تحلیل «ایران ۲۰۳۵»: هوش مصنوعی، آب و انرژی در راس اولویت‌های فناوری ملی
هوش مصنوعی به‌وضوح از سایر گزینه‌ها متمایز شده است. این حوزه شامل جنبه‌هایی از قبیل یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، تحلیل داده‌های بزرگ، پیش‌بینی، اتوماسیون فرآیندها و بهینه‌سازی تصمیم‌گیری‌ها می‌باشد.
این گزارش به کاربردهای مختلفی در زمینه‌های سلامت، مالی، نفت و گاز، لجستیک، صنعت، کشاورزی و حکومت‌داری اشاره می‌کند؛ از جمله تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و شناسایی تقلب تا بهینه‌سازی مسیرها، پیش‌بینی نقص تجهیزات و هدف‌گذاری یارانه‌ها.
فناوری‌های آبی، به‌عنوان الویت دوم، شامل تصفیه، نمک‌زدایی، بازیافت و نظارت هوشمند هستند. کاهش نشت در شبکه‌ها، آبیاری هوشمند، مدیریت پساب‌های صنعتی و احیای منابع آبی از جمله کاربردهای برجسته این حوزه محسوب می‌شوند.
الویت سوم به فناوری‌های مرتبط با تولید، انتقال و بهینه‌سازی انرژی اختصاص دارد. این حوزه شامل افزایش برداشت از میادین، مایع‌سازی گاز، انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه‌های هوشمند، مدیریت مصرف و کاهش بازدهی است.
زیست‌فناوری و مهندسی ژنتیک که شامل کاربردهایی چون تولید واکسن و دارو، درمان‌های سلولی، بذرهای مقاوم به شرایط آب و هوایی سخت، تصفیه زیستی فاضلاب و پاک‌سازی خاک است، در رتبه چهارم قرار دارند.
کنترل کسری بودجه و بهبود شرایط کسب‌وکار؛ دو اولویت اقتصادی
در عرصه اقتصادی، ۶۲ کارشناس درباره ۱۷ گزینه اصلاحی نظرات خود را بیان کرده‌اند. چهار محور اصلی گزارش شامل کنترل کسری بودجه، بهبود محیط کسب‌وکار، خروج نهادهای دولتی از بنگاه‌داری و حذف قیمت‌گذاری دولتی و دستوری است.
کنترل کسری بودجه با امتیاز اجماع ۶۸، بالاترین رتبه را داراست. این گزینه در نظر سنجی تعریف شده است تا ساختار مالی دولت را بهبود بخشد، انضباط مالی را افزایش دهد و قدرت تورم‌زا تولیدکنندگان را کاهش دهد.
بهبود شرایط کسب‌وکار با امتیاز ۶۰ در جایگاه بعدی قرار دارد. کاهش تعداد مجوزها یا صدور خودکار آن‌ها در صورت عدم پاسخ‌دهی دستگاه‌ها در زمان مقرر، حذف انحصارها، مقررات‌زدایی و تقویت فرآیندهای تنظیم‌گری از جمله اجزای این پیشنهاد هستند. این گزارش همچنین به حوزه‌هایی مانند پلتفرم‌های محتوا، فین‌تک و بهداشت و درمان در توضیح فرآیندهای تنظیم‌گری اشاره می‌کند.
خروج نهادهای حاکمیتی از بنگاه‌داری امتیاز ۵۷ را به خود اختصاص داده است. این پیشنهاد شامل تغییر نقش این نهادها به سرمایه‌گذار و واگذاری فضای فعالیت اقتصادی به بخش خصوصی می‌باشد.
حذف تدریجی قیمت‌گذاری دولتی و دستوری با امتیاز ۵۶، چهارمین اولویت محسوب می‌شود؛ پیشنهادات مطرح شده در این زمینه شامل استثنا کردن کالاها و خدمات انحصاری و عمومی از این روند است. پس از این چهار محور، اصلاح نظام بانکی و حذف پایدار سیستم ارزی متعدد با امتیاز اجماع ۵۵ در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
بازطراحی ساختار آموزش پایه در صدر اولویت‌های اجتماعی
در عرصه اجتماعی، بازطراحی محتوای آموزش پایه با امتیاز اجماع ۶۸، بالاترین رتبه را دارد. این بازطراحی بر روی سوادها و مهارت‌های ضروری نسل جدید شهروندان تمرکز دارد: حقوق شهروندی، سواد دیجیتال و رسانه‌ای، سواد مالی، تفکر انتقادی، مهارت هوش مصنوعی و سواد سلامت برای خودمراقبتی.
اصلاح صندوق‌های بازنشستگی و نظام تأمین آتیه با امتیاز ۶۳، در مقام دوم قرار می‌گیرد. همچنین، توسعه عدالت آموزشی و بهداشتی با امتیاز ۶۲ در رتبه بعدی مشخص شده است. اصلاح و استقلال دانشگاه‌ها و پرورش جامعه مدنی، هر دو با امتیاز اجماع ۵۶، پس از سه اولویت اول قرار گرفته‌اند و در خلاصه گزارش در کنار یکدیگر دیده می‌شوند. در حوزه جامعه مدنی، تسهیل فعالیت سازمان‌های غیردولتی، انجمن‌های تخصصی، خیریه‌ها و تشکل‌های داوطلبانه نیز پیشنهاد می‌شود.
بازنگری در قوانین کار و بیمه با هدف تطابق با دورکاری، فریلنسری، مشاغل پلتفرمی و دیگر شکل‌های جدید استخدام، با امتیاز اجماع ۵۵ از گزینه‌های دیگر مطرح‌شده در این بخش محسوب می‌شود.
