دلایل بروز توهم دایناسور سبز در دختران نوجوان چه می‌تواند باشد؟

یک دختر نوجوان در ایالت کالیفرنیا، ایالات متحده، به اورژانس مراجعه کرد و از تجربیات عجیبی خبر داد. او بیان می‌کرد که دایناسوری به رنگ سبز را در آسمان مشاهده می‌کند و صداهایی می‌شنود که او را به انجام کارهای خطرناک تشویق می‌کنند. همچنین او حس می‌کرد که شخصی در حال تعقیب اوست.

براساس گزارش لایوساینس، علائم این نوجوان به توهمات محدود نمی‌شد. بدن او در حال لرزش بود، عرق از پیشانی‌اش می‌ریخت، ضربان قلبش به طرز قابل توجهی بالا رفته و نفس‌هایش تند و سطحی شده بود. به هنگام گفت‌وگو با پزشکان، مدیریت احساس خود نسبت به دایناسور خیالی به گونه‌ای بود که انگار این موجود واقعاً در اتاق حضور دارد.

این دختر اعتقاد داشت که از حدود چهار سال پیش به توهمات دچار بوده، اما والدینش اعلام کردند که رفتارهای غیرعادی او تنها از دو روز پیش آغاز شده است. آنها همچنین متوجه کاهش علاقه دخترشان به درس و فعالیت‌های روزانه در طول یک ماه گذشته شده بودند.

پزشکان پس از مشاهده وضعیت جسمی بیمار به این نتیجه رسیدند که ممکن است توهمات به مشکلی در مغز او مربوط باشد. آنها در ابتدا سی‌تی‌اسکن مغز او را انجام دادند که هیچ نشانه‌ای از خون‌ریزی یا تورم در آن مشاهده نشد. نوار مغز نیز نتیجه‌ای غیرعادی نشان نداد. تلاش برای نمونه‌گیری از مایع مغزی‌نخاعی او انجام شد تا احتمال عفونت یا بیماری‌های دیگر بررسی شود، اما تلاش نخست ناموفق بود.

پس از گذشت هشت روز از بستری شدن، روان‌پزشکان پیشنهاد کردند که دختر به بخش روان‌پزشکی منتقل شود، اما او به دلیل مشکلاتی در غذا خوردن و جثه‌ی ضعیفش، شرایط انتقال مناسب را نداشت. برای کنترل توهمات، داروی ضدروان‌پریشی اولانزاپین تجویز شد.

در نهایت، یکی از آزمایش‌های تخصصی، علامت روشنی از مشکل نادر در مغز دختر ارائه داد. پزشکان در مایع مغزی‌نخاعی او پادتن‌هایی یافتند که به جای مبارزه با باکتری‌ها و ویروس‌ها، به پروتئین‌های سلول‌های عصبی حمله می‌کردند. این پادتن‌های غیرطبیعی، «رشته‌های میانی عصبی» یا NIF نامیده می‌شوند و برای حفظ ساختار و شکل سلول‌های عصبی ضروری‌اند.

پزشکان با توجه به یافته‌های آزمایش، تشخیص دادند که دختر به نوع نادری از آنسفالیت خودایمنی یا التهاب خودایمنی مغز مبتلا شده است.

بیماری‌های خودایمنی به‌طور اشتباه به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کنند. در آنسفالیت خودایمنی، این حمله به بافت عصبی مختص شده و التهاب به‌وجود آمده می‌تواند کارایی طبیعی مغز را مختل کند. نتیجه این وضعیت به بروز توهمات، تغییرات در رفتار و مشکلات حرکتی منجر می‌شود.

گاهی اوقات این بیماری به تومورهای موجود در بدن مربوط می‌شود؛ برخی تومورها پروتئین‌هایی تولید می‌کنند که شبیه به پروتئین‌های سلول‌های عصبی هستند. در این شرایط، سیستم ایمنی شاید به‌اشتباه سلول‌های عصبی را در تلاش خود برای مبارزه با تومور هدف قرار دهد. پزشکان برای بررسی این احتمال از دختر ام‌آر‌آی و اسکن PET به عمل آوردند، اما هیچ توموری شناسایی نکردند.

پس از تشخیص بیماری، پزشکان روند درمانی را شروع کردند که برای کاهش التهاب و پیشگیری از حملات بیشتر سیستم ایمنی به مغز طراحی شده بود.

این دختر داروهای ضدالتهابی استروئیدی و ایمونوگلوبولین دریافت کرد. ایمونوگلوبولین که از پادتن‌های افراد سالم تهیه می‌شود، می‌تواند به کنترل واکنش‌های نامناسب سیستم ایمنی کمک نماید. پزشکان همچنین داروی ریتوکسیماب را تجویز کردند تا سلول‌های ایمنی که مسئول تولید پادتن‌های مضر هستند، هدف قرار داده شوند.

بخش دیگری از روش درمانی شامل «پلاسمافرز» بود. در این تکنیک، خون بیمار به دستگاهی منتقل می‌شود که قسمت مایع آن یا پلاسما را از سلول‌های خونی جدا می‌کند. سپس پلاسما که حاوی پادتن‌های مضر است، با مایعی جایگزین می‌شود و خون دوباره به بدن بازگردانده می‌شود. این دختر در تمام طول یک ماه، پنج بار تحت این درمان قرار گرفت. او پس از حدود دو ماه بستری در بیمارستان، مرخص شد، اما مصرف دارو و دریافت ماهانه ایمونوگلوبولین از او قطع نشده بود.

در طول یک سال پس از درمان، وضعیت دختر به‌آهستگی بهبود یافت و او توانست مصرف داروهای روان‌پزشکی را متوقف کند؛ هرچند درمان مربوط به بیماری خودایمنی همچنان ادامه داشت.

آنسفالیت خودایمنی یک بیماری نادر است. بیشتر موارد شناخته‌شده این عارضه در کودکان به پادتن‌هایی مربوط می‌شود که گیرنده‌های NMDA، نوع دیگری از سلول‌های عصبی را هدف قرار می‌دهند. اما در مورد این دختر، پادتن‌ها به پروتئین‌های NIF حمله کرده بودند.

خانواده‌ی دختر همچنین گزارشی داده‌اند مبنی بر اینکه او تقریباً سه هفته پیش از مراجعه به بیمارستان دچار سرفه شده بود. آن‌ها قبلاً به فیلیپین سفر کرده بودند و تعدادی از اعضای خانواده همزمان از علائم بیماری مشابهی رنج می‌بردند. با این حال، پزشکان نتوانستند تأیید کنند که این عفونت احتمالی عاملی برای التهاب مغز دختر بوده است.

این پرونده نشان می‌دهد که توهمات و تغییرات ناگهانی در رفتار همیشه به معنای وجود اختلالات روان‌پزشکی نیستند. گاه بیماری‌های جسمی، از جمله التهاب مغز به خاطر حملات سیستم ایمنی، می‌توانند علائمی مشابه به وجود آورند. بنابراین، بررسی علل جسمی به‌ویژه زمانی که توهمات با نشانه‌هایی مانند تب، ضربان قلب غیرطبیعی یا مشکلات حرکتی همراه باشند، از اهمیت زیادی برخوردار است.

جزئیات مورد مطالعه در نشریه Clinical Practice and Cases in Emergency Medicine منتشر گردیده است.