صنعت خودروسازی در چالش پزشکیان/ صدرایی: بهبود موتورهای قدیمی بدون جذب سرمایهگذاری خارجی تقریباً غیرممکن است
آرمان زارعی: در سالهای اخیر، صنعت خودروی ایران با چالشهای متنوعی دست به گریبان بوده است؛ از کمبود منابع مالی و زیانهای انباشته خودروسازان، گرفته تا محدودیتهای مرتبط با فناوری و تحریمهای بینالمللی. پلتفرمهای فرسوده، عدم سرمایهگذاری برای بهسازی محصولات و ناتوانی در جذب فناوریهای نوآورانه موجب شدهاند تا خودروهای داخلی نه تنها در زمینه مصرف سوخت و کارایی از رقبای جهانی عقب بمانند، بلکه نتوانند به نیازهای کنونی بازار و استانداردهای بینالمللی پاسخ دهند. این وضعیت به همراه افزایش هزینههای تولید و فشارهای اقتصادی عمومی، صنعت خودرو را در موقعیتی بغرنج قرار داده که نیازمند برنامهریزی مدون، حمایت گستردهای از سوی دولت و همکاری با شرکای بینالمللی است.
صنعت خودروی ایران تحت نظارت پزشکیان
در چنین شرایطی، جلسه اخیر هیئت دولت، یک پیام واضح و بیابهام به خودروسازان منتقل کرد: «شما یک سال فرصت دارید تا موتورهای خودروها را بهبود ببخشید و مصرف سوخت را کاهش دهید، در غیر این صورت نه ارزی دریافت خواهید کرد و نه اجازه تولید خواهید داشت.» این ضربالاجل نشاندهنده این است که دولت دیگر با سخنان و وعدههای کلی راضی نمیشود و عزم دارد تا صنعت خودرو را با گامهای عملی، کنترلشده و قابل اندازهگیری به مسیر مطلوبی سوق دهد.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، با تأکید بر اهمیت مدیریت انرژی و کاهش مصرف سوخت، تأیید کرد که از همان آغاز دوره ریاستش، مسئله ناترازی انرژی جزو اولویتهای کلیدی دولت بوده است. او تصریح کرد که حرکت به سمت فناوریهای نوین و تولید خودروهای برقی نه تنها یک الزام زیستمحیطی است، بلکه یک استراتژی اقتصادی جهت کاهش وابستگی به منابع خارجی و افزایش کیفیت محصولات داخلی محسوب میشود.
پزشکیان به وزیر صمت دستور داد تا پیام دولت را بهطور واضح به کارخانجات خودروسازی منتقل کند: اصلاح موتور و کاهش مصرف سوخت دیگر یک انتخاب نیست، بلکه شرط بقای فعالیت در عرصه خودرو سازی است. در این راستا، دولت آمادگی خود را برای حمایت از شرکتهایی که نیاز به فناوریهای روز دارند اعلام کرده و قصد دارد دسترسی به این فناوریها را برای آنها تسهیل نماید.
این پیام دولت به روشنی بیانگر آن است که صنعت خودرو در آستانه دگرگونیهای بنیادی قرار گرفته است. تمرکز بر تولید خودروهایی ایمن، کممصرف و برقی، همراه با مدیریت بهینه انرژی، بخش مهمی از برنامه جامع دولت برای بهبود بهرهوری منابع و ارتقا کیفیت زندگی شهروندان است. هر تأخیر یا کاستی ممکن است منجر به پیامدهای مشخصی از جمله قطع ارز و توقف تولید شود و اکنون خودروسازان در مسیری انتخاب قرار گرفتهاند: اصلاح یا توقف فعالیت.
در بخش دیگری از جلسه، رئیسجمهور بر لزوم اجرای اقدامات عملی در سازمانها و نهادها برای کاهش مصرف انرژی تأکید کرد و از تمام وزرا خواست تا برنامههای مربوط به نصب پنلهای خورشیدی در زیر مجموعههای خود را با سرعت تدوین و ارائه دهند. این رویکرد نشان میدهد که دولت عزم دارد تمامی بخشها را به سمت بهرهوری انرژی و توسعه پایدار هدایت کند.
با این ضربالاجل مشخص است: اصلاح موتور، کاهش مصرف سوخت و بهرهبرداری از فناوریهای نوین، دیگر یک گزینه اختیاری نیست؛ بلکه پیشنیاز استمرار فعالیت و استفاده بهینه از منابع است. اکنون نوبت خودروسازان است که انتخاب کنند: هماهنگ شدن با فناوریهای روز یا پذیرش توقف تولید.
صدرایی: بهروزرسانی موتورهای فرسوده بدون سرمایهگذاری خارجی تقریباً امکانپذیر نیست
در همین خصوص، بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودرو، در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین به بررسی ضربالاجل رئیسجمهور برای بهبود موتور و کاهش مصرف سوخت خودروهای داخلی پرداخت. وی این اقدام را مثبت و مناسب ارزیابی کرد، اما هشدار داد که تحقق آن در کوتاهمدت با چالشهای جدی مواجه خواهد بود.
صدرایی با اشاره به دو بحران اساسی در صنعت خودرو تصریح کرد: «مصرف سوخت بالا و آلودگی هوا در کشور ما در وضعیت فاجعهباری قرار دارد و بخش عمدهای از این معضل ناشی از عدم بهرهوری و فرسودگی موتورهای خودروهای داخلی است. این وضعیت نه تنها منجر به هدر رفت سرمایه ملی میشود، بلکه سلامت و کیفیت زندگی مردم نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.»
او افزود که بیش از هفتصد تا هشتصد هزار خودروی تولید انبوه در کشور بر پایه پلتفرمهای قدیمی تولید میشوند که امکان اصلاح و بهروزرسانی آنها بسیار محدود است. «برای دستیابی به موتورهای کممصرف و مدرن، به دانش فنی پیشرفته و موتورهای نسل جدید نیاز است. بسیاری از خودروسازان جهان، از جمله برخی شرکتهای چینی، در این زمینه موفق عمل کردهاند، اما ورود این فناوریها به ایران با موانع و ریسکهای تحریم همراه است.»
صدرایی در مورد ظرفیت خودروسازان داخلی اظهار داشت: «توان مالی آنها محدود است و بسیاری از آنها با زیان های انباشته و خطر ورشکستگی مواجهاند. به همین علت، تحقق وعده کاهش مصرف سوخت بدون حمایتهای مالی و همکاری با شرکتهای خارجی تقریباً غیرممکن به نظر میرسد.»
وی تأکید کرد که دولت میتواند با اعطای تسهیلات و حمایت از سرمایهگذاری روند بهبود موتور را تسهیل کند، اما بدون این حمایت، اصلاحات کلان و سریع میسر نخواهد بود.
وی همچنین جزئیات فنی اصلاح موتور را تبیین کرد: «حتی اگر بتوانیم موتور جدیدی از خارج تهیه کنیم، فرایند نصب و هماهنگی آن با پلتفرمهای قدیمی خودروها، یک فرایند چندساله خواهد بود. بررسیهای مهندسی، آزمایشهای عملکردی و هماهنگی با بدنه، گیربکس و استانداردهای زیستمحیطی باید طی سالها انجام گیرد و نمیتوان انتظار داشت در یک سال به نتایج مطلوب دست یابیم.»
کارشناس صنعت خودرو در ارتباط با تأثیر کاهش مصرف سوخت بر محیط زیست گفت: «هرچه میزان مصرف بنزین کاهش یابد، آلودگی هوای کمتری تولید میشود و فشار اقتصادی و زیستمحیطی ناشی از خودروهای ناکارآمد نیز کاهش خواهد یافت. در حال حاضر، روزانه حدود ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکنیم که رقمی بسیار بالاتر از استاندارد کشورهای مشابه است.»
بیشتر بخوانید؛
سقف قیمت خودرو با فعال شدن مکانیسم ماشه کجاست؟ / صدرایی: واگذاری شرکتهای خودروسازی میتواند مشکلات را بیشتر کند
صدرایی تأکید کرد که تصمیمات لازم در زمان مناسب اتخاذ نشده و این مسئله موجب شده که امروز صنعت خودرو با محدودیتهای شدید مالی و تکنولوژیکی مواجه باشد. او افزود: «اگر اصلاح موتورها بهموقع انجام نشود، دولت ناچار به بازنگری در سیاست تخصیص ارز و صدور مجوز تولید خواهد شد که ممکن است قیمت خودرو و سطح تولید را تحت تأثیر قرار دهد.»
در پایان، صدرایی وضعیت کنونی بازار خودرو را رکودی توصیف کرد و پیشبینی کرد در فاصله نزدیک به پایان سال و سال نو، تقاضا اندکی افزایش یابد، اما انتظار رونق بازار مشابه سالهای گذشته وجود ندارد. او همچنین تصریح کرد که تنها راه واقعی برای کاهش مصرف سوخت، یا همکاری با شرکتهای خارجی برای واردات فناوریهای جدید است، یا بهینهسازی مهندسی موتورهای موجود تا حد ممکن، که این گزینه نیز محدودیتهای خاص خود را به همراه دارد.
۲۲۳۲۲۴
