پاپ لئو درخواست کرده است تا «هوش مصنوعی از تسلیحات خالی شود»

پاپ لئو چهاردهم به‌طور جدی خواستار «خلع سلاح» سیستم‌های هوش مصنوعی شد و از دولتها خواست که وظیفه‌ی تصمیم‌گیری در خصوص جان انسان‌ها، آزادی و کاربرد نیروی نظامی را به ماشین‌ها واگذار نکنند. موضع اخیر رهبر کاتولیک‌ها نه تنها یک هشدار اخلاقی در رابطه با فناوری است، بلکه به بحث‌های حقوقی و امنیتی می‌پردازد که قرار است در نشست ماه آینده در ژنو مطرح گردد.

در سخنرانی روز جمعه، پاپ لئو از کشورهای عضو سازمان ملل درخواست کرد که در گردهمایی آتی ژنو «اقدامات مشخصی برای ممنوعیت سلاح‌های خودمختار مرگبار» انجام دهند.

پاپ در بخشی از سخنرانی تأکید کرد که انسان‌ها مسئولیت هدایت، تغییر و در صورت نیاز، رد کاربردهای هوش مصنوعی را بر عهده دارند. واژه‌ی خلع سلاح در این چارچوب به معنای کنار گذاشتن کامل هوش مصنوعی نیست؛ بلکه تمرکز بر مهار استفاده‌هایی است که می‌توانند بدون داوری انسانی مؤثر به مرگ یا آسیب منجر شوند.

استدلال اصلی پاپ در یک جمله‌ی خلاصه، مرز بین ابزار و عامل حقوقی را شفاف می‌سازد. او بیان کرد: «ماشین‌ها، ابزار هستند؛ نه اشخاص.» از نظر پاپ، اعطای حقوق یا شخصیت حقوقی به سیستم‌های هوش مصنوعی ممکن است مسئولیت انسانی را مبهم کند؛ به‌ویژه زمانی که تصمیمات یک سیستم بر زندگی، آزادی یا امنیت انسان‌ها تأثیرگذار است.

پاپ تصریح کرد: «تصمیمات تأثیرگذار بر زندگی و آزادی انسان و کاربرد زور باید همواره تحت نظارت مؤثر، آگاهانه و مسئولانه‌ی انسان باقی بمانند.»

مواضع روز جمعه ادامه‌دهنده‌ی اولین سند مهم پاپ لئو چهاردهم محسوب می‌شود. این سند بر حفاظت از شأن و مقام انسان در دوره‌ی هوش مصنوعی تأکید داشت و اکنون همان چارچوب اخلاقی در حوزه‌ی تسلیحات، مسئولیت‌های حقوقی و نظارت بین‌المللی گسترش یافته است.

درخواست برای ممنوعیت سلاح‌های خودمختار ریشه‌ای در مواضع واتیکان دارد. پاپ فرانسیس در سال ۲۰۲۴ نیز خواستار منع چنین تسلیحاتی گردیده و اعلام کرده بود: «هیچ ماشینی نباید انتخاب کند که جان انسانی را بگیرد.» مواضع لئو چهاردهم همان اصل را با تمرکز بیشتر بر سازوکارهای نظارتی و مسئولیت‌پذیری دنبال می‌کند.

هوش مصنوعی از زمان آغاز رهبری لئو به یکی از موضوعات محوری در سخنان او تبدیل شده است. او پیش‌تر بر نام لئو به عنوان نشانی از چالش‌های فناوری تأکید کرده بود. این اشاره به تاریخ به لئو سیزدهم برمی‌گردد؛ پاپی که در دوره‌ی انقلاب صنعتی با دگرگونی‌های عمیق در کار، تولید و روابط اجتماعی مواجه بود. لئو چهاردهم نیز به پیشرفت سریع هوش مصنوعی به عنوان یک تحول نیازمند پاسخ‌های اخلاقی و نهادی می‌نگارد.