گوگل در حال آزمایش ارتباط لیزری بین دو ماهواره در پروژه Suncatcher است

کمپانی گوگل در تاریخ ۱ اکتبر ۲۰۲۶، نخستین ماهواره آزمایشی در پروژه دادههای مداری خود را به فضا پرتاب خواهد کرد؛ مأموریتی که بهعنوان نخستین تست عملی برای Project Suncatcher، یکی از ابتکارات تحقیقاتی بلندمدت این شرکت بهشمار میرود.
به نقل از رسانه اخبار فناوری تکنا، این پروژه جاهطلبانه به بررسی این موضوع میپردازد که آیا میتوان آیندهای برای زیرساختهای مقیاسپذیر یادگیری ماشین در مدار پایین زمین تصور کرد که عمده انرژی خود را از نور خورشید تأمین کند. ماهواره MVP از چهار پردازشگر مخصوص (Tensor Processing Units) گوگل در فضایی با ابعاد تقریباً معادل یک یخچال برخوردار است.
آزمایش قابلیت بقا سختافزار قبل از مقیاسگذاری بیشتر
موشک Falcon 9 شرکت اسپیس ایکس، این ماهواره را بههمراه محمولههای دیگر در مأموریت اشتراکی Transporter-18 به مدار ارسال خواهد کرد. ماهوارههای مستقر در مدار پایین زمین قادرند توان خورشیدی را تا هشت برابر بیشتر از پنلهای مشابه روی سطح زمین تولید نمایند. پروژه گوگل MVP با استفاده از تراشههایی که در ماهوارهای از پیش طراحیشده توسط پلنت لبز، شرکت ارائهدهنده خدمات تصویربرداری ماهوارهای، یکپارچه شده، توسعه یافته است. این رویکرد باعث تسریع در زمانبندی اولیه پرتاب دو ماهواره سفارشی در سال ۲۰۲۷ گردید.
فضاپیماها در حین پرتاب با ارتعاشات و بارهای شتابی که ممکن است تا ده برابر نیروی گرانشی عادی نیز باشد، روبهرو میشوند و اجزای منفرد تراشهها ممکن است در حین صعود تحت فشارهایی به میزان پنجاه تا صد برابر گرانش معمول قرار گیرند. بهمنظور شبیهسازی این وضعیت، ماهواره در سه محور مختلف آزمایش شد و نتایج آزمایش ارتعاش نشان داد که سختافزار توانسته است بدون هیچگونه خرابی ساختاری یا عملکردی، نیروهای شبیهسازی شده در حین پرتاب را تحمل کند.
تراویس بیلز (Travis Beals)، مدیر ارشد Paradigms of Intelligence در گوگل، اظهار داشت که آزمایشهای اینچنینی بهندرت بر اساس برنامهریزیهای اولیه پیش میروند و تیم از اینکه سختافزار در برابر این نیروها پا برجا ماند، بهشدت خوشحال و غافلگیر شدند. علاوه بر این، موضوع تشعشع نیز نگرانی دیگری بوده است؛ به همین دلیل گوگل تراشههای Trillium TPU را در تأسیسات پرتو پروتون دانشگاه کالیفرنیا، دیویس مورد آزمایش قرار داد. نتایج نشاندهنده این بود که این تراشهها قادرند دوز تشعشعی بالاتر از مقادیر معمول در یک مأموریت پنجساله مداری را تحمل نمایند.
چالش بزرگ مهندسی: خنکسازی
خنکسازی بهعنوان بزرگترین چالش باقیمانده تلقی میشود چرا که در فضا هیچ جریانی از هوا وجود ندارد که گرما را به همان شیوهای که در جو زمین صورت میگیرد، دفع کند. راهکار ارائه شده توسط گوگل بر اساس استفاده از مادهای بهعنوان رابط حرارتی است که تراشهها را به لولههای حرارتی از جنس آلومینیوم و مس متصل کرده و گرما را به سوی رادیاتورهایی هدایت میکند که قادر به انتقال آن به خلأ اطراف هستند.
بهدلیل این محدودیتها، TPUها تنها به مدت حدود پانزده دقیقه میتوانند بهطور مداوم کار کنند و پس از آن باید خاموش شوند. در پایان هر دوره پانزدهدقیقهای، تراشهها باید برای فراهم آوردن فرصت خنکسازی به سامانههای رادیاتوری استراحت کنند. طراحیهای آینده هر ماهواره شامل دهها TPU خواهد بود که بهواسطه پیوندهای لیزری دقیق و پرسرعت در صورت فلکی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. گوگل در نظر دارد در سال ۲۰۲۷ ارتباط بین دو ماهواره را همزمان با پرتاب ماهوارههای سفارشی برنامهریزیشده خود مورد آزمایش قرار دهد.



