نفت به نزدیکی ۱۰۰ دلار رسید/ تنش‌های ایران و آمریکا بازار انرژی را متزلزل کرده است

خبرگزاری رویترز اعلام کرده است که قیمت معاملات آتی نفت برنت با وجود کاهش جزئی، همچنان در محدوده ۹۶ دلار برای هر بشکه باقی مانده است. در برخی از مراحل معامله، قیمت برنت به ۹۷.۹۳ دلار رسید که بالاترین سطح این شاخص از تاریخ ۲۴ ژوئیه به حساب می‌آید. همچنین، نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت امریکا با افتی به میزان ۴۵ سنت، در محدوده ۹۱ دلار مورد معامله قرار گرفت و هنوز به سقف شش هفته اخیر خود نزدیک است.

این افزایش قیمت در شرایطی اتفاق افتاده که بازار نفت هفته گذشته به طور قابل‌توجهی به ازسرگیری تهاجمات میان ایران و آمریکا واکنش نشان داد. قیمت نفت برنت در طول هفته گذشته قریب به ۸ درصد بالا رفت و نفت خام امریکا نیز نزدیک به ۱۰ درصد افزایش نشان داد.

حملات به نفتکش‌ها، نگرانی‌ها را دوچندان کرد

عامل اصلی نگرانی سرمایه‌گذاران فقط افزایش تنش نظامی بین تهران و واشنگتن نیست؛ بلکه پیوستن نفتکش‌ها و ناوگان تجاری به این درگیری‌ها نیز بر دامنه نگرانی‌ها افزوده است. به گزارش رویترز، نیروهای امریکایی در روز شنبه به سه نفتکش ایرانی حمله کردند که یکی از آنها در نزدیکی جزیره خارک، یکی از نقاط کلیدی صادرات نفت ایران، قرار داشت.

در مقابل، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرده است که سه نفتکش را که از مسیرهای ممنوعه در تنگه هرمز عبور می‌کردند، هدف حمله قرار داده و در عین حال سه کشتی امریکایی دیگر را نیز در مناطق متفاوت مورد حمله قرار داده است.

این تحولات ابهامات مربوط به امنیت مسیر انتقال نفت از خلیج فارس را افزایش داده است. تنگه هرمز به عنوان یکی از مسیرهای حیاتی انرژی در دنیا شناخته می‌شود و هرگونه اختلال بزرگ در عبور نفتکش‌ها می‌تواند تأثیرات جدی بر بازار نفت جهانی داشته باشد.

شرکت ماریسک که در زمینه اطلاعات دریایی فعال است، این حملات اخیر را نشانه‌ای از «افزایش چشمگیر تنش» ارزیابی کرده و هشدار داده است که نفتکش‌های تجاری به طرز فزاینده‌ای به بخشی از فشارهای اقتصادی متقابل تبدیل شده‌اند؛ امری که مرز میان درگیری نظامی و حمل‌ونقل تجاری را به شدت زیر سوال برده است.

ترافیک هرمز به کمترین حد از ماه مه رسیده

نگرانی‌های بازار زمانی جدی‌تر می‌شود که آمار مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز در کنار تحولات نظامی قرار گیرد.

داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد که در ۱۰ روز گذشته، به طور میانگین تنها ۱۰ کشتی باری در روز از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ عددی که به کمترین سطح از ماه مه تاکنون محسوب می‌شود.

کاهش تردد کشتی‌ها به‌ویژه در شرایطی که بازار نفت نسبت به هرگونه اختلال در حمل‌ونقل دریایی بسیار حساس است، اهمیت زیادی دارد؛ چرا که پیش از وقوع کمبود واقعی عرضه، بازار به احتمال کاهش عرضه واکنش نشان می‌دهد.

پریانکا ساچدوا، مدیر بخش بینش‌های بازار در فیلیپ‌نوا، نیز ابراز نگرانی کرده است که در صورت کاهش محسوس تردد نفتکش‌ها، بازار با «شوک شدیدتری در سمت عرضه» روبرو خواهد شد و نشانه‌هایی از این وضعیت در حال حاضر مشاهده می‌شود.

احتمال قیمت نفت ۱۲۰ دلار به واقعیت نزدیک می‌شود

از سوی دیگر، پیش‌بینی‌های بازار نشان می‌دهد که تداوم حملات علیه کشتی‌ها می‌تواند قیمت نفت را به سطوح بسیار بالاتر سوق دهد.

گلدمن ساکس هشدار داده است که در صورتی که حملات به کشتی‌های فعال در این منطقه تشدید شود، قیمت نفت ممکن است تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.

این سناریو در شرایطی مطرح شده که قیمت برنت هم‌اکنون پس از افزایش حدود ۸ درصدی در هفته گذشته به محدوده ۹۶ دلار رسیده است. بنابراین، در صورت تشدید اختلالات در عرضه یا حمل‌ونقل، عبور قیمت از مرز ۱۰۰ دلار دیگر سناریویی غیرمحتمل نخواهد بود.

هشدار درباره منطقه ممنوعه نزدیک هرمز

همزمان با تشدید تنش‌ها، اخبار منتشر شده از ایران نیز بر نگرانی‌های بازار افزوده است.

طبق گزارش رسانه‌های دولتی، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرده است که در روزهای آینده یک منطقه ممنوعه در خارج از تنگه هرمز تعیین خواهد شد.

اهمیت این مسئله برای بازار نفت بدین دلیل است که هرگونه محدودیت جدید در آب‌های اطراف خلیج فارس ممکن است هزینه و ریسک حمل‌ونقل نفت را افزایش دهد و سوءمدیریت را برای شرکت‌های کشتیرانی و مالکان نفتکش‌ها به بار آورد.

در این شرایط، حتی اگر تولید واقعی نفت در کوتاه‌مدت تغییر خاصی نکند، افزایش ریسک‌های حمل‌ونقل می‌تواند قیمت نفت را تحت تأثیر قرار دهد؛ زیرا بازار بخشی از احتمال اختلال در آینده را از هم‌اکنون در قیمت‌ها لحاظ می‌کند.

اوپک پلاس فعلاً به سیاست تولید خود ادامه می‌دهد

در سوی دیگر بازار، اوپک پلاس روز یکشنبه سیاست تولید نفت خود برای ماه اکتبر را بدون تغییر حفظ کرد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که بازار با ریسک‌های ژئوپلیتیکی قابل‌توجهی روبرو است.

اوپک پلاس اعلام کرده که پیش از تصمیم‌گیری درباره اقدامات بعدی تولید، باید در مورد سهمیه‌های جدید به توافق برسد.

ثابت نگه‌داشتن سیاست تولید در چنین شرایطی می‌تواند برای بازار اهمیت داشته باشد؛ زیرا در صورت افزایش اختلال‌ها در عرضه شرق میانه، قابلیت انعطاف‌پذیری بازار برای جبران سریع کمبودها اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.

بازار نفت در وضعیت حساسی قرار دارد

اکنون بازار نفت در موقعیتی قرار دارد که سه عامل به‌طور همزمان قیمت‌ها را تحت فشار قرار داده‌اند؛ تشدید تنش میان ایران و آمریکا، کاهش تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و افزایش احتمال هدف‌گیری نفتکش‌های تجاری.

در این میان، واکنش بازار تنها به سطح تولید نفت در منطقه بستگی ندارد؛ امنیت مسیر انتقال نیز به اندازه‌ای حیاتی شده است. هرچه عبور نفتکش‌ها دشوارتر و پرریسک‌تر گردد، فاصله میان قیمت فعلی نفت و سطوح بالاتر کمتر می‌شود.

با قیمت برنت در حدود ۹۶ دلار، بازار به دقت تحولات در تنگه هرمز را زیر نظر دارد. اگر تردد نفتکش‌ها به شکل قابل‌توجهی کاهش یابد یا حملات به ناوگان تجاری گسترش یابد، عبور برنت از مرز ۱۰۰ دلار می‌تواند به یکی از سناریوهای اصلی بازار تبدیل گردد؛ سناریویی که در صورت تشدید بحران، حتی چشم‌انداز قیمت ۱۲۰ دلاری نفت نیز دوباره به میان خواهد آمد.
 

۲۲۳۲۲۴