کراتین قادر است تا آسیب‌های مغزی ناشی از التهاب روده را کاهش دهد
کراتین به مدت سال‌های متمادی به عنوان مکملی مؤثر برای افزایش قدرت و بهبود کارایی عضلات شناخته شده است. با این حال، در سال‌های اخیر محققان به تأثیر بالقوه این ماده بر سلامت مغز توجه بیشتری کرده‌اند. پژوهش جدیدی که بر روی موش‌های صحرایی انجام شده، نشان‌دهنده این است که مصرف کراتین می‌تواند به کاهش آسیب‌های مغزی ناشی از بیماری‌های التهابی روده کمک کند.
به گزارش ساینس‌آلرت، تیم تحقیقاتی دانشگاه سویل اسپانیا پی بردند که مصرف روزانه کراتین توسط موش‌های مبتلا به التهاب روده، به حفظ ساختار سلول‌های عصبی در هیپوکامپ، بخشی از مغز که به یادگیری و حافظه ارتباط دارد، یاری می‌رساند.
این یافته‌ها حائز اهمیت هستند چراکه بیماری‌های التهابی روده عمدتاً فقط به سیستم گوارش محدود نمی‌شوند. افرادی که دچار بیماری‌هایی نظیر کولیت اولسراتیو و کرون هستند، به ویژه در زمان بروز علائم حاد، ممکن است با اختلالاتی نظیر مه مغزی، ضعف در حافظه، کاهش تمرکز و سختی در تصمیم‌گیری دوچار شوند.
پیش از این نیز تحقیقات نشان داده بودند که التهاب روده در موش‌ها می‌تواند به التهاب در هیپوکامپ بیفزاید. مطالعه اخیر نشان می‌دهد که این التهاب می‌تواند به نورون‌های هیپوکامپ آسیب برساند و عملکرد طبیعی آنها را مختل کند.
مغز برای انجام فعالیت‌های روزمره نیاز به مقدار زیادی انرژی دارد و کراتین یکی از ترکیباتی است که به تأمین و کنترل انرژی سلول‌ها کمک می‌کند.
تحقیقات نشان داد که مصرف روزانه کراتین در موش‌های مبتلا به التهاب روده، موجب بازگرداندن سطح کراتین مغز به حالت طبیعی و کاهش آسیب‌های عصبی می‌شود.
بدن انسان به طور طبیعی در کبد، کلیه‌ها و لوزالمعده اقدام به تولید کراتین می‌کند. همچنین افرادی که از رژیم غذایی متنوعی برخوردارند، معمولاً نزدیک به یک تا دو گرم کراتین روزانه از خوراکی‌ها دریافت می‌کنند. بخشی عمده از این ماده در عضلات ذخیره می‌شود، اما تعدادی از آن می‌توانند از سد خونی‌مغزی عبور کرده و به سلول‌های مغز وارد شوند.
دانشمندان هنوز تمام جوانب نقش کراتین در سیستم عصبی را روشن نکرده‌اند؛ با این حال، شواهد اولیه نشان می‌دهند که این ترکیب ممکن است به حفظ عملکرد عادی سلول‌های مغزی، به ویژه در شرایط التهاب کمک کند.
در این پژوهش، محققان به شبیه‌سازی وضعیتی مشابه کولیت اولسراتیو در گروهی از موش‌های صحرایی پرداختند. این بیماری مزمن به دستگاه ایمنی اجازه می‌دهد تا به پوشش داخلی روده‌ی بزرگ حمله کرده و التهاب و زخم به وجود آورد. برخی از موش‌ها از ۱۰ روز پیش از بروز بیماری روزانه کراتین مصرف کردند. دوز مصرفی معادل یک گرم کراتین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بود و این روند تا پایان مطالعه ادامه یافت.
نتایج حاکی از آن است که التهاب روده سبب کاهش سطح کراتین در هیپوکامپ و اختلال در عملکرد نورون‌های این ناحیه می‌شود. اما در موش‌هایی که کراتین مصرف کرده بودند، سطح کراتین هیپوکامپ به حالت طبیعی بازگشت، آسیب سلول‌های عصبی کاهش پیدا کرد و تحریک‌پذیری غیرطبیعی نورون‌ها اصلاح شد. در مقابل، کراتین در موش‌های سالمی که از التهاب روده رنج نمی‌بردند تأثیر چشمگیری بر سطح کراتین هیپوکامپ نداشت. بنابراین، محافظت کراتین ممکن است در شرایطی که التهاب به عملکرد طبیعی مغز لطمه می‌زند، به وضوح بیشتر نمایان شود.
نکته‌ی قابل توجه دیگر، تفاوت نتایج بین موش‌های نر و ماده بود. اثرات مثبت کراتین در موش‌های نر مبتلا به کولیت بیشتر از ماده‌ها مشاهده شد. پژوهشگران معتقدند که این امر به دلیل شدت بالاتر آسیب‌های مغزی ناشی از کولیت در موش‌های نر است.
تحقیقات قبلی همچنین کاهش سطح کراتین در مغز را با برخی بیماری‌های التهابی و عصبی، از جمله بیماری‌های تخریب‌کننده‌ی عصبی، آسیب‌های مغزی حاصل از ضربه و برخی اختلالات روان‌پزشکی مرتبط دانسته بودند.
علاوه بر این، این تیم تحقیقاتی در مطالعات پیشین نشان داده بودند که مصرف کراتین می‌تواند التهاب و آسیب بافتی روده را در جوندگان کاهش دهد. یافته‌های جدید نشان می‌دهند که مزایای بالقوه کراتین شاید به عملکرد روده محدود نشوند و می‌توانند به مغز نیز مربوط شوند.
با وجود این نتایج مثبت، هنوز مشخص نیست که آیا کراتین قادر است از مغز انسان نیز در برابر التهاب محافظت کند و تأیید این اثر به مطالعات بالینی نیاز دارد.
با این حال، شواهد کافی برای توصیه‌ی مصرف کراتین به منظور حفاظت از مغز در انسان وجود ندارد. عمده‌ی تحقیقات در این زمینه تاکنون در مرحله‌ی پیش‌بالینی قرار دارد و نامشخص است که آیا نتایج به‌دست‌آمده در آزمایش‌های حیوانی در انسان نیز تکرار خواهد شد.
نکته‌ی دیگری که باید به آن توجه کرد، این است که موش‌های مورد آزمایش از ۱۰ روز قبل از بروز التهاب، روزانه کراتین مصرف کرده بودند. بنابراین، نتایج این تحقیق لزوماً نشان نمی‌دهند که آغاز مصرف کراتین بعد از بروز بیماری بتواند همان تأثیر محافظتی را داشته باشد.
محققان بیان کرده‌اند که کراتین ممکن است در آینده به عنوان یک مکمل در کنار درمان‌های متداول بیماری‌های التهابی روده مورد بررسی قرار گیرد؛ با این حال، برای مشخص کردن اثربخشی، دوز مناسب و ایمنی آن در این کاربرد، به آزمایش‌های بالینی بر روی انسان نیاز است.
این پژوهش در نشریه Brain, Behavior, and Immunity منتشر گردیده است.
