تأثیر افزایش قیمت سوخت بر سودآوری نمادهای نیروگاهی؛ کدام نمادهای بورسی متأثر می‌شوند

طبق گزارش نبض بورس، شرکت‌های تولیدکننده و سرمایه‌گذاری در حوزه برق با انتشار اطلاعیه‌هایی در سامانه کدال، از تصویب قوانین جدید در خصوص نرخ سوخت نیروگاهی خبر داده‌اند. براساس این اطلاعیه که در تاریخ ۲۵ مهر ۱۴۰۵ از سوی وزیر نیرو اعلام شده، تغییراتی در نرخ سوخت مصرفی نیروگاه‌ها از ابتدای آبان‌ماه به‌وجود خواهد آمد؛ تصمیمی که می‌تواند بر ساختار هزینه‌ای جزئیات مربوط به درآمد و سودآوری این واحدها تأثیر مستقیم بگذارد.

نکته‌ای که باید در نظر گرفته شود این است که افزایش نرخ سوخت به‌طور قطع به معنای کاهش سود نیروگاه‌ها نیست؛ زیرا براساس ضوابط ابلاغ‌شده، شرکت مدیریت شبکه برق ایران ملزم به به‌روزرسانی سقف قیمت انرژی در بازار عمده‌فروشی با توجه به نرخ جدید سوخت است. بنابراین، میزان جبران هزینه‌های اضافی از طریق نرخ فروش انرژی یکی از پارامترهای اصلی در سنجش اثرات مالی این تغییر خواهد بود.

نرخ جدید سوخت نیروگاه‌ها از آبان ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود؟

طبق اطلاعیه‌های منتشرشده، نرخ سوخت نیروگاه‌ها بسته به روش تأمین برق متغیر خواهد بود.

• بازار عمده‌فروشی برق و تابلو معمول بورس انرژی: ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال، معادل یک‌هزار و ۲۸۳ تومان به ازای هر مترمکعب گاز.

• تابلوی آزاد بورس انرژی: ۹۶ هزار و ۲۲۵ ریال، معادل ۹ هزار و ۶۲۲٫۵ تومان به ازای هر مترمکعب گاز.

مبالغ ذکرشده شامل مالیات بر ارزش افزوده بوده و بر اساس اطلاع‌رسانی شرکت‌ها، این نیروگاه‌ها موظف هستند هزینه سوخت مصرفی خود را به شرکت توانیر بپردازند.

در این راستا، تفاوت نرخ سوخت در بازارهای مختلف از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا هزینه نهایی هر نیروگاه به نوع بازار فروش برق، ترکیب عرضه، میزان مصرف سوخت و شرایط عملیاتی آن بستگی دارد. بنابراین, نمی‌توان اثرات این مصوبه را برای تمامی شرکت‌های نیروگاهی به‌صورت یکسان در نظر گرفت.

کدام نمادهای بورسی به تغییر نرخ سوخت واکنش مالی نشان خواهند داد؟

پس از ابلاغ ضابطه جدید، چندین شرکت فعال در صنعت برق و گروه‌های سرمایه‌گذاری مربوطه، اطلاعاتی در ارتباط با نرخ سوخت و تأثیرات مالی آن را در سامانه کدال منتشر کردند. جزئیات مربوط به این اطلاع‌رسانی به شرح زیر است.

۱. بکهنوج؛ اثر نهایی پس از تدوین نرخ فروش برق مشخص خواهد شد

شرکت تولید برق ماهتاب کهنوج اعلام داشته است که نرخ سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس، معادل ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال و لازم به ذکر است که نرخ سوخت نیروگاه‌های فعال در تابلو آزاد بورس، ۹۶ هزار و ۲۲۵ ریال به ازای هر مترمکعب تعیین شده است.

طبق اطلاعیه این شرکت، هزینه سوخت باید به توانیر پرداخت شده و روش تأمین آنلاین این هزینه برای معاملات خارج از بازار عمده‌فروشی نیز طراحی خواهد شد. همچنین سقف قیمت انرژی در بازار عمده‌فروشی باید با قیمت جدید سوخت همخوانی یابد.

اثر بر سودآوری: بکهنوج اشاره کرده است که اثرات نهایی درآمد و هزینه‌ها پس از اقدامات هیأت تنظیم بازار برق و اطلاعیه مدیریت شبکه برق ایران مشخص خواهد شد و بنابراین، در حال حاضر امکان پیش‌بینی تغییرات سودآوری این شرکت وجود ندارد.

۲. بمپنا؛ افزایش نرخ سوخت و انتظار برای تعیین آثار مالی

شرکت تولید برق عسلویه مپنا با نماد «بمپنا» از افزایش نرخ سوخت نیروگاهی در بازار عمده‌فروشی برق و تابلوی عادی بورس از ۲ هزار و ۷۰۰ ریال به ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال خبر داده است.

این افزایش، به‌معنای رشد حدود ۳۷۵ درصدی نرخ اسمی سوخت در این بخش نسبت به نرخ قبلی اعلام‌شده در اطلاعیه شرکت است. بااین‌حال، افزایش نرخ سوخت به‌تنهایی نمی‌تواند تغییر هزینه نهایی یا سود شرکت را تعیین کند.

اثر بر سودآوری: اصلاح سقف قیمت انرژی از سوی شرکت مدیریت شبکه برق ایران و همچنین میزان مصرف سوخت و تولید برق در تعیین پیامد مالی این تغییر، نقش بسزایی دارد. اثرات واقعی این تغییر در گزارش‌های ماهانه تولید و صورت‌های مالی آینده منعکس خواهد شد.

۳. بپیوند؛ وابستگی نتیجه مالی به سازوکار قیمت‌گذاری برق

شرکت برق و انرژی پیوند گستر پارس با نماد «بپیوند» نیز ضابطه جدید نرخ سوخت را اعلام کرده است. بر اساس این اعلامیه، نرخ سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس، با ملاحظه ضوابط مربوط به گواهی سوخت، به مبلغ ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب واحد سوخت مشخص شده است.

مدیریت شبکه برق ایران موظف است که سقف قیمت انرژی را متناسب با نرخ جدید به‌روز کند. هم‌چنین، توانیر لازم است با همکاری بورس انرژی، روش دریافت آنلاین هزینه سوخت را در معاملات برق و قراردادهای دوطرفه پیاده‌سازی کند.

اثر بر سودآوری: پیش از تعیین نرخ نهایی فروش برق و نحوه اعمال ضوابط جدید، امکان ارزیابی دقیق اثر این تصمیم بر درآمد، هزینه و سود بپیوند وجود ندارد.

۴. بگیلان؛ اعلام ضوابط جدید بدون تعیین اثر نهایی بر سود

شرکت توسعه مسیر برق گیلان با نماد «بگیلان» نیز از اجرای نرخ جدید سوخت از تاریخ اول آبان ۱۴۰۵ خبر داده است. بر اساس اطلاعیه این شرکت، نرخ سوخت در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس با رعایت ضوابط مربوط به گواهی سوخت، ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب تعیین شده است.

بر این اساس، سقف قیمت انرژی باید به‌روزرسانی شود و روش دریافت هزینه سوخت از نیروگاه‌ها در زمان فروش برق یا ثبت قرارداد دوطرفه نیز به مرحله اجرا درخواهد آمد.

اثر بر سودآوری: شرکت هنوز از میزان افزایش هزینه یا تغییر احتمالی سود خود اطلاعاتی ارائه نکرده است. ارزیابی دقیق‌تر نیازمند اطلاعات مربوط به تولید، مصرف سوخت و نرخ فروش برق پس از اجرای مصوبه است.

۵. آبادا؛ دو نرخ متفاوت برای عرضه برق در بازارهای مختلف

شرکت تولید نیروی برق آبادان با نماد «آبادا» نرخ جدید سوخت نیروگاه‌ها را اعلام کرده است. بر اساس اطلاعیه این شرکت، نرخ سوخت در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس معادل یک‌هزار و ۲۸۳ تومان و در تابلو آزاد بورس انرژی حدود ۹ هزار و ۶۲۳ تومان به ازای هر مترمکعب گاز تعیین شده است.

اثر بر سودآوری: تفاوت بارز نرخ سوخت در دو روش عرضه، اهمیت ترکیب فروش برق را برای بررسی عملکرد مالی آبادا افزایش می‌دهد. با این‌حال، بدون اطلاع از سهم هر بازار در فروش شرکت و چگونگی تعدیل نرخ برق، نمی‌توان به‌صورت قطعی درباره جهت و میزان اثر نهایی این تصمیم بر سودآوری آن نظر داد.

۶. ونیرو؛ رشد نرخ سوخت و اهمیت عملکرد نیروگاه‌های زیرمجموعه

شرکت سرمایه‌گذاری نیرو با نماد «ونیرو» نیز از افزایش نرخ سوخت نیروگاه‌ها از ۲ هزار و ۷۰۰ ریال به ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس آگاهی داده است.

براساس خبر منتشره، نرخ سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در تابلو آزاد بورس نیز ۹۶ هزار و ۲۲۵ ریال به ازای هر مترمکعب گاز یا هر لیتر فرآورده نفتی تعیین گردیده است.

اثر بر سودآوری: پیامد این تغییر برای ونیرو به وضعیت مالی نیروگاه‌های زیرمجموعه، افزایش هزینه سوخت و چگونگی تعدیل نرخ فروش برق وابسته است. شرکت نیز اعلام کرده است که ارزیابی آثار نهایی پس از تعیین نرخ خرید برق از سوی شرکت مدیریت شبکه برق ایران ممکن خواهد بود.

۷. دماوند؛ اصلاح سقف نرخ فروش، عامل کلیدی در ارزیابی آثار مالی

شرکت تولید نیروی برق دماوند با نماد «دماوند» یادآور شده است که نرخ سوخت نیروگاه‌های فعال در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس، از اول آبان ۱۴۰۵ معادل ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال با احتساب مالیات و ارزش افزوده خواهد بود.

اثر بر سودآوری: دماوند تأکید کرده است که آثار درآمدی ابلاغیه پس از اصلاح سقف نرخ فروش انرژی و انتشار اطلاعیه مدیریت شبکه روشن خواهد شد. ازاین‌رو، اطلاعات فعلی برای تعیین میزان تغییر سود شرکت کافی نیست.

۸. ومپنا؛ انعکاس آثار مالی در صورت‌های مالی شرکت‌های فرعی

شرکت گروه مدیریت نیروگاهی ایرانیان مپنا با نماد «ومپنا» از تصویب نرخ جدید سوخت نیروگاهی خبر داده است. مطابق با این اطلاعیه، نرخ سوخت در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس انرژی از ۲ هزار و ۷۰۰ ریال به ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال افزایش می‌یابد.

این شرکت اشاره کرده که آثار واقعی تغییرات در صورت‌های مالی شرکت‌های فرعی، شامل تولید برق عسلویه مپنا، تولید برق پرند مپنا، تولید برق سنندج مپنا، تولید برق توس مپنا و تولید برق گناوه مپنا نمایش داده خواهد شد. آثار مربوط به شرکت گروه مدیریت نیروگاهی ایرانیان مپنا نیز در صورت‌های مالی سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۵ گزارش خواهد شد.

اثر بر سودآوری: برای ارزیابی اثر این مصوبه بر ومپنا باید عملکرد شرکت‌های فرعی، میزان مصرف سوخت و تغییرات احتمالی در درآمد حاصل از فروش برق بررسی شود. صرف افزایش نرخ سوخت، بدون توجه به تعدیل نرخ فروش، مبنای کافی برای نتیجه‌گیری درباره سود شرکت نخواهد بود.

۹. برق پرند؛ هزینه جدید در انتظار تعیین تکلیف نرخ فروش

شرکت تولید برق پرند مپنا اعلام کرده است که نرخ سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس، با رعایت ضوابط مربوط به گواهی سوخت، معادل ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب تعیین شده است.

همچنین، مدیریت شبکه برق ایران باید سقف قیمت انرژی را به‌روزرسانی کند و توانیر نیز موظف است که سازوکار دریافت آنلاین هزینه سوخت را با همکاری بورس انرژی به اجرا درآورد.

اثر بر سودآوری: شرکت اعلام کرده است که آثار درآمدی و هزینه‌ای این ابلاغیه پس از اصلاح سقف قیمت انرژی مشخص خواهد شد. از این رو، ارزیابی مالی برق پرند نیازمند بررسی گزارش‌های تولید و اطلاعات تکمیلی شرکت بعد از اجرای این مصوبه است.

۱۰. بجهرم؛ اثر نهایی پس از اجرای ضوابط جدید مشخص خواهد شد

شرکت توسعه مولد نیروگاهی جهرم با نماد «بجهرم» نیز از اجرای ضابطه جدید نرخ سوخت از تاریخ اول آبان ۱۴۰۵ خبر داده است. نرخ سوخت اعلام‌شده برای عرضه برق در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس، ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب می‌باشد.

اثر بر سودآوری: میزان تأثیر این تغییر بر عملکرد بجهرم منوط به اصلاح سقف قیمت انرژی، حجم مصرف سوخت و درآمد حاصل از فروش برق خواهد بود. شرکت اعلام کرده که آثار نهایی پس از تصمیمات هیأت تنظیم بازار برق و اطلاعیه مدیریت شبکه برق مشخص می‌شود.

۱۱. بمولد؛ انتظار برای اعلام آثار هزینه‌ای و درآمدی

شرکت مولد نیروگاهی تجارت فارس با نماد «بمولد» نیز نرخ جدید سوخت در بازار عمده‌فروشی و تابلوی عادی بورس را ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب واحد سوخت اعلام کرده است.

طبق اطلاعیه، سقف قیمت انرژی باید متناسب با نرخ جدید سوخت به‌روزرسانی شده و سازوکار دریافت آنلاین هزینه سوخت در زمان فروش برق یا ثبت قرارداد دوطرفه نیز باید به مرحله اجرا درآید.

اثر بر سودآوری: پیش از اعلام نتایج اصلاح سقف قیمت انرژی و انتشار اطلاعات عملکردی پس از اجرای مصوبه، امکان ارائه برآورد دقیق تغییر سودآوری بمولد وجود ندارد.

۱۲. شمس؛ ترکیب فروش برق، تعیین‌کننده میزان اثرگذاری مصوبه

شرکت تولید انرژی برق شمس پاسارگاد با نماد «شمس» از ابلاغ نرخ‌های جدید سوخت نیروگاهی خبر داده است. بر طبق اطلاعیه این شرکت، نرخ سوخت در بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس ۱۲ هزار و ۸۳۰ ریال و نرخ سوخت در تابلو آزاد بورس ۹۶ هزار و ۲۲۵ ریال به ازای هر واحد سوخت تعیین شده است.

اثر بر سودآوری: میزان تأثیر این تغییر بر هزینه‌های شمس به نحوه فروش برق، ترکیب عرضه در بازارهای مختلف و میزان مصرف سوخت وابسته است. شرکت هنوز رقم مشخصی از افزایش هزینه یا تغییر سودآوری اعلام نکرده و لذا ارزیابی دقیق‌تر به انتشار گزارش‌های عملکردی آتی نیازمند است.

افزایش نرخ سوخت نیروگاه‌ها چه تأثیری بر سهامداران خواهد داشت؟

تصویب نرخ جدید سوخت می‌تواند بر عملکرد مالی شرکت‌های نیروگاهی از دو مسیر اصلی اثر بگذارد:

نخست، افزایش هزینه سوخت: رشد نرخ سوخت می‌تواند به‌طبع هزینه تولید برق را بالا ببرد؛ ولی میزان این افزایش برای هر نیروگاه به راندمان، حجم تولید، نوع سوخت مصرفی و سهم هزینه سوخت در بهای تمام‌شده بستگی دارد.

دوم، احتمال تعدیل درآمد فروش برق: طی ابلاغیه مشخص شده که شرکت مدیریت شبکه برق ایران ملزم به به‌روزرسانی سقف قیمت انرژی در بازار عمده‌فروشی با در نظر گرفتن نرخ جدید سوخت است. در صورتی که درآمد حاصل از فروش برق بتواند هزینه‌های اضافی سوخت را پوشش دهد، فشار به سمت سودآوری کاهش می‌یابد؛ در غیر این صورت، عدم جبران کامل هزینه‌ها می‌تواند حاشیه سود برخی نیروگاه‌ها را تحت فشار قرار دهد.

علاوه‌براین، شرکت توانیر موظف شده است طی یک ماه پس از ابلاغ سند، با همکاری بورس انرژی، سازوکار آنلاین دریافت هزینه سوخت از نیروگاه‌ها را در معاملات مربوط طراحی و اجرایی کند. شیوه اجرای این سازوکار نیز در ارزیابی اثرات عملیاتی مصوبه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

آیا نرخ جدید سوخت به زیان نیروگاه‌های بورسی خواهد بود؟

افزایش نرخ سوخت نیروگاهی، به‌ویژه افزایش نرخ اعلام‌شده برای بازار عمده‌فروشی و تابلو عادی بورس نسبت به نرخ قبلی، تغییر معناداری در ساختار هزینه‌ای صنعت برق است. با این وجود، امروزه نمی‌توان به‌طور قطعی این مصوبه را به نفع یا زیان همه نمادهای نیروگاهی تلقی کرد.

آنچه نتیجه نهایی را مشخص خواهد کرد، نسبت افزایش هزینه سوخت به تغییر درآمد فروش برق، ترکیب بازارهای فروش، حجم تولید و بهره‌وری هر نیروگاه می‌باشد. از این رو، سهامداران نمادهای بکهنوج، بمپنا، بپیوند، بگیلان، آبادا، ونیرو، دماوند، ومپنا، برق پرند، بجهرم، بمولد و شمس باید علاوه بر پیگیری اطلاعیه‌های کدال، به اصلاحیه سقف قیمت انرژی و گزارش‌های تولید و صورت‌های مالی دوره‌های بعد نیز توجه داشته باشند.