وضعیت بحرانی در ایستگاه فضایی؛ ناسا از فضانوردان خواسته است تا در فضاپیما پناه بگیرند
امروز جمعه، ناسا اعلام نمود که فضانوردان مستقر در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS)، به علت افزایش نشت هوا از یکی از ماژولهای روسی، بهطور موقت به پناهگاه اضطراری منتقل شدند و خود را برای تخلیه احتمالی ایستگاه آماده کردند.
برآورد میشود نشتهای هوا ناشی از ترکهای میکروسکوپی در یک تونل انتقالی به نام PrK باشد؛ دهلیزی کوچک که به انتهای عقبی ماژول خدماتی زوزدا متصل است و دسترسی به درگاههای فضاپیماهای پروگرس و سایوز دارد.
ماژول زوزدا، اولین بخش کاملاً روسی ایستگاه فضایی بینالمللی بود که در ژوئیه ۲۰۰۰ از سوی روسکاسموس (آژانس فضایی روسیه) نصب گردید. مهندسان برای نخستین بار در سال ۲۰۱۹ به این نشتیها پی بردند؛ اما علیرغم تلاشهای مستمر در سالهای گذشته برای درزگیری و مشخص کردن علت اصلی مشکل، این وضعیت همچنان ادامه دارد. به خاطر تداوم نشتها، زیستگاه مداری در حال حاضر روزانه حدود نیمکیلوگرم هوا را از دست میدهد.
بتانی استیونز، سخنگوی ناسا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
پس از مشاهده نشتیهای تازه، روسکاسموس تصمیم گرفته است که روز جمعه ۵ ژوئن اقدام به تعمیرات گستردهتری نماید. از روی احتیاط، ناسا به تمامی چهار عضو مأموریت کرو ۱۲ و کریس ویلیامز، فضانورد ناسا، دستور داد تا در طول انجام تعمیرات، در فضاپیمای دراگون اسپیسایکس در وضعیت آمادهباش ایمنی بمانند.
با این حال، مسئولان روسکاسموس ساعاتی بعد در بیانیهای به زبان روسی اظهار کردند: «این وضعیت هیچ خطری برای امنیت خدمه و یا سیستمهای ایستگاه ایجاد نمیکند. فشار داخل ISS پایدار بوده و در سطح عادی نگهداری میشود.»
جورج نیلد، رئیس شرکت فناوریهای فضایی تجاری و عضو سابق هیئت مشاوره ایمنی هوافضای ناسا، اعلام کرد که فضانوردان بهطور منظم برای واکنش به تنوع وسیعی از حوادث احتمالی آموزش میبینند. او بیان کرد: «ناسا همواره باید آماده باشد تا فضانوردانش در مواقع لزوم از فضاپیمای دراگون به عنوان «قایق نجات» برای بازگشت سریع به زمین بهرهبرداری کنند. افزایش میزان نشت فشار که امروز گزارش شده، صرفاً تاکید بر این واقعیت است که این نوع حوادث ممکن است هر لحظه اتفاق بیفتند.»
در کنار ویلیامز، سه عضو دیگر مأموریت کرو ۱۲ شامل جسیکا میر، جک هاتاوی و سوفی آدنو به فضاپیمای کرو دراگون متصل به ایستگاه پناه بردند. آندری فدیایف، دیگر عضو کرو ۱۲ که از روسکاسموس بود؛ اما مشخص نشد که آیا او نیز طبق دستورات به دراگون پیوسته است یا خیر. در همین حین، دو فضانورد روس به نامهای سرگئی کودسورچکوف و سرگئی میکایف در ایستگاه باقی ماندند تا به مدیریت وضعیت کمک کنند.
مدتی پس از ورود فضانوردان به دراگون، مرکز کنترل مأموریت ناسا به آنها دستور داد تا از «وضعیت پناهگاه ایمن» خارج شوند و اعلام کرد که «همکاران روس ما تصمیم گرفتهاند امروز فقط اندازهگیریهایی انجام دهند.»
استیونز بعداً در بیانیهای دیگر توضیح داد: «روسکاسموس عملیات تعمیر ساختاری موردنظر برای جمعه در تونل انتقالی PrK را متوقف کرده است تا دادهها و اندازهگیریهای بیشتری مورد بررسی قرار گیرد. ما با اشتیاق منتظر همکاری با روسکاسموس برای یافتن راهحل مشترک برای این نشتیها هستیم.»
بهنظر میرسد دستور پناه گرفتن، احتمالاً نتیجهای از سوءتفاهم میان کنترلکنندگان مأموریت ناسا و روسکاسموس بوده باشد
در نتیجه بهنظر میرسد که صدور دستور پناه گرفتن، احتمالا از سوءتفاهم میان کنترلکنندگان مأموریت ناسا و روسکاسموس نشأت گرفته است. جاناتان مکداول، اخترفیزیکدان و مشاور فضایی اعتقاد دارد که فضانوردان در معرض خطر فوری قرار نداشتند. ذخایر هوای موجود در ایستگاه به راحتی میتوانند کاهش تدریجی ناشی از نشتیها را جبران کنند. با این وجود، او هشدار داد که این وضعیت «بهطور بالقوه بسیار جدی» است.
مکداول اضافه کرد: «نگرانی اصلی این است که یک ترک کوچک بهناگاه به شکلی فاجعهبار بزرگتر شود. چنین رویدادی بعید است، اما غیرممکن نیست و در آن صورت، میتواند بقای ایستگاه و خدمه را تحت تهدید قرار دهد.»
حادثهی امروز مجدداً نگرانیها در مورد ایمنی ISS را برجسته کرده است؛ ایستگاهی که اکنون بیش از ۲۵ سال در مدار زمین فعالیت کرده و مدت زمان بیشتری از عمر اولیهی خود را سپری کرده است. بخش نشتیدار PrK به یکی از مسائل فنی کلیدی ایستگاه تبدیل گردیده و ناسا در ارزیابیهای داخلی ایمنی، آن را در بالاترین سطح نگرانی طبقهبندی کرده است.
در حال حاضر، برای مقابله با این مشکل، دستورالعملهایی وجود دارد؛ از جمله اینکه دریچه ارتباطی میان زوزدا و PrK معمولاً بهطور بسته نگهداری میشود و تنها در مواقع نیاز به دسترسی به زوزدا باز میگردد. هر زمان که این دریچه باز شود، دریچه متناظر در بخش آمریکایی ایستگاه بسته خواهد شد تا در صورت بروز افت فشار شدید، خسارت احتمالی محدود به بخش روسی باشد.
ناسا اعلام کرده است که نیت دارد ISS را تا پایان سال ۲۰۳۰ بازنشسته کند و بهزودی پس از آن، فرایند خروج کنترلشده ایستگاه از مدار و سقوط آن را به انجام رساند. با این حال، برخی تلاشها برای تمدید مدت عملیاتی این آزمایشگاه مداری همچنان ادامه دارد.
