تقاطع جنگ و فناوری؛ گسترش جنگ به خلیج فارس، چه تأثیری بر اقتصاد دیجیتال منطقه گذاشت؟
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از صبح نهم اسفند در پایتخت آغاز شد؛ اما خیلی زود از مرزهای کشور فراتر رفت و حتی زیرساخت اقتصاد دیجیتال در منطقه را نیز درگیر کرد؛ بهطوری برخی از غولهای فناوری نیز بهطور ناخواسته وارد میدان شدند. شرق در گزارشی از تأثیر جنگ بر شرکتهای بزرگ و زیرساختهای ابری در خیلج فارس میگوید.
با قطع دسترسی اینترنت، ارتباط زومیت نیز با دنیای بیرون قطع شده است؛ بنابراین در تلاش برای گردآوری مهمترین رخدادهای فناوری از منابع گوناگون هستیم. اگر دسترسی به اینترنت دارید، لطفا از طریق آدرس ایمیل hi@zoomit.ir خبرهای مهم را با ما بهاشتراک بگذارید.
آسیب به زیرساختهای آمازون در امارات و بحرین
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تا بهامروز محسوسترین آسیب اقتصاد دیجیتال را به زیرساختهای ابری آمازون (AWS) وارد کرده است. براساس گزارش رویترز گزارش، در جریان حملات پهپادی، چندین دیتاسنتر آمازون در امارات متحدهی عربی و بحرین آسیب دیدهاند. این آسیبها مواردی همچون آتشسوزی، اختلال در سیستمهای برقرسانی و مشکلات جدی در سیستمهای خنککنندهی دیتاسنترها را شامل میشود.
دیتاسنترهای آسیبدیده بخشیاز شبکهی زیرساختی AWS هستند که خدمات حیاتی بسیاری از شرکتها، پلتفرمهای مالی، استارتآپها و حتی نهادهای دولتی را پشتیبانی میکنند؛ بنابراین، اختلال در عملکرد این مراکز ممکن است بخشی از خدمات آنلاین در منطقه را با مشکلاتی مواجه کند.
آمازون پساز حملات صورتگرفته، بخشی از بار پردازشی سرورها را به مناطق دیگر انتقال داد تا از تداوم اختلال در خدمات جلوگیری کند. برخی دفاتر منطقهای شرکت فعالیت خود را محدود کردند و کارکنان خود را دورکار کردند. کارشناسان میگویند نخستینبار است که زیرساخت فیزیکی یک شرکت فناوری بزرگ در چنین مقیاسی، هدف مستقیم درگیری نظامی قرار میگیرد و این موضوع میتواند نگرش شرکتها به امنیت دیتاسنترها را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
نگرانیها در گوگل و تخلیه کارکنان از دبی
زیرساختهای فنی گوگل تابهامروز بهطور مستقیم موردحمله قرار نگرفتهاند؛ اما فعالیتهای منطقهای این شرکت نیز از گسترش درگیری ایران با آمریکا و اسرائیل بیتأثیر نبوده است. با بستهشدن بخشهایی از حریم هوایی خلیج فارس و لغو گستردهی پروازها، گزارشهایی منتشر شد مبنیبر اینکه تعدادی از کارکنان گوگل در دبی گرفتار شدهاند و امکان خروج فوری از منطقه را ندارند.
دبی در سالهای اخیر به مرکزی مهم برای فعالیت شرکتهای فناوری در خاورمیانه تبدیل شده و بسیاری از شرکتهای بزرگ، دفاتر منطقهای خود را در این شهر مستقر کردهاند؛ بنابراین، هرگونه بحران امنیتی در خلیج فارس میتواند بهسرعت، فعالیت این شرکتها را تحت تأثیر قرار دهد.
گوگل میگوید بر حفظ امنیت کارکنانش تمرکز دارد و برنامههایی برای انتقال برخی فعالیتها به دفاتر دیگر در اروپا و آسیا در نظر گرفته است. بهگزارش والاستریتژورنال، گوگل برای تخلیهی بیشاز هزار نفر از کارکنان و خانوادههایشان از دبی برنامهریزی کرده بود؛ بنابراین حتی اگر زیرساختهای فنی شرکتها هدف مستقیم حمله قرار نگیرند، شرایط جنگی میتواند زنجیرهی عملیاتی آنها را با مشکلات متعددی مواجه کند.
تعطیلی موقت دفتر انویدیا در دبی
انویدیا، باارزشترین شرکت دنیا و تولیدکنندهی تراشههای پیشرفتهی هوش مصنوعی نیز از تبعات جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در امان نمانده؛ گفته میشود انویدیا بهدنبال افزایش تنشهای منطقهای، دفتر خود در دبی را بهطور موقت تعطیل کرده و کارکنانش را به دورکاری فرستاده است. انویدیا بیشاز ۶هزار کارمند در اسرائیل دارد؛ بنابراین بخش بزرگی از عملیات منطقهای آن، تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گرفته؛ تحلیلگران میگویند تعطیلی دفتر دبی بیشتر با هدف حفظ امنیت کارکنان و جلوگیری از اختلال در زنجیرهی تأمین فناوری انجام شده است.
خاورمیانه در سالهای اخیر به یکی از بازارهای مهم برای توسعهی زیرساختهای هوش مصنوعی تبدیل شده است. دولتهای منطقه، بهویژه امارات و عربستان، سرمایهگذاریهای گستردهای برای بدلشدن به قطب جهانی هوش مصنوعی انجام دادهاند و شرکتهایی مانند انویدیا نیز نقش مهمی در چنین پروژههایی دارند. توقف موقت فعالیت این شرکتها میتواند روند پیشرفت برنامههای بلندپروازانه در خاورمیانه را با تأخیر مواجه کند.
خلیج فارس؛ هاب جدید و آسیبپذیر دیتاسنترها
در یک دههی گذشته، کشورهای خلیج فارس بهسرعت در حال بدلشدن به یکیاز مهمترین مراکز زیرساخت دیجیتال دنیا بودهاند. امارات، عربستان و بحرین میلیاردها دلار برای جذب سرمایهگذار خارجی صرف کردهاند. غولهای فناوری مثل آمازون، مایکروسافت و اوراکل، دیتاسنترهای بزرگی در این منطقه ساختهاند و بسیاری از خدمات ابری برای بازار خاورمیانه از همین مراکز ارائه میشوند.
با تمام اینها، حمله به دیتاسنترهای آمازون، سؤال مهمی را مطرح میکند؛ آیا چنین زیرساختهایی در منطقهای پرتنش مانند خلیج فارس میتوانند در بلندمدت امن باقی بمانند یا خیر. برخی از تحلیلگران معتقدند که ادامهی درگیریها ممکن است شرکتهای فناوری را به بازنگری در استراتژی جغرافیایی دیتاسنترهایشان وادار کند.
آینده زیرساختهای اینترنت در خلیج فارس و فراتر از آن
ادامهی جنگ و تنشهای منطقهای آن در خلیج فارس شاید پیامدهای بلندمدتی برای شرکتهای فعال در حوزهی فناوری داشته باشد. یکیاز مهمترین نگرانها، احتمال تبدیلشدن دیتاسنترها و زیرساختهای اینترنتی به اهداف بالقوه در درگیریهای نظامی است.
برخی از تحلیلگران معتقدند که اگر تنشها در منطقه ادامه پیدا کند، شرکتهای فناوری شاید به سمت ایجاد دیتاسنتر در مناطق امنتر حرکت کنند یا سرمایهگذاری در خاورمیانه را با احتیاط بیشتری دنبال کنند. از سوی دیگر، موضوع حفاظت فیزیکی از دیتاسنترها نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد و ممکن است بحثهایی دربارهی نیاز به سیستمهای دفاعی پیشرفته برای محافظت از زیرساختها مطرح شود.
در نهایت، اتفاقاتی که در روزهای اخیر در منطقهی خلیج فارس رخ داد، به شرکتهای فناوری یادآوری میکند که زیرساختهای اقتصاد دیجیتال جهان، برخلاف تصور رایج، کاملا مجازی نیستند. این زیرساختها روی زمین ساخته شدهاند و در صورت وقوع جنگ، میتوانند بهاندازهی پالایشگاهها و بنادر در معرض خطر قرار بگیرند.
تحولات اخیر ممکن است آغاز دورهای تازه باشد؛ دورهای که در آن رقابتهای ژئوپلیتیک نه فقط در میدانهای نظامی؛ بلکه در قلب زیرساختهای اینترنت و اقتصاد دیجیتال جهان نیز جریان خواهد داشت.
