افت قابل توجه سهام غول‌های صنعت تراشه؛ آیا حباب هوش مصنوعی در حال شکست است؟

روند تازه‌ای از فروش سهام شرکت‌های فعال در زمینه‌ی هوش مصنوعی و تولیدکنندگان تراشه، نگرانی‌هایی را درباره‌ی ثبات رونق سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی به وجود آورده است. همزمان با کاهش ارزش سهام شرکت‌هایی همچون انویدیا، ای‌ام‌دی و اس‌کی هاینیکس، افزایش هزینه‌های تأمین مالی و بدهی‌های این شرکت‌ها توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است.

کاهش ارزش سهام فقط به شرکت‌های کوچک یا زیان‌ده محدود نمی‌شود؛ حتی گزارش‌های امیدوارکننده‌ی شرکت‌هایی مثل تی‌اس‌ام‌سی و ای‌اس‌ام‌ال نیز نتوانسته است مانع از ایجاد فشار فروش شود.

سهام کمپانی‌های فعال در عرصه‌ی هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها با یک موج جدید فروش روبه‌رو شده‌اند؛ ریزشی که به‌دنبال افزایش هزینه‌های تأمین مالی و نگرانی در خصوص بازگشت سرمایه‌های کلان در دیتاسنترها، تردیدها را درباره‌ی دوام رونق هوش مصنوعی افزایش داده است.

در معاملات اخیر، سهام شرکت‌هایی نظیر ای‌ام‌دی، اس‌کی هاینیکس، مایکرون و انویدیا تحت فشار فروش قرار گرفته‌اند. شاخص نزدک نیز در یکی از جلسات معاملاتی اخیر، کاهش ملموسی را تجربه نمود. با این حال، مقادیر دقیق سقوط هفتگی هر سهم بسته به دوره زمانی و قیمت پایانی متفاوت است.

یکی از نگرانی‌های عمده بازار، وضعیت مالی شرکت کورویو است؛ این شرکت به توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی قدرت پردازش مبتنی بر تراشه‌های گرافیکی ارائه می‌دهد و از مشتریان کلیدی انویدیا به شمار می‌آید.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که سهام کورویو در پنج جلسه‌ی معاملاتی اخیر حدود ۲۵ درصد کاهش یافته و قیمت اوراق قرضه این شرکت نیز تحت فشار قرار گرفته است. بازده برخی از اوراق بدهی که موعد سررسید آنها به سال ۲۰۳۲ مربوط می‌شود، به حدود ۱۵ درصد نزدیک شده که حاکی از افزایش ریسک درک شده از سوی سرمایه‌گذاران است.

نگرانی‌ها از این ناشی می‌شود که شرکت‌های زیرساخت هوش مصنوعی برای خرید تراشه‌های گرافیکی، ساخت دیتاسنترها و تأمین برق و شبکه سرمایه‌های عظیمی را صرف می‌کنند. اگر درآمد ناشی از اجاره‌ی توان پردازشی به میزان کافی افزایش نیابد، بازپرداخت بدهی‌ها برای این شرکت‌ها به چالشی بزرگ تبدیل خواهد شد.

در این شرایط، شرکت تحقیقاتی گارتنر هشدار داده است که بیش از ۳٫۵ تریلیون دلار از سرمایه‌گذاری‌ها در زیرساخت‌های هوش مصنوعی ممکن است تا پایان سال ۲۰۳۰ دچار کاهش ارزش شوند.

گارتنر تخمین می‌زند که شرکت‌های فعال در این عرصه در سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک تریلیون دلار برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی خرج کنند و همچنین از سال ۲۰۲۷ تا پایان سال ۲۰۳۰، ۶ تریلیون دلار دیگر سرمایه‌گذاری خواهد شد.

درآمد ناشی از کاربردهای سازمانی و مصرفی مرتبط با هوش مصنوعی، که به دیتاسنترها بستگی دارد، در مجموع این دوره حداکثر به ۳٫۶ تریلیون دلار خواهد رسید. طبق محاسبات گارتنر، مالکان دیتاسنترها برای پوشش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تأمین مالی و همچنین دستیابی به بازده سالانه‌ی ۱۲ درصد، به ۸٫۵ تریلیون دلار درآمد تجمعی نیاز دارند.

گارتنر پیش‌بینی می‌کند که بیش از ۸۰ درصد از شرکت‌های موسوم به نئوکلاد تا سال ۲۰۳۰ فعالیت مستقل خود را متوقف کرده و احتمالا از طریق ادغام با دیگر شرکت‌ها یا تغییر ساختار کسب‌وکار، تغییر وضعیت خواهند داد. نئوکلاودها به عنوان ارائه‌دهندگان خدمات ابری تخصصی، توان پردازشی موردنیاز برای آموزش و پیاده‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند.

افزایش نرخ تورم در ایالات متحده همچنین به نگرانی سرمایه‌گذاران افزوده است. بر اساس گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده، نرخ تورم سالانه در ماه سپتامبر (شهریور و مهر) به ۳٫۷ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در مردادماه ۳٫۴ درصد بوده است. نرخ تورم هسته، که قیمت مواد غذایی و انرژی را کنار می‌گذارد، نیز به ۲٫۶ درصد افزایش یافته است.

این افزایش تورم می‌تواند احتمال ادامه بالابودن یا افزایش دوباره نرخ بهره توسط فدرال رزرو را تقویت کند. چنین شرایطی هزینه‌های استقراض را افزایش می‌دهد و وضعیت را برای شرکت‌هایی که با بدهی بالا در حال ساخت دیتاسنترها هستند، دشوار می‌سازد.

فشار فروش تنها به شرکت‌های مالی مشکلات مالی محدود نمی‌شود. تی‌اس‌ام‌سی، بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی قراردادی تراشه در سطح جهانی، از تقاضای قوی و چشم‌انداز درآمدی مطلوب خبر داده است؛ اما به‌رغم این موارد، سهام این شرکت هم در پی افت عمومی بازار، کاهش یافته است.