نوازش سگ لزوماً همان لحظه آرام نمی‌کند؛ اما استرس‌های آینده را کاهش می‌دهد
ممکن است وقتی پس از یک موقعیت پرتنش به نوازش سگ خود می‌پردازید، فایده اصلی این عمل صرفاً آرامش در لحظه نباشد. تحقیقاتی جدید نشان می‌دهد که برقراری تماس فیزیکی با سگ موجودی می‌تواند به کاهش شدت واکنش‌های بدنی نسبت به استرس‌های بعدی کمک کند؛ تاثیری که ممکن است بدون این که فرد به‌طور مستقیم متوجه آن باشد، اتفاق بیفتد.
به نقل از ساینس‌آلرت، محققان دانشگاه اینسبروک در اتریش تلاش کرده‌اند در مطالعه‌ای جدید بررسی کنند که آیا تماس فیزیکی با سگ یکی از دلایل بیولوژیکی مرتبط با مزایای جسمانی و روانی تعامل انسان و حیوان است یا خیر.
تحقیقات پیشین نشان داده‌اند نوازش حیوانات می‌تواند به کاهش استرس منجر شود و این اثر حتی در الگوهای فعالیت مغزی هم قابل مشاهده است. به‌علاوه، تماس فیزیکی میان انسان‌ها به کاهش اضطراب و استرس، کاهش ضربان قلب و کاهش سطح هورمون کورتیزول مربوط می‌شود. با این حال، در مطالعاتی که به بررسی مزایای نگهداری از حیوانات خانگی پرداخته‌اند، نقش مستقل تماس فیزیکی به ندرت مورد بررسی قرار گرفته است.
در این پژوهش اخیر، ۶۴ بزرگسال که صاحب سگ بودند، شرکت کردند. از این تعداد، ۵۱ نفر زن و ۱۳ نفر مرد بوده و میانگین سنی آنان برابر با ۳۴٫۱ سال بود. تمامی سگ‌ها سالم و حداقل دو ساله بودند.
شرکت‌کنندگان ابتدا در معرض تست‌هایی قرار گرفتند که برای ایجاد استرس طراحی شده بودند. آن‌ها باید در زمانی محدود به سوالات عمومی جواب می‌دادند و در مراحل بعدی، اعداد را به‌طور معکوس و با فاصله‌های مشخص می‌شمردند. در طی این مراحل، یک سنجشگر از دور به نظارت بر عملکرد آن‌ها پرداخته و با ارائه بازخوردهای منفی فشار روانی بیشتری وارد می‌کرد.
برخی از تأثیرات تعامل با حیوانات خانگی ممکن است به‌صورت بیولوژیکی اتفاق بیفتند، بدون آنکه افراد به‌طور مستقیم متوجه شوند.
محققان به‌منظور بررسی واکنش‌های بدنی از الکتروکاردیوگرافی (ECG) برای ضبط فعالیت الکتریکی قلب و الکتروانسفالوگرافی (EEG) برای ثبت فعالیت الکتریکی مغز استفاده کردند. پس از پایان دور نخست آزمون‌ها، شرکت‌کنندگان برای پنج دقیقه استراحت کردند. در این زمان، یک گروه از افراد قادر بودند به‌طور آزاد سگ خود را لمس و نوازش کنند، در حالی که گروه دیگر به‌دلیل فاصله سگ و محدودیت قلاده، نتوانستند با حیوان تماس فیزیکی داشته باشند. سپس کلیه شرکت‌کنندگان دوباره در معرض آزمون‌های استرس‌زا قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که آزمون‌ها واقعاً واکنش‌های بیولوژیکی مرتبط با استرس را تحریک کرده‌اند. اندازه‌گیری‌های مربوط به قلب نشان‌دهنده افزایش ضربان قلب و کاهش تغییرپذیری آن بوده که نشان می‌دهد تغییرات فاصله زمانی میان ضربان‌های متوالی قلب وجود دارد. هم‌زمان، فعالیت امواج آلفای مغز که معمولاً با آرامش مرتبط است کاهش یافته و فعالیت امواج بتا که نشان‌دهنده برانگیختگی شناختی بیشتر است، افزایش یافت.
با این حال، یافته اصلی تحقیق دقیقاً با انتظارات محققان مغایرت داشت. افرادی که در زمان استراحت، سگ خود را نوازش کرده بودند، در آن مدت پنج دقیقه‌ای زودتر از سایرین از تنش ابتدایی رهایی نیافتند. تفاوت واقعی در زمانی نمایان شد که همه شرکت‌کنندگان برای بار دوم در شرایط استرس‌زای قرار گرفتند.
در دور دوم آزمون‌ها، شرکت‌کنندگانی که امکان تماس فیزیکی با سگ خود را داشتند، نشانه‌های فیزیولوژیکی کمتری از استرس را نشان دادند. محققان در مقاله‌ای که منتشر کردند اظهار داشتند: «یافته‌ها نشان می‌دهند که نوازش سگ ممکن است تأثیر جسمانی عامل استرس‌زای آتی را کاهش دهد و صاحبان حیوانات خانگی ممکن است به‌طور خودکار به چنین تماسی در حین تعامل با حیوان خود روی آورند.»
بر اساس گفته‌های محققان، تماس فیزیکی با حیوان خانگی می‌تواند یکی از مکانیزم‌هایی باشد که موجب می‌شود تهدیدهای پیش‌رو کمتر استرس‌زا احساس شوند و این طریق به بهزیستی صاحبان حیوانات خانگی کمک کند.
یافته جالب دیگری که از این مطالعه به‌دست آمده این است که ارزیابی ذهنی شرکت‌کنندگان از میزان استرس خود با تغییرات فیزیولوژیکی ثبت‌شده همخوانی نداشت. این عدم تطابق نشان می‌دهد که برخی از اثرات تعامل با حیوانات خانگی می‌تواند در سطح بیولوژیکی رخ دهد، بدون اینکه افراد به‌طور مستقیم آن را حس کنند.
البته این نتایج به معنای اثبات تأثیر مشابه برای همه افراد و در تمامی شرایط نیست. با این حال، تحقیق جدید نشان می‌دهد تماس فیزیکی با سگ ممکن است نه تنها به کاهش سریع استرس کمک کند، بلکه بدن را برای مواجهه با استرس‌های آینده آماده کند؛ حتی در مواقعی که فرد تغییر قابل توجهی در احساسات خود حس نکند.
این مطالعه در مجله Biological Psychology منتشر شده است.
