارد دلار کاهش داد.

واکنش متا به این حکم شدید بود. سی. جی. ماهونی، مدیر ارشد حقوقی متا، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این حکم و رویکرد دادستان کل به اجرای قانون، عملاً فعالیت تجاری در نیومکزیکو را غیرممکن می‌سازد. اساساً شکایت حاضر تلاش می‌کند تا محدودیت‌های جدیدی برای آنچه افراد می‌توانند در فضای آنلاین بیان کنند، اعمال کند. ما مطمئن هستیم که در مرحله تجدیدنظر، پیروز خواهیم شد.»

به عبارت دیگر، پرونده هنوز بسته نشده است و متا به دنبال ادامه نبرد حقوقی در یک دادگاه بالاتر خواهد بود.

دفتر دادستان کل نیومکزیکو مبلغ کاهش یافته را «یکی از بزرگ‌ترین جریمه‌های مالی تاریخ ایالات متحده علیه یک شرکت» توصیف کرده است. مقایسه با دیگر احکام و توافق‌های اخیر متا، تفاوت قابل توجه رقم ۲۵ میلیارد دلار را به روشنی نشان می‌دهد:

• در حکمی مهم و مستقل در دادگاه ایالتی نیومکزیکو، متا به پرداخت قریب به یک میلیارد دلار جریمه مدنی و هزینه‌های جبران خسارت محکوم شد به خاطر اینکه مصرف‌کنندگان را در مورد ایمنی محصولاتش فریب داده است.
• در توافقی مجزا با دادستان‌های کل بیشتر ایالت‌ها، متا تصمیم گرفت با پرداخت ۱۷٫۱ میلیارد دلار به شکایت‌های مربوط به ایمنی آنلاین کودکان رسیدگی کند.
• پرداخت ۵٫۳ میلیارد دلار از همین مبلغ مشروط به آن است که یوتیوب و تیک‌تاک نیز اقدامات مشابهی را انجام دهند.

رائول تورز، دادستان کل نیومکزیکو، پس از این موفقیت جدید، بیانیه‌ای قوی صادر کرد.

تورز در صحبت‌هایش بیان کرد: «این پرونده همواره فراتر از یک شرکت یا یک رسوایی بوده است. موضوع اصلی این است که آیا شرکت‌ها می‌توانند مصرف‌کنندگان را درباره‌ی سرنوشت اطلاعات شخصی‌شان فریب دهند، بدون اینکه با پیامدهای جدی مواجه شوند. نیومکزیکو ایستادگی کرد، پرونده را به دادگاه برد و حکمی را کسب کرد که تأییدکننده میلیون‌ها تخلف قانونی بود.»